რატომ შეიძლება იყოს სიმების თეორია ყველაფრის თეორიის მთავარი გასაღები?
ფოტო: Shutterstock
სიცოცხლე, სამყარო და ყველაფერი
თანამედროვე ფიზიკოსების მთავარი მიზანი არის ერთი თეორიის პოვნა, რომელსაც შეუძლია ახსნას მთელი სამყარო და გააერთიანოს ბუნების ძალები. მაგალითად, სტანდარტული მოდელი მხედველობაში არ იღებს ბნელ მატერიას, ბნელ ენერგიას და გრავიტაციასაც კი - რაც იმას ნიშნავს, რომ ის შეეხება სამყაროს ძალიან, ძალიან მცირე ნაწილს.
სიმების თეორია აინშტაინის ზოგადი ფარდობითობის თეორიის კონცეპტს აკავშირებს კვანტურ მექანიკასთან - შედეგი არის გრავიტაციაზე მორგებული კვანტური თეორია. სიმების თეორია ნებას გვრთავს, სამყარო დავშალოთ სუბატომური ნაწილაკების დონის მიღმა ვიბრირებად სიმებამდე, რომელთა ურთიერთქმედებები და ვიბრაციები ქმნის სამყაროს.
სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ყველა მატერია შედგება ატომებისგან, ყველა ატომი შედგება ელექტრონებისგან, ნეიტრონებისა და პროტონებისაგან. და ამ ყველაფრის დაშლა კვარკებამდე შეიძლება. კვარკები შედგება ამ დინამიური სიმებისაგან, რომელთა სივრცეში მოძრაობა უმთავრესია სამყაროს შეცნობისთვის - ასე ხსნის მიჩიო კაკუ, სიმების ველის თეორიის (სიმების თეორიის განშტოება) ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი.
რა არის სიმების თეორია და როგორ მუშაობს ის?
გარდაქმნის თუ არა ყველაფრის თეორია ჩვენს სამყაროს?
კარგი ვიბრაციები
Big Think-თან ინტერვიუში მიჩიო კაკუ სიმების თეორიას ასე ხსნის: ფიზიკის სტანდარტული მოდელი, ჰიგსის ბოზონის ჩათვლით, ვიბრირებადი სიმის ყველაზე დაბალ ოქტავას წარმოადგენს. ბნელი მატერია, რომელიც სამყაროს 23%-ს შეადგენს, უფრო მაღალი ვიბრაციაა. ბნელი ენერგია მაშინ წარმოიქმნება, როდესაც სუპერ-სიმის სიმეტრია დაიშლება. ბნელი ენერგია კი სამყაროს 68%-ს შეადგენს.
აქედან გამომდინარე, სიმების თეორიის თანახმად, თითოეული ვიბრირებადი სიმი შეესაბამება განსხვავებულ ნაწილაკს, რაც იმას ნიშნავს, რომ იმაზე ბევრად უფრო მეტი განზომილებაა სამყაროში, ვიდრე აქამდე გვეგონა (ოთხი: სამი სივრცითი, ერთი დროის). კაკუს თქმით, სიმების თეორია უნიკალურია ამ დროისათვის, რადგან ის არის ერთადერთი თამაში, რომელსაც ნამდვილად აქვს პოტენციალი, იყოს ყველაფრის თეორია - თეორია, რომლის შექმნასაც აინშტაინმა სიცოცხლის უკანასკნელი 30 წელიწადი დაუთმო.
-
ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი აცხადებს, რომ გუშინ გაიგეს ტექნიკურ უნივერსიტეტს თსუ-ს რომ უერთებდნენ ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი აცხადებს, რომ გუშინ გაიგეს ტექნიკურ უნივერსიტეტს თსუ-ს რომ უერთებდნენ
გადახედვა
-
ბზიკები ევროვიზიაზე ბრუნდება — რას უნდა ველოდოთ? ბზიკები ევროვიზიაზე ბრუნდება — რას უნდა ველოდოთ?
