პლანეტებზე მონადირე ხომალდს, რომლის მეშვეობითაც უცხო მზის სისტემებისა და ეგზოპლანეტების შესახებ ძალიან ბევრი რამ ვისწავლეთ, საწვავი პრაქტიკულად ამოეწურა.

კეპლერი ამჟამად "ძილის" რეჟიმშია გადაყვანილი. მას ძალიან მცირე რაოდენობის საწვავი აქვს დარჩენილი, რასაც მეცნიერები ხომალდის დედამიწისკენ მომართვისა და მასზე არსებული ინფორმაციის გამოსაგზავნად გამოიყენებენ, ხომალდი ამ მანევრს 10 ოქტომბერს განახორციელებს.

რთულია ვარაუდი, თუ ზუსტად რა ოდენობის საწვავია დარჩენილი ხომალდზე. თუ 10 ოტომბერს შესრულებული მანევრის შემდეგ ხომალდის ბორტზე საწვავი კვლავ დარჩება კეპლერმა შეიძლება პლანეტებზე დაკვირვება გააგრძელოს, თუმცა ეს ნაკლებად სავარაუდოა.

დედამიწაზე ან ნებისმიერ სხვა სხეულზე, რომელსაც საკმარისი მიზიდულობის ძალა აქვს საწვავის რაოდენობის გაზომვა მარტივია.

კოსმოსში, დარჩენილი საწვავის რაოდენობის გაზომვა ავზში არსებული სპეციალური ჰაერის ბუშტით ხდება - ავზში არსებული ბუშტი იბერება და საწვავს ძრავებისკენ დევნის, ბუშტში არსებულ წნევაზე დაკვირვებით კი შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რა რაოდენობის საწვავია დარჩენილი ხომალდში. თუმცა ეს მეთოდი მხოლოდ ნაწილობრივაა ეფექტური - როდესაც საწვავის რაოდენობა გარკვეულ ნიშნულს ჩამოცდება, ჰაერის ბუშტი საწვავის გარდა ავზის კედლებსაც აწვება, ეს კი გამოთვლებში უზუსტობებს იწვევს.

არსებობს ხომალდში საწვავის რაოდენობის გაზომვის სხვა საშუალებებიც, თუმცა ისინი კიდევ უფრო არაზუსტია. კეპლერის გუნდმა ყველა შესაძლო მეთოდი გამოიყენა და მიღებული შედეგების შეჯამებით გაირკვა, რომ ხომალდში საწვავი პრაქტიკულად აღარ არის.

კეპლერის აღმოჩენები

ეგზოპლანეტების მაძიებელი ხომალდი ორბიტაზე 2009 წელს გაუშვეს და სხვადასხვა დაბრკოლების მიუხედავად მისია ძალიან წარმატებული გამოდგა. მისიის პირველ ნაწილში კეპლერმა ცის განსაზღვრულ რეგიონში 2 327 ეგზოპლანეტა აღმოაჩინა.

2012 წელს ხომალდს სერიოზული პრობლემები შეექმნა - ხომალდის ოთხი გიროსკოპიდან ორი მწყობრიდან გამოვიდა. გიროსკოპები ხომალდს სივრცეში ორიენტაციისთვის სჭირდება და ორი მათგანის დაკარგვა კეპლერისთვის დიდი დანაკლისი იყო.

მიუხედავად ამისა, ინჟინრებმა ხომალდის სიცოცხლის გახანგრძლივება მაინც შეძლეს, თუმცა მისი დავალება ნაწილობრივ შეიცვალა. კეპლერის გახანგრძლივებულ მისიას K2 ეწოდა და გარდა ეგზოპლანეტებისა, მისი მიზანი ზეახალი ვარსკვლავების, ასტეროიდებისა და კომეტების აღმოჩენაც გახდა.

K2-ის დროს კეპლერმა დამატებით 325 ეგზოპლანეტა აღმოაჩინა, თუმცა გახანგრძლივებული მისიის ფარგლებში შეგროვებული ინფორმაციის ნაწილი ხომალდიდან ჯერ კიდევ არ მიგვიღია.

სექტემბერში კეპლერმა გახანგრძლივებული მისიის ბოლო დავალება შეასრულა, ის მერწყულის თანავარსკვლავედში არსებულ 30 000-ზე მეტ ვარსკვლავსა და გალაქტიკას დააკვირდა. შესაბამისად, აღმოჩენილი ეგზოპლანეტების რიცხვი კიდევ გაიზრდება.

ეგზოპლანეტები კეპლერამდე

კეპლერის მისიამდე ეგზოპლანეტების შესახებ მწირი ინფორმაცია გვქონდა. ხომალდის გაშვების შემდეგ ეგზოპლანეტების აღმოჩენის სიხშირე რამდენჯერმე გაიზარდა.

10 ოქტომბერს ხომალდი უკანასკნელი მისიის დროს შეგროვებულ ინფორმაციას სრულად გამოგზავნის, რის შემდეგაც მისია სავარაუდოდ მალე დასრულდება.

კეპლერის შემდეგ ეგზოპლანეტებზე დაკვირვებას ახალი ხომალდი, TESS გააგრძელებს, რომელიც ორბიტაზე 2018 წლის აპრილში გავიდა, ახალი ტელესკოპი ორი წლის განმავლობაში დაახლოებით 200 000 ვარსკვლავს შეისწავლის.