ციმბირში აღმოჩენილი ხის კერპი, რომელიც ეგვიპტის პირამიდებზე ორჯერ ძველია
ფოტო: Wikimedia Commons
უკანასკნელი გამყინვარების პერიოდის ბოლოს, ციმბირში ხალხის გარკვეულმა ჯგუფმა მოჭრა ხე და მისგან უზარმაზარი ადამიანისმაგვარი ფიგურა გამოთალა. დღემდე უცნობია, რა ფუნქციას ასრულებდა ეს ქანდაკება, თუმცა, ახალმა კვლევამ აჩვენა, რომ ხის კერპი გიზას დიდ პირამიდაზე ორჯერ ძველია.
ჟურნალ Antiquity-ში გამოქვეყნებული მასალის მიხედვით, უახლესი კვლევა გვიჩვენებს, არა მხოლოდ იმას, თუ როდინდელია ეს კერპი, არამედ შეიძლება იმის გაგებაშიც დაგვეხმაროს, თუ რისთვის გამოიყენებოდა იგი.
კერპი თავდაპირველად 1894 წელს აღმოაჩინეს, ის შიგირის ჭაობში, ტორფის ქვეშ, 4 მეტრის სიღრმეზე იყო დამარხული. ის ნაწილ-ნაწილ აღმოაჩინეს და ცხადია, რომ კერპის ყველა ნაწილი ვერ გადაურჩა დროის ასეთ ხანგრძლივ პერიოდს. 1914 წელს, აღმოჩენილი ნაწილების გაერთიანების შემდეგ გაირკვა, რომ კერპი 5.3 მეტრის სიმაღლის უნდა ყოფილიყო.
აღმოჩენიდან ასი წლის შემდეგ ტექნოლოგიურმა განვითარებამ მკვლევარებს როგორც იქნა ხელოვნების ამ ნიმუშის დათარიღების საშუალება მისცა. კერპის ორი ნაწილის რადიონახშირბადოვანი ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ ხის ნაკეთობა 9,800 წლისაა. ეს აღმოჩენა ბევრმა აკადემიკოსმა უგულებელყო, ვინაიდან ხის ასეთი ასაკოვანი ნივთის არსებობა შეუძლებლად მიიჩნეოდა.
იმ დროისთვის რადიონახშირბადოვანი ანალიზი "მოუქნელი" და არც ისე ზუსტი იყო. იმის გათვალისწინებით, რომ ეს ანალიზი შიგირის კერპის მხოლოდ ორ ნაწილს ჩაუტარდა, მკვლევარებს სურდათ, თავიდან ეცადათ მისი დათარიღება. მაქსიმალურად ზუსტი პასუხისათვის, მათ ხეს გული ამოაჭრეს და თანამედროვე ტექნოლოგიების წყალობით აღმოაჩინეს, რომ კერპი ხის მთლიანი მორისგან იყო გამოთლილი დაახლოებით 11,600 წლის წინ. შედარებისათვის, ეს რიცხვი ეგვიპტის პირამიდების ასაკზე ორჯერ დიდია, ხოლო ნაპოვნი კერპი - უძველესი გადარჩენილი (და აღმოჩენილი) ხის ნაკეთობაა.
ეს ნამდვილად წარმოუდგენელი აღმოჩენაა და გამყინვარების პერიოდს გადარჩენილი ადამიანების განვითარებაზე მნიშვნელოვნად გვიცვლის წარმოდგენას. ასევე საინტერესოა, რომ შიგირის კერპი ძალიან ჰგავს თურქეთში აღმოჩენილ ამავე პერიოდის ქანდაკებებს. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი სხვაობა კერპის შესაქმნელად გამოყენებული მასალაა.
ამ აღმოჩენის წყალობით, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ხელოვნების ეს უზარმაზარი, სიმბოლური და სავარაუდოდ რიტუალური ნიმუშები ერთი წარმოშობის არ არიან და მათი შექმნა რამდენიმე განსხვავებულ ადგილას დროის ერთსა და იმავე მონაკვეთში დაიწყო. უცნობია, რამ გამოიწვია შემოქმედებითი ან რელიგიური თავდადების ასეთი გამოვლინება, თუმცა ფაქტია, რომ ეს აღმოჩენა საინტერესო კითხვებს გვიჩენს ჩვენი კულტურისა და რწმენების მიმართ.
