რა ხდება: ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისმა (OSCE/ODIHR) შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ საქართველოს კანონში დაგეგმილი ცვლილებების თაობაზე სასწრაფო დასკვნა მოამზადა, სადაც ცვლილებები კრიტიკულად არის შეფასებული.

• ეუთო/ოდირი მიიჩნევს, რომ კანონპროექტი არ უნდა იქნას მიღებული.

რა წერია დასკვნაში: ავტორები აცხადებენ, რომ

• მშვიდობიანი შეკრების უფლება დემოკრატიული, ტოლერანტული და პლურალისტური საზოგადოების საფუძველია, ამიტომ სახელმწიფოებს აქვთ ვალდებულება, პატივი სცენ და დაიცვან ეს უფლება, დისკრიმინაციის გარეშე.
• მშვიდობიანი შეკრების უფლება მოიცავს შეკრებების ფართო სპექტრს, ასევე, მონაწილეებს უფლება აქვთ, თავად აირჩიონ პროტესტის ფორმები. მათ, ასევე, თავისუფლად უნდა შეეძლოთ განსაზღვრონ, როგორ სურთ საკუთარი გზავნილების გადმოცემა, მათ შორის, აქვთ უფლება, აღმართონ დროებითი კონსტრუქციები.
• ზოგ შემთხვევაში, პროტესტის კონკრეტულ ფორმას — მაგალითად, დროებით კარვების გაშლას, შესაძლოა, ჰქონდეს სიმბოლური მნიშვნელობა გზავნილისგან განუყოფლად.
• ეუთო/ოდირი შიშობს, რომ ცვლილებებში გათვალისწინებული შეზღუდვის საფუძვლები მკაფიოდ არ არის განსაზღვრული, რამაც, შესაძლოა, კანონის დისკრიმინაციული გამოყენება გამოიწვიოს.
• მათი განმარტებით, ასევე, გარკვეულ დონეზე, აქციების გამო ცხოვრების ჩვეულებრივი რიტმის დარღვევა, მათ შორის — საგზაო მოძრაობის დროებით შეფერხება, კომერციული საქმიანობისთვის ზიანის მიყენება შეწყნარებული უნდა იყო, თუ ის სხვებს არააუცილებელ და არაპროპორციულ ტვირთს არ აკისრებს.
• ასევე, ამ შეკრების დროს, კონკრეტული დროებითი კონსტრუქციის დემონტაჟის მოთხოვნა, რომელიც საფრთხეს შეიძლება უქმნიდეს შეკრების მონაწილეების, ან სხვა პირების ჯანმრთელობას და სიცოცხლეს, ან ხელს უშლიდეს პოლიციას საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვაში, იქნება ყველაზე ნაკლებად შემზღუდველი, ვიდრე პირდაპირი აკრძალვა და კონფისკაცია.
• ეუთო/ოდირისთვის, ასევე, გაუგებარია, რატომ არ არის საკმარისი უკვე არსებული საკანონმდებლო ჩარჩო, რომელიც ითვალისწინებს დებულებებს გზის ხელოვნურად ბლოკირების, ასევე, საეჭვო ასაფეთქებელ მოწყობილობებთან დაკავშირებით პოლიციის უფლებამოსილების შესახებ.

"დროებითი კონსტრუქციების აღმართვის გამო ყველაზე მკაცრი ადმინისტრაციული სასჯელის დაკისრება (15-დღიანი ადმინისტრაციული პატიმრობა ჯარიმასთან და კონფისკაციასთან ერთად) არის არაპროპორციულად და, შესაძლოა, ჰქონდეს მსუსხავი ეფექტი შეკრების თავისუფლების დაცვისთვის", — წერია დასკვნაში.

• დოკუმენტის მიხედვით, შემოთავაზებულმა ცვლილებებმა, შესაძლოა, მოახდინოს ოპოზიციური აზრის გამომხატველთა დისკრიმინაცია, რომლებიც უფრო მეტად შეიძლება იყენებდნენ დროებით კონსტრუქციებს, საკუთარი გზავნილების გადმოსაცემად.

"ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შესწორებების პროექტი ვერ ასრულებს საერთაშორისო სამართლის მკაცრ მოთხოვნებს, შესაბამისად, ის არ უნდა იყოს მიღებული", — წერს ეუთო/ოდირი.

ბოლო ხაზი: ქართული ოცნების კანონპროექტი, შეკრებებისა და მანიფესტაციების შესახებ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე პარლამენტმა მესამე მოსმენით, დაჩქარებული წესით, 5 ოქტომბერს მიიღო. ცვლილებებით, იზღუდება აქციებზე კარვების გაშლა და დროებითი კონტრუქციების მოწყობა.

• კანონპროექტს პრეზიდენტმა ვეტო დაადო, პარლამენტში მისი განხილვა, შესაბამისად, არ დასრულებულა.