10 ფაქტი ტყვიით მოწამვლის შესახებ, რომელიც თქვენი ბავშვების დაცვაში დაგეხმარებათ
ფოტო: Shutterstock
ბოლო წლებში მეცნიერები და ექიმები სულ უფრო და უფრო მეტს ღელავენ ტყვიით მოწამვლაზე. როგორც შეერთებული შტატების დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრი ამბობს, ამ ტოქსიკური ლითონის უსაფრთხო და დასაშვები ნორმა არ არსებობს.
ტყვიასთან შეხებას ადამიანის ორგანიზმის თითქმის ყველა სისტემის დაზიანება შეუძლია და იმის გამო, რომ სიმპტომები შეუმჩნეველია, ხშირად შეიძლება ტყვიით მოწამვლა ადამიანს საერთოდ გამორჩეს. განსაკუთრებით საშიში კი ტყვიით მოწამვლა მაშინაა, როცა მისი მსხვერპლი ბავშვი ხდება.
1. ტყვიით მოწამვლის მთავარი გამომწვევი მიზეზი სახლში არსებული გარემოა
მეოცე საუკუნის 80-იან წლებამდე, უამრავ ქვეყანაში, სახლებს ტყვიის შემცველი საღებავით ღებავდნენ. ამერიკაში 1978 წლამდე შეღებილი სახლების 35 პროცენტში, რამე ადგილი მაინც იყო შეღებილი ასეთი საღებავებით. ამერიკის ეროვნული ჯანდაცვის დაცვის ორგანიზაცია მოქალაქეებს სახლში არსებული მტვრის შემოწმებისკენ მოუწოდებს.
2. ყველაზე ხშირად, ტყვია ბავშვების გარშემო ისეთ გარემოში გვხვდება, სადაც მტვერი, მიწა და შეღებილი ადგილებია
ბავშვები საფრთხეში მხოლოდ მიწაში თამაშის დროს არ არიან. ხანდახან ტყვიის შემცველი მტვერი გარედან უფროსებს შეაქვთ სახლში. ამიტომ, კარგი იქნება, თუ სახლში შესვლისას ფეხსაცმელებს კარებთან დატოვებთ და მიწაში თამაშის შემდეგ, ბავშვს ხელებს კარგად დაბანთ.
ამის გარდა, ტყვია შეიძლება იყოს ფანჯრის საღებავაქერცლილ რაფებზე. ამიტომ, აუცილებლად გაწმინდეთ ფანჯრის ჩარჩო სველი ტილოთი.
ფოტო: Flickr / John Dyer
3. თუ მშობლები მშენებლობაზე, ქარხანაში ან მიწის მეურნეობაზე მუშაობენ, მათ სამსახურიდან სახლში დაბრუნებამდე და ბავშვთან კონტაქტის დამყარებამდე უნდა დაიბანონ და ტანსაცმელი გამოიცვალონ
თუ ტყვიასთან, ან ტყვიის შემცველ საგნებთან და ნივთიერებებთან გაქვთ შეხება, იმის შანსი, რომ ის ტოქსიკური ნივთიერება საცხოვრებელ გარემოში მოხვდება ან თავად დაგაავადებთ, მაღალია. თუმცა, თუ სამუშაო ადგილზე ყოფნისას სახეს, საჭმელსა და პირს არ შეეხებით, ხოლო სახლში წასვლამდე შხაპს მიიღებთ, ტანსაცმელს გამოიცვლით და სამუშაო ხელსაწყოებს თან არ წაიღებთ, გარშემომყოფებსა და საკუთარ თავებს დაიცავთ.
4. ტყვიით მოწამვლის ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ 6 წლამდე ბავშვები არიან
როცა ბავშვები დახოხავენ და პირში ხელებსა და სხვადასხვა ნივთებს იდებენ, ტყვიით მოწამვლის რისკი იზრდება, რადგან გარემო ხშირად მტვრითა და ტყვიის შემცველი ნაწილაკებითაა სავსე. ამ რისკის ქვეშ არიან სკოლამდელი ასაკის ბავშვებიც.