-
სემ ალტმანი: AI-ს სარგებლიანობის სანაცვლოდ მსოფლიო უნდა შეეგუოს "ცუდ რაღაცებს" სემ ალტმანი: AI-ს სარგებლიანობის სანაცვლოდ მსოფლიო უნდა შეეგუოს "ცუდ რაღაცებს"
გადახედვა
-
სომხეთის პარლამენტში დეპუტატები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ სომხეთის პარლამენტში დეპუტატები ერთმანეთს ფიზიკურად დაუპირისპირდნენ
გადახედვა
-
თამაზ ელიზბარაშვილი საპროცესო შეთანხმების გაფორმებას ითხოვს თამაზ ელიზბარაშვილი საპროცესო შეთანხმების გაფორმებას ითხოვს
გადახედვა
-
ქუთაისში მოძრავი ავტომობილი გაჩერებულს შეეჯახა, რომელიც ქვეითს დაეჯახა — ქალი გარდაიცვალა ქუთაისში მოძრავი ავტომობილი გაჩერებულს შეეჯახა, რომელიც ქვეითს დაეჯახა — ქალი გარდაიცვალა
გადახედვა
-
ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ "ქართული ოცნების" სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს გადაეცა ოპოზიციური პარტიების აკრძალვის შესახებ "ქართული ოცნების" სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს გადაეცა
გადახედვა
-
სტამბოლის სკოლაში 15 წლის მოსწავლემ 8 მოსწავლე დაჭრა — ერთი გარდაიცვალა სტამბოლის სკოლაში 15 წლის მოსწავლემ 8 მოსწავლე დაჭრა — ერთი გარდაიცვალა
გადახედვა
-
Wikipedia-ს მშობელი ორგანიზაცია აცხადებს, რომ OpenAI-ს AI აგენტების სამიზნე გახდა Wikipedia-ს მშობელი ორგანიზაცია აცხადებს, რომ OpenAI-ს AI აგენტების სამიზნე გახდა
გადახედვა
-
ვიდეო: ვირტუალური უჯრედები და ბიოლოგიის მომავალი AI-ს ეპოქაში | ილია ყიფშიძე ვიდეო: ვირტუალური უჯრედები და ბიოლოგიის მომავალი AI-ს ეპოქაში | ილია ყიფშიძე
გადახედვა
-
ნარკოდანაშაულის ბრალდებით ჟურნალისტი ნოდარ ჩაჩუა დაკაავეს ნარკოდანაშაულის ბრალდებით ჟურნალისტი ნოდარ ჩაჩუა დაკაავეს
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის ინდმეწარმეების გათამაშებაში სექტემბრის გამარჯვებულები გამოვლინდნენ საქართველოს ბანკის ინდმეწარმეების გათამაშებაში სექტემბრის გამარჯვებულები გამოვლინდნენ
-
მეცნიერებმა კატებსა და ბედნიერებას შორის კავშირი აღმოაჩინეს მეცნიერებმა კატებსა და ბედნიერებას შორის კავშირი აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: რაც უფრო მეტად გაქებს ბრიუსელი, მით უფრო მეტად გვნებს ის საკუთარი გადაწყვეტილებებით შალვა პაპუაშვილი: რაც უფრო მეტად გაქებს ბრიუსელი, მით უფრო მეტად გვნებს ის საკუთარი გადაწყვეტილებებით
გადახედვა
-
განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს EQAR-ის რეგისტრაცია აღუდგა განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრს EQAR-ის რეგისტრაცია აღუდგა
გადახედვა
-
გერმანიის ყოფილი სადაზვერვო სამსახურის უფროსი ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს გერმანიის ყოფილი სადაზვერვო სამსახურის უფროსი ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს
გადახედვა
-
KIIS: უკრაინელების 62% მზად არის, ომს იმდენ ხანს გაუძლოს, რამდენიც საჭირო იქნება KIIS: უკრაინელების 62% მზად არის, ომს იმდენ ხანს გაუძლოს, რამდენიც საჭირო იქნება
გადახედვა
-
გარდაბანში მამამ შვილისთვის მიყენებული სიტყვიერი შეურაცხყოფის გამო კაცი დანით მოკლა გარდაბანში მამამ შვილისთვის მიყენებული სიტყვიერი შეურაცხყოფის გამო კაცი დანით მოკლა
გადახედვა
-
პაველ ჰერჩინსკი: საკუთარი იდენტობის შენარჩუნებასა და ევროინტეგრაციას შორის არჩევანის გაკეთება არ გიწევთ, ეს ყალბი დილემაა პაველ ჰერჩინსკი: საკუთარი იდენტობის შენარჩუნებასა და ევროინტეგრაციას შორის არჩევანის გაკეთება არ გიწევთ, ეს ყალბი დილემაა
გადახედვა
-
ბაზისბანკმა, ქართული ბიზნესის მხარდასაჭერად, BSTDB-ისგან 25 მილიონი ევროს დაფინანსება მიიღო ბაზისბანკმა, ქართული ბიზნესის მხარდასაჭერად, BSTDB-ისგან 25 მილიონი ევროს დაფინანსება მიიღო
-
ვის უწინასწარმეტყველებენ წლევანდელ ნობელს ლიტერატურაში ვის უწინასწარმეტყველებენ წლევანდელ ნობელს ლიტერატურაში
გადახედვა
-
თეონა ჭალიძე: პროტესტის გამოხატვის გამო ვასილ მაღლაფერიძემ საზმაუს რადიოგადაცემაში სტუმრობა გამიუქმა თეონა ჭალიძე: პროტესტის გამოხატვის გამო ვასილ მაღლაფერიძემ საზმაუს რადიოგადაცემაში სტუმრობა გამიუქმა
გადახედვა
-
საქართველოში ახალი კომერციული ბანკი შეიქმნა — ვინ არიან დამფუძნებლები? საქართველოში ახალი კომერციული ბანკი შეიქმნა — ვინ არიან დამფუძნებლები?
გადახედვა
კომენტარები