5 კერძი, რომლის რეალური წარმოშობის შესახებ ალბათ არ იცი
ტრადიციული სამზარეულო კულტურის ერთ-ერთი ცენტრალური ნაწილია და ის, თუ როგორი კერძები უყვარს ამა თუ იმ ხალხს, ბევრ რამეს ამბობს მათ ხასიათსა და წარსულზეც კი.
თუმცა, ზოგჯერ კერძების წარმოშობას არასწორად მივაწერთ იმ ქვეყანას, საიდანაც ეს კერძი პოპულარული გახდა და არა მათ, ვინც რეალურად შექმნა გასტრონომიული ნიმუში. ამ სტატიაში იმ 5 კერძს წარმოგიდგენთ, რომელთა წარმომავლობაზეც აქამდე, შესაძლოა, არასწორი ინფორმაცია გქონდათ.
1. პასტა
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — იტალია
საიდან არის რეალურად — ჩინეთი
იტალიური სამზარეულო და, მით უმეტეს, იტალიური კულტურა, სიმდიდრეს არ უჩივის, თუმცა, პასტაზე საავტორო უფლება ერთმნიშვნელოვნად აღმოსავლეთს აქვს. ეს კერძი მე-13 საუკუნეში გახდა პოპულარული იტალიაში, სადაც მისი რეცეპტი, სავარაუდოდ, ევროპელმა მოგზაურებმა ჩაიტანეს. ამ მოგზაურებმა კი კვერცხით და ფქვილით "ნუდლების" მომზადება მომთაბარე არაბებისგან ისწავლეს, რომლებმაც, თავის მხრივ, ჩინეთიდან დასავლეთში წაიღეს ეს კერძი. მიუხედავად ამისა, იტალიურ პასტას აღმოსავლური ანალოგისგან მომზადების წესში მაგარი ხორბლის ფქვილის გამოყენება განასხვავებს.
ჩინეთში ამგვარ კერძს ძველი წელთაღრიცხვით პირველი საუკუნიდან ამზადებდნენ, თუმცა, ევროპაში მაგარი ხორბლის ფქვილის დამატებით პასტას შენახვის ვადაც გაეზარდა და უფრო გემრიელიც გახდა. ამასთან, იტალიაში მას ხმელთაშუაზღვისპირა სამზარეულოც შეერწყა და კერძი ქვეყნის გასტრონომიის ორგანულ ნაწილად აქცია.
2. დონატი
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — ამერიკა
საიდან არის რეალურად — საბერძნეთი
დესერტი, რომელიც ამერიკელებს, განსაკუთრებით კი ნიუ-იორკში, ძალიან უყვართ, ცხადია, ყველას ამერიკული ჰგონია. თუმცა, მისი წარმომავლობა ოკეანისმიღმეთს უკავშირდება.
მიუხედავად იმისა, რომ პირველ დონატებს წრიული ფორმა არ ჰქონდათ, ამგვარი დესერტი პირველად ჰოლანდიელებმა ჩაიტანეს ნიუ-იორკში (უფრო სწორად, ნიუ-ამსტერდამში — როგორც ეს მაშინ ერქვა).
თუმცა, დონატების სამშობლო მაინც საბერძნეთია. ბერძნული დესერტი — ლუკუმადესი — რომელიც თაფლით და ნიგოზით დაფარული ბურთულა ღვეზელია, ოდინდელი კერძია. მისი წარმოშობის სავარაუდო დრო ძველი წელთაღრიცხვით 776 წელია, როდესაც მისით პირველ ოლიმპიურ თამაშებში გამარჯვებულებს გაუმასპინძლდნენ.
3. კრუასანი
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — საფრანგეთი
საიდან არის რეალურად — ავსტრია
ფრანგული საუზმის განუყრელი ნაწილი, რომელსაც სახელიც კი ისეთი ფრანგული აქვს, მეტი რომ არ შეიძლება, თურმე, სულაც არ შექმნილა საფრანგეთში. კრუასანის სამშობლო რეალურად ავსტრია, კონკრეტულად კი ვენაა.
უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ავსტრიული კიპფერლი კრუასანის წინაპრად მიიჩნევა და ამას მიზეზიც აქვს. ისტორიკოსების ნაწილს მიაჩნია, რომ ნახევარმთვარის ფორმის დესერტს მონასტრებში აცხობდნენ და იგი აღდგომის პაგანური აღნიშვნის ნაწილი იყო. კერძი პირველად მე-12 საუკუნეში იხსენიება.
4. ტეფტელი, იგივე გუფთა
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — შვედეთი
საიდან არის რეალურად — თურქეთი
ალბათ გახსოვთ, რომ კარლსონის ყველაზე საყვარელი სასუსნავი დაბრაწული და კრაწუნა ტეფტელი იყო, კარლსონი კი სტოკჰოლმის ერთი ჩვეულებრივი ქუჩის ჩვეულებრივი სახლის სახურავზე ცხოვრობს. შესაძლოა, მასაც მიაჩნია, რომ ტეფტელი, იგივე გუფთა, შვედური კერძია, თუმცა, მისი წარმომავლობა საქართველოსთან უფრო ახლოსაა; ხორცისთვის საჭმელად უფრო მოსახერხებელი, ბურთულების ფორმის მიცემის იდეა თავდაპირველად თურქეთში დაიბადა.
