მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო პლანეტის აღმოჩენის მეოცე წლისთავის აღსანიშნად, ეგზოპლანეტების კვლევების 60-ზე მეტმა ლიდერმა თავისი ფავორიტი ამოარჩია თითქმის 2000 ეგზოპლანეტიდან. ზოგიერთი ეგზოპლანეტა კლდოვანია, ზოგი - გაზური, ზოგი კი ძალიან, ძალიან უცნაური.

ნახეთ ასტრონომების ტოპ 20 ეგზოპლანეტა:

1. კეპლერ-186 f

კეპლერ-186f პირველი კლდოვანი პლანეტა იყო, რომელიც სასიცოცხლო ზონაში აღმოაჩინეს. ეს პლანეტა ზომით ძალიან ჰგავს დედამიწას. ჯერჯერობით არ ვიცით, რა ხდება ამ პლანეტის ზედაპირზე, მაგრამ ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად ამ ეგზოპლანეტის შესწავლის შანსებიც იზრდება.

2. HD 209458 b (ზედმეტსახელად „ოსირისი“)

ეს არის პირველი პლანეტა, რომლის ტრანზიტიც დაფიქსირდა (ვარსკვლავის წინ ჩავლა) და პირველი პლანეტა, რომლის სინათლეც პირდაპირ დაფიქსირდა. HD 209458 b-ს ტრანზიტის აღმოჩენამ აჩვენა, რომ ტრანზიტული დაკვირვებები შედეგიანი იყო და ეგზოპლანეტების დახასიათების სრულიად ახალი სამეფო შექმნა.

3. კეპლერ-11-ის სისტემა

ეს იყო პირველი კომპაქტური მზის სისტემა, რომელიც კეპლერის ტელესკოპმა აღმოაჩინა. დაკვირვებებმა ასევე ცხადყო, რომ სრულიად შესაძლებელია, სისტემა მჭიდროდ შეკრული იყოს სულ ცოტა ხუთი პლანეტა მერკურის ორბიტის რადიუსზე. ამის გამო პლანეტების წარმოქმნის იდეები გადაიხედა და მეცნიერებმა დაუშვეს, რომ ჩვენი სისტემის მსგავსი მრავალპლანეტიანი სისტემები სხვაგანაც შეიძლება არსებობდნენ.

4. კეპლერ-16 b

ნამდვილი ტატუინი - ეს იყო კეპლერის პირველად აღმოჩენილი პლანეტა, რომელიც ორი მზის გარშემო ბრუნავს. მას ორმაგი დედავარსკვლავის გარშემო ბრუნავი პლანეტა ეწოდება.

5. 51 Pegasi b

ეს გიგანტი პლანეტა, რომელიც იუპიტერის მასის ნახევარია, იყო პირველი დადასტურებული ეგზოპლანეტა მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო - აღმოჩენა, რომელმაც გამოკვლევის სრულიად ახალი ველი გახსნა.

6. CoRoT 7b

პირველი სუპერ-დედამიწა, რომელიც კლდოვან ეგზოპლანეტად იდენტიფიცირდა. ამ პლანეტამ დაამტკიცა, რომ დედამიწის მსგავსი პლანეტების არსებობა შესაძლებელი იყო და მათზე სიცოცხლის ძებნაც არ იყო უიმედო.

7. კეპლერ-22 b

სასიცოცხლო ზონაში მდებარე პლანეტა, რომელიც, სავარაუდოდ, წყლითაა დაფარული - პლანეტა, რომლის ანალოგიც არ შეინიშნება მზის სისტემაში.

8. კეპლერ-10 b

კეპლერის მიერ აღმოჩენილი პირველი ეგზოპლანეტა, რომელიც დამწვარია - დედამიწის ზომის პლანეტა, სადაც, მეცნიერთა ვარაუდით, შესაძლოა ლავას ოკეანე იყოს.

9. კეპლერ-444-ის სისტემა

ცნობილთა შორის ყველაზე ძველ პლანეტურ სისტემას დედამიწის ზომის ხუთი პლანეტა ჰყავს, ყველა ორბიტალურ რეზონანსშია. ამ უცნაურმა ჯგუფმა აჩვენა, რომ მზის სისტემები ჩამოყალიბდნენ და ცხოვრობდნენ ჩვენს გალაქტიკაში მისი არსებობიდან მოყოლებული.