5. სისხლის შემოწმებისას ტყვიის აღმოჩენა სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული
ტყვიის ხარისხის დაფიქსირება დამოკიდებულია მისი სიმძიმის დონესა და გამოყოფის ხანგრძლივობაზე. სხეული ტყვიას სისხლისა და შარდის საშუალებით ყოველდღიურად და სტაბილურად გამოყოფს. ეს პროცესი შესაძლოა თვეების განმავლობაში გრძელდებოდეს. თუმცა, ბავშვების სხეულში მოხვედრილი ტყვიის ნაწილაკები ტვინში და სხვა ადგილებში "იდებენ ბინას" და შეიძლება წლების განმავლობაში არ დატოვონ ორგანიზმი.
6. ტყვიით მოწამვლის ეფექტი შეიძლება მთელი ცხოვრება გაგრძელდეს
სხვადასხვა კვლევების მიხედვით, სისხლში ტყვიის მაღალი შემცველობა შეიძლება დაკავშირებული იყოს IQ-ს დაბალ მაჩვენებელთან, ქცევისა და სწავლის პრობლემებთან. ბავშვობაში ტყვიით მოწამვლა ასევე დაკავშირებულია დიდობაში ჯანმრთელობის პრობლემებთან, ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებასთან და კრიმინალთან.
7. მითია მოსაზრება, რომ "საკვებში ტყვიის მცირე რაოდენობის არსებობას არა უშავს".
ბავშვებისთვის ტყვიის არსებობის უსაფრთხო მაჩვენებელი არ არსებობს. მისი მინიმალური ოდენობით გამოწვეული მოწამვლაც კი შესაძლოა ცხოვრების მანძილზე სხვადასხვა პრობლემაში გამოვლინდეს.
ასევე, როცა საქმე ონკანიდან წამოსულ წყალს ეხება, დასალევად და საკვებში გამოსაყენებლად საუკეთესო არჩევანია ცივი წყალი, რადგან ონკანიდან წამოსულ თბილ წყალში ტყვია უკეთ "იხსნება".
ფოტო: Getty Images
8. "თუ ბავშვი კარგად ვითარდება, ტყვიაზე რატომ უნდა ვინერვიულო?" - ესეც მითია!
სიმპტომების არარსებობა არ ნიშნავს, რომ ბავშვი ტყვიით მოწამლული არ არის. ორგანიზმში მისი დაბალი მოცულობით არსებობა რთულად დასადგენი დაავადებების რისკს ზრდის.
9. ხელების ხშირი დაბანა ის მთავარი ჩვევაა, რომელიც ტყვიით მოწამვლისგან დაგიცავთ.
გარეთ ყოფნის შემდეგ და ჭამამდე ხელების დაბანა მოწამვლის თავიდან არიდებაში დაგეხმარებათ. პრევენციისთვის, სათამაშოები და ის ნივთები, რასაც ბავშვები ეხებიან, ხშირად უნდა გაირეცხოს.
თუ სახლში ძველი სათამაშოები გაქვთ, რომლებსაც საღებავები სძვრება, ისინი სასწრაფოდ გადაყარეთ!
10. ჰიპერაქტიულობა, ლაპარაკის დაწყების დაგვიანება და პიკას კვებითი დარღვევა - სიმპტომები, რის გამოც, შვილი პედიატრთან უნდა წაიყვანოთ.
თუ ტყვიით მოწამვლის ეჭვი უკვე გაქვთ, თქვენი ბავშვის უსაფრთხოებისთვის აუცილებელია ექიმთან ვიზიტი. თუ ბავშვს ცარცის, ფურცლის ან სილის ჭამის სურვილი აქვს, გადაჭარბებულად აქტიურია ან მოტორულ განვითარებაში ჩამორჩენა აქვს, თქვენი პატარა ექიმს უნდა აჩვენოთ.