თურქული კერძის რეცეპტი სკანდინავიაში, სავარაუდოდ, მე-18 საუკუნეში მოხვდა მეფე ჩარლზ XII-ის დამსახურებით. ტეფტელს თურქულად "ქიოფთას" უწოდებდნენ და მას ძროხის ან ბატკნის ხორცის ხახვთან, კვერცხთან, ოხრახუშთან, ბრინჯთან, მარილთან და პურის ნაფშხვენებთან შერევით ამზადებდნენ. ამ რეცეპტში შვედებმა მხოლოდ ხორცი შეცვალეს — სკანდინავიაში დღეს კერძს უმეტესად ღორის ხორცით ამზადებენ.
5. ნაყინი
ფოტო: CDA
რომელი ქვეყნის კერძი გვგონია — იტალია
საიდან არის რეალურად — მონღოლეთი
პასტასი არ იყოს, იტალიამ ნაყინიც იმდენად ორგანულ ნაწილად აქცია საკუთარი სამზარეულოსი, რომ ძნელია დაიჯერო, საზაფხულო სეზონის (და არა მხოლოდ) საყვარელი დესერტი კვლავაც შორეული აღმოსავლეთიდანაა.
ყოველ შემთხვევაში, დღევანდელი ნაყინის წინაპარი თავდაპირველად მონღოლეთში გაჩნდა, თანაც, სრულიად შემთხვევით. ამბობენ, რომ მონღოლ მხედარს კამეჩის თუ იაკის რძე მიჰქონდა გობის უდაბნოში. როცა მოსაღამოვდა და ტემპერატურა საგრძნობლად დაეცა, ცხენის ჭენებისგან შედღვებილი სითხე გაიყინა.
1200-იან წლებში, მონღოლეთის იმპერიის გაფართოებასთან ერთად, რძის კრემის დესერტი დასავლეთშიც გავრცელდა. როგორც ცნობილია, მისი რეცეპტი იტალიაში მე-13 საუკუნის ბოლოს ჩაიტანა მარკო პოლომ.
-
მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება მზია ამაღლობელი შალვა პაპუაშვილის განცხადებას ეხმაურება
გადახედვა
-
The Foundation of Things Tbilisi Architecture Forum 2026-ის ფარგლებში The Foundation of Things Tbilisi Architecture Forum 2026-ის ფარგლებში
გადახედვა
-
ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს ძალიან ცხელი სასმელების დალევა, შესაძლოა, საყლაპავის კიბოს რისკს ზრდიდეს
გადახედვა
-
როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა როგორ ეხმარება მუსიკა სტრესგამოვლილ ტვინს ძალების აღდგენაში — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია ქვიზი: გამოიცანი რომელი უფრო ძვირია
-
რუსეთში სიღარიბე 7%-მდე შემცირდა — მკვლევრების მოსაზრებით, შემცირება ახალ მეთოდოლოგიას უკავშირდება რუსეთში სიღარიბე 7%-მდე შემცირდა — მკვლევრების მოსაზრებით, შემცირება ახალ მეთოდოლოგიას უკავშირდება
გადახედვა
-
რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს რუსეთის 26 მსხვილი აეროპორტი თვითმფრინავების საწვავით შევსებას ზღუდავს
გადახედვა
-
"პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"? "პლაჟზე წამოკოტრიალებული ოპოზიცია" — რა ფრაზების გამოყენებისთვის გააფრთხილა ComCom-მა "რუსთავი 2"?
გადახედვა
-
როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს? როგორ გადავიქცეთ 80-იანების პერსონაჟებად და რამდენად უსაფრთხოა ეს?
გადახედვა
-
Anthropic-ის მკვლევარი: "AI-მ შესაძლოა ყველა ჩვენგანი მოკლას" Anthropic-ის მკვლევარი: "AI-მ შესაძლოა ყველა ჩვენგანი მოკლას"
გადახედვა
-
საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო საქართველოში ქიმიურ და ბიოლოგიურ საფრთხეებზე რეაგირების ერთობლივი სწავლება ჩატარდა — აშშ-ის საელჩო
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა ირაკლი კობახიძის თქმით, საქართველო კოსმოსის უსაფრთხოების საკითხებზე 3 დეკლარაციას შეუერთდა
გადახედვა
-
ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას ფოტონი, რომელსაც დედამიწამდე არ უნდა მოეღწია — როგორ ხსნიან მის არსებობას
გადახედვა
-
საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას" საია: "თორნიკე რაზმაძის შემთხვევა ცხადად წარმოაჩენს მსგავსი სამართალდარღვევის საქმეების აბსურდულობასა და ცინიკურობას"
გადახედვა
-
რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ რობოტების აქცია ვარშავაში: ორგანიზატორები AI-ის რეგულირებას ითხოვენ
გადახედვა
-
OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა OpenAI-ს მტკიცებით, თავისმა ხელოვნურმა ინტელექტმა საუკუნოვანი მათემატიკური თავსატეხი ამოხსნა
გადახედვა
-
შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს შსს-ს სიძულვილის ენასთან ბრძოლის დეპარტამენტი აქტივისტ თორნიკე რაზმაძის საქმეზე განცხადებას ავრცელებს
გადახედვა
-
ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან ოთარ ფარცხალაძე: "ქართული ეროვნული ლეგიონის" მებრძოლები სამხედრო დამნაშავეები არიან
გადახედვა
-
შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა შრომის ინსპექცია: 2025 წელს სამუშაო სივრცეში ფატალური უბედური შემთხვევები 46%-ით შემცირდა
გადახედვა
-
ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს ევროპარლამენტი სომხეთიდან იმპორტის გამარტივების დროებით ზომებს მომავალ კვირას უყრის კენჭს
გადახედვა
-
ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას ღიპი თუ ასაკი? — რა უფრო იწვევს კაცებში ტესტოსტერონის დაქვეითებას
გადახედვა
კომენტარები