10. 55 Cancri e

55 Cancri e თავისი ვარსკვლავის გარშემო ერთ ბრუნს ყოველ 18 საათში ასრულებს. ის ისე ახლოს ბრუნავს ვარსკვლავთან (25-ჯერ უფრო ახლოს, ვიდრე მერკური მზესთან), რომ გრავიტაციულად ჩაჭერილია და მუდამ ერთი ნაწილით უყურებს თავის ვარსკვლავს (როგორც მთვარე დედამიწას). პლანეტას, სავარაუდოდ, კლდოვანი ბირთვი აქვს, რომელსაც გარს აკრავს წყლის ფენა ზეკრიტიკულ მდგომარეობაში - ანუ ის ორივეა, თხევადიც და აირადიც. ასევე ფიქრობენ, რომ მთელ პლანეტას ორთქლი აკრავს გარშემო.

11. HD 189733 b

ეს იუპიტერის ზომის ობიექტი ერთ-ერთი ყველაზე შესწავლილი ეგზოპლანეტაა და პირველია, რომლის ტრანზიტიც დააფიქსირეს რენტგენის გამოსხივებაში.

12. PSR B1257+12-ს სისტემა

1992-სა და 1994 წლებში აღმოჩენილი პლანეტები, რომლებიც პულსარ PSR B1257+12-ს გარშემო მოძრაობენ, დღეისათვის ცნობილი ყველაზე პატარა პლანეტური სხეულები არიან. ეს უცნაური პულსარის პლანეტები გვარწმუნებენ, რომ პლანეტები აფეთქებული ვარსკვლავების ნარჩენების გარშემოც კი აგრძელებენ არსებობას.

13. K2-3

K2 მისიის მიერ აღმოჩენილი სამი სუპერ-დედამიწა, რომლებიც მეზობელი ვარსკვლავის გარშემო ბრუნავენ. მათი მასები და რადიუსები უკვე ცნობილია და მალე მათი ატმოსფეროს შედგენილობაც ცნობილი გახდება.

14. HR 8799

ეს არის პირველი პირდაპირ გადაღებული მრავალეგზოპლანეტური სისტემა. სისტემა შეიცავს ნამსხვრევების დისკოს და, სულ ცოტა, ოთხ მასიურ ეგზოპლანეტას.

15. Kepler-36-ს სისტემა

ამ სისტემაში არსებულ ორ პლანეტას ყველაზე მჭიდრო ორბიტა აქვს, რაც კი ოდესმე დაუფიქსირებიათ. მეზობელი პლანეტები დაახლოებით 2 მილიონი კილომეტრის დაშორებით უახლოვდებიან ერთმანეთს, რაც დედამიწასა და მთვარეს შორის მანძილს სულ რაღაც ხუთჯერ აღემატება.

16. HD 114762 b

ეს ობიექტი 1989 წელს აღმოაჩინეს - სამი წლით ადრე, ვიდრე პულსარის პლანეტები და ექვსი წლით ადრე, ვიდრე 51 Pegasi b. HD 114762 b ნამდვილად პირველად აღმოჩენილი ეგზოპლანეტაა მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო, თუმცა, რადგანაც მისი მასა 11-ჯერ აღემატება იუპიტერისას და 84-დღიანი ორბიტა აქვს, თავდაპირველად ის ყავისფერ ჯუჯად მიიჩნიეს.

17. Kepler-452 b

ეს არის პირველი დედამიწის ზომის პლანეტა, რომელიც სასიცოცხლო ზონაში აღმოაჩინეს მზის მსგავსი ვარსკვლავის გარშემო. პლანეტა დედამიწაზე 60%-ით დიდია და 5%-ით უფრო შორსაა თავისი დედავარსკვლავისგან, ვიდრე დედამიწა - მზისგან.

18. HD 80606 b

ამ პლანეტას ყველაზე ექსცენტრული ორბიტა აქვს. შტორმები, ბრუნვა, ატმოსფერული გაცხელება და გიჟური ორბიტა პირდაპირ ჩანს.

19. WASP-47

ეს პლანეტა კომპაქტური მრავალპლანეტური სისტემის ნაწილია. ის ერთადერთი ცნობილი ცხელი იუპიტერია, რომელსაც ახლო პლანეტური კომპანიონები ჰყავს.

20. OGLE-2005-BLG-390

ეს ეგზოპლანეტა პირველ ცივ სუპერ-დედამიწადაა მიჩნეული. მან იუპიტერის მსგავსი ქვისა და ყინულის ბირთვის ფორმირება დაიწყო, თუმცა ვერ მოახერხა სწრაფად გაზრდა ზომაში. მისი საბოლოო მასა ხუთჯერ აღემატება დედამიწისას. მისი ზედმეტსახელი Hoth-ია ვარსკვლავური ომების პლანეტის პატივსაცემად.