ამ თემაზე უფრო დეტალური ინფორმაციის მისაღებად აუცილებლად ნახეთ სხვა შუადღის გადაცემა, სადაც ტყვიით მოწამვლაზე ექსპერტი საუბრობს.
-
ვიქტორიანული ეპოქის დიასახლისები სიმშვიდეს ნარკოტიკული საშუალებებით აღწევდნენ ვიქტორიანული ეპოქის დიასახლისები სიმშვიდეს ნარკოტიკული საშუალებებით აღწევდნენ
გადახედვა
-
"ასეთ მძიმე წარსულზე ლაპარაკისას, ადამიანს შეიძლება რაღაც ცდომილება მოუვიდეს," — კობა ლიკლიკაძე გიორგი ბარამიძის განცხადებაზე "ასეთ მძიმე წარსულზე ლაპარაკისას, ადამიანს შეიძლება რაღაც ცდომილება მოუვიდეს," — კობა ლიკლიკაძე გიორგი ბარამიძის განცხადებაზე
გადახედვა
-
გრიგოლ გეგელია: "ირაკლი კობახიძემ მორიგ ჯერზე მისცა ჩვენება საკუთარი სახელმწიფოს და ერის წინააღმდეგ — სწორედ ეს არის ნამდვილი საბოტაჟის ანატომია" გრიგოლ გეგელია: "ირაკლი კობახიძემ მორიგ ჯერზე მისცა ჩვენება საკუთარი სახელმწიფოს და ერის წინააღმდეგ — სწორედ ეს არის ნამდვილი საბოტაჟის ანატომია"
გადახედვა
-
ვიკა ფილფანი: "გამოძიება უნდა დაიწყოს ირაკლი კობახიძის მიმართ — მან ომის დაწყება დააბრალა ქართულ მხარეს, რაც გამოიყენა ოკუპანტმა მხარემ" ვიკა ფილფანი: "გამოძიება უნდა დაიწყოს ირაკლი კობახიძის მიმართ — მან ომის დაწყება დააბრალა ქართულ მხარეს, რაც გამოიყენა ოკუპანტმა მხარემ"
გადახედვა
-
MySpace ბრუნდება? — ყველაფერი, რაც ამ დროისთვის ვიცით MySpace ბრუნდება? — ყველაფერი, რაც ამ დროისთვის ვიცით
გადახედვა
-
Volvo 365 — ერთი წელი ავტომობილთან დაკავშირებული ძირითადი ხარჯების გარეშე Volvo 365 — ერთი წელი ავტომობილთან დაკავშირებული ძირითადი ხარჯების გარეშე
-
ტექნოლოგიებიდან მუსიკამდე — გაიცანით სხვადასხვა ინდუსტრიის პირველი მილიარდერები ტექნოლოგიებიდან მუსიკამდე — გაიცანით სხვადასხვა ინდუსტრიის პირველი მილიარდერები
გადახედვა
-
დიემჯი ჯგუფი ლაგუნა ვერეს, აბრეშუმისა და თამბაქოს ფაბრიკების ტერიტორიის განვითარების ახალ ეტაპს იწყებს დიემჯი ჯგუფი ლაგუნა ვერეს, აბრეშუმისა და თამბაქოს ფაბრიკების ტერიტორიის განვითარების ახალ ეტაპს იწყებს
-
შექსპირის თეატრში Game of Thrones:The Mad King-ის პრემიერა შედგა — ნახეთ ფოტოები შექსპირის თეატრში Game of Thrones:The Mad King-ის პრემიერა შედგა — ნახეთ ფოტოები
-
საქართველოს ეროვნული AI ნაკრების ტრიუმფი IOAI 2026-ზე: 2 ოქრო, 3 ვერცხლი, 2 ბრინჯაო და საპატიო სიგელი საქართველოს ეროვნული AI ნაკრების ტრიუმფი IOAI 2026-ზე: 2 ოქრო, 3 ვერცხლი, 2 ბრინჯაო და საპატიო სიგელი
-