გადახედვა
-
კომუნიკაციების კომისიის თავმჯდომარედ "ოცნების" ყოფილი დეპუტატი გოგა გულორდავა აირჩიეს კომუნიკაციების კომისიის თავმჯდომარედ "ოცნების" ყოფილი დეპუტატი გოგა გულორდავა აირჩიეს
გადახედვა
-
"საფარი" მანდატურების მხრიდან ძალადობის საქმეზე ბრალის წარდგენას ითხოვს "საფარი" მანდატურების მხრიდან ძალადობის საქმეზე ბრალის წარდგენას ითხოვს
გადახედვა
-
სალომე სამადაშვილი: ივანიშვილის რეჟიმის საკანონმდებლო ინიციატივა ნებისმიერი მოქალაქის სამართლებრივი დევნისთვის იქმნება საფუძველი სალომე სამადაშვილი: ივანიშვილის რეჟიმის საკანონმდებლო ინიციატივა ნებისმიერი მოქალაქის სამართლებრივი დევნისთვის იქმნება საფუძველი
გადახედვა
-
"ძლიერი საქართველო — ლელო" "ოცნების" მიერ გრანტებთან დაკავშირებულ კანონში ცვლილებას საკონსტიტუციო სასამართლოში, შემდეგ კი სტრასბურგ გაასაჩივრებს "ძლიერი საქართველო — ლელო" "ოცნების" მიერ გრანტებთან დაკავშირებულ კანონში ცვლილებას საკონსტიტუციო სასამართლოში, შემდეგ კი სტრასბურგ გაასაჩივრებს
გადახედვა
-
ფირის ფოტოგრაფია საირმეს რეკრეაციულ ფერმაში — რეზი ყენიას ფოტოამბავი ფირის ფოტოგრაფია საირმეს რეკრეაციულ ფერმაში — რეზი ყენიას ფოტოამბავი
-
"თუ ეს პროცესი არ გაჩერდა, 5 წელში ჩვენს ქვეყანას ვეღარ ვიცნობთ" — თამთა მიქელაძე გრანტების კანონის გამკაცრებაზე "თუ ეს პროცესი არ გაჩერდა, 5 წელში ჩვენს ქვეყანას ვეღარ ვიცნობთ" — თამთა მიქელაძე გრანტების კანონის გამკაცრებაზე
გადახედვა
-
სალომე ზურაბიშვილი: გრანტების კანონში ცვლილებები მმართველი პარტიის დაუნდობელი ნაბიჯია საქართველოს რუსულ მოდელზე გადასაყვანად სალომე ზურაბიშვილი: გრანტების კანონში ცვლილებები მმართველი პარტიის დაუნდობელი ნაბიჯია საქართველოს რუსულ მოდელზე გადასაყვანად
გადახედვა
-
პირს პოლიტიკური პარტიის წევრობა 8 წლით აეკრძალება, თუ მისი დამსაქმებელი ორგანიზაციის შემოსავლის 20%-ზე მეტი უცხოურია პირს პოლიტიკური პარტიის წევრობა 8 წლით აეკრძალება, თუ მისი დამსაქმებელი ორგანიზაციის შემოსავლის 20%-ზე მეტი უცხოურია
გადახედვა
-
"ოცნება" გრანტებთან დაკავშირებით კანონს ამკაცრებს — წესდება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა და დასჯადი ხდება გარე ლობიზმი "ოცნება" გრანტებთან დაკავშირებით კანონს ამკაცრებს — წესდება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა და დასჯადი ხდება გარე ლობიზმი
გადახედვა
-
რამდენი ნაბიჯი უნდა გადადგა დღეში, თუ სულ ზიხარ? რამდენი ნაბიჯი უნდა გადადგა დღეში, თუ სულ ზიხარ?
-
არქტიკა სიტყვა "დათვს" უკავშირდება, მაგრამ არა პოლარული დათვების გამო — აი, მიზეზი არქტიკა სიტყვა "დათვს" უკავშირდება, მაგრამ არა პოლარული დათვების გამო — აი, მიზეზი
გადახედვა
-
სად მთავრდება "მე" და იწყება გარე სამყარო — როგორ აღიქვამს ტვინი საკუთარ თავს სად მთავრდება "მე" და იწყება გარე სამყარო — როგორ აღიქვამს ტვინი საკუთარ თავს
გადახედვა
-
მიხეილ სააკაშვილი: ამერიკას ნამდვილად სჭირდება კუნძულზე [გრენლანდიაზე] ახალი ბაზები თავისუფალი სამყაროს დასაცავად მიხეილ სააკაშვილი: ამერიკას ნამდვილად სჭირდება კუნძულზე [გრენლანდიაზე] ახალი ბაზები თავისუფალი სამყაროს დასაცავად
გადახედვა
-
ხელოვნურმა ინტელექტმა 800-ზე მეტი "კოსმოსური ანომალია" გამოავლინა ხელოვნურმა ინტელექტმა 800-ზე მეტი "კოსმოსური ანომალია" გამოავლინა
გადახედვა
-
Ted Lasso-ს მე-4 სეზონი Apple TV-ზე ზაფხულში გამოვა Ted Lasso-ს მე-4 სეზონი Apple TV-ზე ზაფხულში გამოვა
გადახედვა
-
CSIS: რუსეთ-უკრაინის ომში საერთო ადამიანურმა დანაკარგმა, შესაძლოა, 2026 წლის გაზაფხულზე 2 მლნ-ს გადააჭარბოს CSIS: რუსეთ-უკრაინის ომში საერთო ადამიანურმა დანაკარგმა, შესაძლოა, 2026 წლის გაზაფხულზე 2 მლნ-ს გადააჭარბოს
გადახედვა
-
თორნიკე ზირაქიშვილი Eagle Hills Georgia-ს გენერალურ მენეჯერად დაინიშნა თორნიკე ზირაქიშვილი Eagle Hills Georgia-ს გენერალურ მენეჯერად დაინიშნა
გადახედვა
-
ქვიზი: რამდენად კარგად ერკვევი როკმუსიკაში? ქვიზი: რამდენად კარგად ერკვევი როკმუსიკაში?
-
ბილი აილიში, ოლივია როდრიგო და სხვა ვარსკვლავები ICE-ის წინააღმდეგ ბილი აილიში, ოლივია როდრიგო და სხვა ვარსკვლავები ICE-ის წინააღმდეგ
გადახედვა

კომენტარები