ევროკავშირის საბჭოსა და ევროპარლამენტს შორის 10 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მიმდინარე მოლაპარაკებების შედეგად, მგზავრებმა შეინარჩუნეს როგორც უფასო ხელბარგის, ასევე ფრენის დაგვიანების შემთხვევაში ფულადი კომპენსაციის მიღების უფლება. რაც იმას ნიშავს, რომ ყოველ მგზავრს ექნება უფლება ხელბარგი და მცირე ზომის გორგოლაჭებიანი ჩემოდანი თვითმფრინავში უფასოდ აიტანოს.

ევროპის ბევრმა ავიაკომპანიამ არაერთხელ გააკეთა გაფრთხილება, რომ ფინანსური ვალდებულებებისა და კომპენსაციის წესების გამკაცრება ბილეთების ფასების მკვეთრ ზრდას გამოიწვევს. თუმცა, Euronews-ის ცნობით, მგზავრთა უფლებების დაცვის სტანდარტი მაინც შენარჩუნდება.

რა უფლებები აქვთ ევროკავშირის მასშტაბით მგზავრებს?

თუ რეისი სამ საათზე მეტხანს დაგვიანდება, მგზავრებს კვლავ ექნებათ კომპენსაციის მოთხოვნის უფლება. ევროკავშირის რამდენიმე წევრი სახელმწიფო ეწინააღმდეგებოდა ამ გადაწყვეტილებას, მაგრამ ის მაინც მიიღეს.

კომპენსაციის ოდენობა იგივე რჩება, რაც ავიაკომპანიებისთვის თითქმის 20 წლის განმავლობაში იყო. ამჟამად, მგზავრებს შეუძლიათ მიიღონ 250-600 ევროს კომპენსაცია, თუ მათი რეისი გაუქმდება ან 3 საათზე მეტხანს დაიგვიანბეს. თუ ფრენის მანძილი 3,500 კილომეტრს გადააჭარბებს, ავიაკომპანიებს 300 ევროს გადახდა მოუწევთ. თუ დაგვიანება 4 საათს გადააჭარბებს ან რეისი გაუქმდება, კომპენსაცია 600 ევრომდე გაიზრდება.

გარდა ამისა, ახალი წესების თანახმად, მგზავრებს უფასოდ შეეძლებათ ბორტზე პირადი ნივთების — ჩანთის ან ზურგჩანთის, (ზომა არაუმეტეს 40x30x15 სანტიმეტრი), ასევე პატარა გორგოლაჭებიანი ჩემოდნის ატანა, რომლის კომბინირებული ზომები არაუმეტეს 100 სანტიმეტრია, მაქსიმალური წონა კი 7 კილოგრამია.

ახალი წესები ძალაში 2027 წლიდან შევა და ავიაკომპანიებს ბილეთის სტანდარტულ ფასში არა მხოლოდ ხელბარგის, არამედ უფრო დიდი ზომის ჩანთის ჩართვაც მოეთხოვებათ. ამან უნდა დაასრულოს ისეთ დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიების დამკვიდრებული პრაქტიკა, როგორებიცაა Ryanair და EasyJet, რომლებიც პატარა ჩემოდნებისთვისაც კი დამატებით გადასახადს აწესებენ.

როგორ იმოქმედებს ცვლილება ბილეთების ფასებზე?

მოსალოდნელია, რომ წესის ცვლილების შედეგად ბილეთების ფასებიც გაიზრდება, განსაკუთრებით დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიებისთვის, რომლებიც მცირე ზომის ბარგში დამატებით შემოსავალს იღებენ.

თუმცა, მომხმარებელთა უფლებების დამცველი ორგანიზაციები დიდი ხანია ამტკიცებენ, რომ ზოგიერთი დაბალბიუჯეტიანი ავიაკომპანიის მიერ ხელბარგისთვის გადასახადის დაწესების პრაქტიკა უკანონოა.

ამ საკითხზე შეთანხმება ევროკავშირის ქვეყნების ელჩებსა და ევროკავშირის საბჭოს შორის 12 ივნისს იქნა მიღწეული. ორშაბათს ევროპარლამენტი ოფიციალურ წერილს ევროსაბჭოს პრეზიდენტს წარუდგენს.