გამოავლინეს 3 ფაქტორი, რომლებიც დემენციის 13 წლით გადავადებასთანაა დაკავშირებული გამოავლინეს 3 ფაქტორი, რომლებიც დემენციის 13 წლით გადავადებასთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
-
ChatGPT უფასო ვერსიის მომხმარებლებს შეუზღუდავ ტექსტურ ჩატებს სთავაზობს ChatGPT უფასო ვერსიის მომხმარებლებს შეუზღუდავ ტექსტურ ჩატებს სთავაზობს
გადახედვა
-
იაპონიაში ისე ცხელა, რომ ზოოპარკში ცხოველები იხოცებიან იაპონიაში ისე ცხელა, რომ ზოოპარკში ცხოველები იხოცებიან
გადახედვა
-
ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მეცნიერებმა ახალი ვირუსები შექმნეს ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მეცნიერებმა ახალი ვირუსები შექმნეს
გადახედვა
-
ყველას, ვისაც სურვილი აქვს ჩვენს ქვეყანაში სტუმრობის, ნებისმიერ დროს შეუძლია ჩამოსვლა, მიუხედავად მისი წარმოშობისა — კახა კალაძე რუსულენოვან ბლოგერთან ინტერვიუზე ყველას, ვისაც სურვილი აქვს ჩვენს ქვეყანაში სტუმრობის, ნებისმიერ დროს შეუძლია ჩამოსვლა, მიუხედავად მისი წარმოშობისა — კახა კალაძე რუსულენოვან ბლოგერთან ინტერვიუზე
გადახედვა
-
სიცილიის სანაპიროსთან ძველი რომაული ხომალდის ნაშთები აღმოაჩინეს სიცილიის სანაპიროსთან ძველი რომაული ხომალდის ნაშთები აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
სეს-მა გორში ფრინველთა არალეგალურ სასაკლაოს საწარმოო პროცესი შეუჩერა სეს-მა გორში ფრინველთა არალეგალურ სასაკლაოს საწარმოო პროცესი შეუჩერა
გადახედვა
-
ახალი ცოდნა ყოველთვის ღირებული ინვესტიციაა — საქართველოს ბანკის სტიპენდიატის, ლუკა ბესტავაშვილის ისტორია ახალი ცოდნა ყოველთვის ღირებული ინვესტიციაა — საქართველოს ბანკის სტიპენდიატის, ლუკა ბესტავაშვილის ისტორია
-
შსს: "გურამ დადიანიძის საქმეზე ჩატარდა ყველა საჭირო საგამოძიებო მოქმედება, თუმცა რაიმე საეჭვო გარემოება გამოვლენილი ვერ იქნა" შსს: "გურამ დადიანიძის საქმეზე ჩატარდა ყველა საჭირო საგამოძიებო მოქმედება, თუმცა რაიმე საეჭვო გარემოება გამოვლენილი ვერ იქნა"
გადახედვა
-
2024 წელს სამტრედიაში ნიკა მელიაზე თავდასხმის საქმეზე პროკურატურამ სამ პირს, მათ შორის ნიკა მელიას თანაპარტიელებს, ბრალი წარუდგინა 2024 წელს სამტრედიაში ნიკა მელიაზე თავდასხმის საქმეზე პროკურატურამ სამ პირს, მათ შორის ნიკა მელიას თანაპარტიელებს, ბრალი წარუდგინა
გადახედვა
-
Firebird-მა სომხეთში რეგიონში უდიდესი AI ქარხანა გახსნა Firebird-მა სომხეთში რეგიონში უდიდესი AI ქარხანა გახსნა
გადახედვა
კომენტარები