ვენეციის კომისისა და ODIHR-ის განცხადებით, საარჩევნო კოდექსთან დაკავშირებით გაკეთებული პოზიტიური წინადადებების მიუხედავად, საქართველოში საარჩევნო სისტემისადმი საზოგადოების ნდობის გასაზრდელად უფრო სრულყოფილი და სისტემური რეფორმაა საჭირო.

"საქართველოს საარჩევნო კოდექსში შემოთავაზებული ცვლილებები პოზიტიურ ცვლილებებს შეიცავს, მაგრამ ახალ შეშფოთებას იწვევს ძველი ფუნდამენტური საკითხები, რომლებიც დღემდე გადაუჭრელია", — ნათქვამია ვენეციის კომისიისა და OSCE/ODIHR-ის ერთობლივ განცხადებაში, რომელიც 2021 წლის 30 აპრილს გამოქვეყნებულ საქართველოს საარჩევნო კოდექსში ცვლილებებს ეხება.

ვენეციის კომისია და ODIHR საარჩევნო კანონის სტაბილურობის მნიშვნელობას უსვამენ ხაზს, რაც საარჩევნო პროცესებში საზოგადოების ნდობის წინაპირობაა და გულისხმობს, რომ საარჩევნო კანონმდებლობა და განსაკუთრებით მისი ფუნდამენტური ელემენტები მომდევნო არჩევნებამდე უნდა შეიცვალოს. ისინი აღნიშნავენ, რომ საქართველოში საარჩევნო კანონმდებლობაში ხშირად შეტანილი ცვლილებები საარჩევნო პროცესის მთლიანობის დარღევასა და დემოკრატიის კონსოლიდაციის მიმართულებით მიმდინარე ძალისხმევას საფრთხეს უქმნის.

"უფრო მეტიც, ამჟამად შემოთავაზებული ცვლილებების ვადები, 2021 წლის მეორე ნახევარში დაგეგმილ ადგილობრივ არჩევნებამდე ერთი წლით ადრე, შეშფოთებას იწვევს", — ვკითხულობთ განცხადებაში.

დოკუმენტში, ასევე, აღნიშნულია, რომ საარჩევნო კოდექსში შესატან ცვლილებებში ადმინისტრაციული რესურსის ბოროტად გამოყენების წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებებთან დაკავშირებით პოზიტიური ცვლილებები შევიდა. მაგალითად, გაფართოვდა ჩამონათვალი, ვისაც ჩვეულებრივ სამუშაო საათებში აგიტაციის ჩატარება აკრძალული აქვს, საჯარო მოსამსახურის ჩათვლით.

"აგრეთვე, განმარტებულია "საჯარო სკოლის პედაგოგები", რომლებიც მოიცავს დირექტორებს და სხვა საგანმანათლებლო დაწესებულებების თანამშრომლებს. საჭიროა ამ "მნიშვნელოვანი ინიციატივის" შემდგომი გაღრმავება, რადგან კანონპროექტი არ გულისხმობს, მაგალითად, სოციალურ ქსელებში კამპანიის ჩატარებას საჯარო მოხელეების მიერ სამუშაო საათებში და ოფიციალური მთავრობის ვებგვერდების გამოყენებას კამპანიის მიზნებისთვის", — ნათქვამია დასკვნაში.

ასევე, აღნიშნულია, რომ არჩევნების შედეგების დადგენისა და საარჩევნო დავების გადაწყვეტის პროცესი გაძლიერდა. მაგრამ, ამავდროულად, ზოგიერთ შემოთავაზებულ ცვლილებასთან დაკავშირებით გამოთქმულია შეშფოთება. მაგალითად, საარჩევნო კომისიების შემადგენლობასთან და "ბევრ ფუნდამენტურ საკითხთან დაკავშირებით, რომელიც კვლავ გადაუჭრელი რჩება".

საარჩევნო კოდექსში ცვლილებების პროექტის შემდგომი გაუმჯობესების მიზნით, ODIHR და ვენეციის კომისიის ძირითადი რეკომენდაციები შემდეგია:

• რაც შეეხება ცენტრალური საარჩევნო კომისიის (ცესკო) წევრთა არჩევას, რეკომენდებულია კვალიფიციური საპარლამენტო უმრავლესობის 2/3 ხმები ან ორმაგი უმრავლესობის მოთხოვნები (რომელიც გადაწყვეტილების მისაღებად დეპუტატთა უმრავლესობას მოითხოვს) ცესკოს თავმჯდომარისა და უპარტიო წევრების არჩევისთვის, საბოლოო ანტი-ჩიხის მექანიზმით;
• ამასთან, ცესკოს არაპარტიული წევრებისთვის საჭიროა უფრო მაღალი უფლებამოსილებები და ასევე, შესარჩევი კომისიის შემადგენლობაში მრავალფეროვანი წევრობა უზრუნველყოფილი უნდა იყოს, რომელიც გამჭვირვალობაზე დაფუძნებულ დამსახურებულად დადგენილ ნომინაციების პროცესს ატარებს;
• აგრეთვე, რეკომენდებულია პარტიის მიერ ცესკოში წევრის დანიშვნის უფლების სპეციფიკური შეზღუდვების მოხსნა.

"ცალკეულ პარტიებისთვის საარჩევნო ადმინისტრაციაში მონაწილეობის დადგენილი უფლების ჩამორთმევა არ არის სწორი ან პროპორციული გზა პარლამენტის ფუნქციონირებისთვის", — ნათქვამია დასკვნაში.

მსგავსი რეკომენდაციები გაცემული საოლქო და საუბნო საარჩევნო კომისიების წევრების არჩევასთან დაკავშირებითაც.

ვენეციის კომისია და OSCE/ODIHR-ის წარმომადგენლები იმეორებენ თავიანთ ძველ რეკომენდაციას, რომ კანონით ნათლად უნდა იყოს განსაზღვრული, თუ რა საფუძველი შეიძლება ჰქონდეს პარტიის მიერ წარდგენილი საარჩევნო კომისიის წევრების გადაყენებას, რადგან შემოთავაზებული ცვლილებები ტოვებს დებულებებს, რაც პარტიებს მათი კომისიის წევრების გათავისუფლების სრულ დისკრეციას აძლევს.