ენტონი ბლინკენმა, ჯოზეფ ბორელმა და ანტონიო გუტერეშმა შეთანხმების მნიშვნელობაზე ისაუბრეს.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: უკრაინა მსოფლიოში მარცვლეულის ერთ-ერთი უდიდესი მწარმოებელია — ომის დაწყების შემდეგ, პორტების დაბლოკვის გამო ექსპორტი გაჩერებული იყო, რაც გლობალური კრიზისის საფრთხეს ქმნიდა.

• ქვეყნიდან მარცვლეულის გატანაზე შეთანხმების მისაღწევად ოთხმხრივი მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა და რუსეთ-უკრაინის გარდა, თურქეთი და გაერო იყო ჩართული.
• ექსპორტზე შეთანხმებას რუსმა და უკრაინელმა ოფიციალურმა პირებმა 22 ივლისს, დოლმაბაჰჩეს სასახლეში მოაწერეს ხელი.
• ამოქმედების შემდეგ უკრაინამ რამდენჯერმე დაადანაშაულა რუსეთი სამშვიდობო გემების დაბომბვაში — შეფერხებების მიუხედავად უკრაინული პორტებიდან მარცვლეულის გატანა მოხერხდა.
• თუმცა 29 ოქტომბერს რუსეთმა განაცხადა, რომ სევასტოპოლის ყურეში თავდასხმის გამო, შეთანხმებას ტოვებდა — მათი მტკიცებით, თავდასხმის სამიზნე მარცვლეულის დერეფნის დაცვაში მონაწილე გემები იყო.

უკრაინის პასუხი: საგარეო საქმეთა მინისტრმა, დმიტრო კულებამ განაცხადა, რომ რუსეთმა შორსმჭვრეტელი საბაბი იპოვა, გამოსულიყო მარცვლეულის შეთანხმებიდან.

• "მოსკოვი ბლოკავს მარცვლეულის დერეფანს, რომელიც უზრუნველყოფს მილიონობით ადამიანის სასურსათო უსაფრთხოებას. მოვუწოდებ ყველა სახელმწიფოს, მოსთხოვონ რუსეთის ფედერაციას, შეწყვიტოს შიმშილის თამაშები და დაუბრუნდეს თავის ვალდებულებებს", — ამბობს კულება.
• ბრალდებას უარყოფს, უკრაინის შეიარაღებული ძალების პრესცენტრის ხელმძღვანელიც.

საერთაშორისო გამოხმაურება: გაეროს გენერალური მდივანი გამოხატავს მყარ მხარდაჭერას, რომ მარცვლეულის შეთანხმება გაგრძელდეს.

• მისი პრესსპიკერის განცხადებით, შეთანხმება აუცილებელია, რომ უზრუნველყოფილი იყოს გლობალური სასურსათო უსაფრთხოება, შესაბამისად, გაერო მზად არის იმუშაოს ყველა მხარესთან.
• ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა დატვიტა, რომ რუსეთის გადაწყვეტილება საფრთხეს უქმნის გლობალური სასურსათო კრიზისის მოსაგვარებლად შექმნილ გზებს — ევროკავშირი მოუწოდებს რუსეთს, დაუბრუნდეს შეთანხმებას.
• აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა კი განაცხადა, რომ შეთანხმების შეჩერებით, რუსეთი კვლავ იარაღად იყენებს საკვებს, რაც ამწვავებს ისედაც მძიმე ჰუმანიტარულ კრიზისს.

შეთანხმების მიხედვით, უკრაინის პორტები მარცვლეულის ექსპორტისთვის განიბლოკა. სტამბულში, გაეროს ეგიდით, შეიქმნა ერთობლივი საკოორდინაციო ცენტრი (JCC), რომელშიც მხარეები უზრუნველყოფდნენ ინიციატივის შესრულების ზოგად ზედამხედველობას.

• არც ერთი სამხედრო ხომალდი, თვითმფრინავი, უპილოტო საფრენი აპარატი არ შეიძლება მიახლოებოდა საზღვაო ჰუმანიტარულ დერეფანს შეთანხმებულ მანძილზე უფრო ახლოს.
• ამ ინიციატივაში მონაწილე ყველა სავაჭრო გემი ექვემდებარებოდა ინსპექტირებას თურქეთის მიერ დანიშნულ ნავსადგურებში, თურქეთის სრუტის შესასვლელ/გასასვლელში.
• ხოლო უკრაინის ტერიტორიულ წყლებში ყველა აქტივობა უკრაინის უფლებამოსილებით ხორციელდებოდა.
• შეთანხმება ითვალისწინებდა, რომ ოდესის, ჩერნომორსკის და იუჟნის პორტების კონტროლი მთლიანად უკრაინულ მხარეს დარჩენოდა.
• ხელშეკრულება ძალაში უნდა ყოფილიყო ხელმოწერიდან 120 დღის განმავლობაში და ავტომატურად განახლებულიყო, თუ არცერთი მხარე არ მიუთითებდა, რომ სურდა მისი შეწყვეტა.