სტივენ ჰოკინგი: ჩვენს პლანეტას ყველაზე საშიში პერიოდი უდგას
როგორც თეორეტიკოსმა ფიზიკოსმა კემბრიჯიდან, მე ვიცხოვრე განსაკუთრებულად პრივილეგირებულ რეალობაში. კემბრიჯი, ეს არაჩვეულებრივი ქალაქი, მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტების ცენტრია. მეცნიერების ის ჯგუფი კი, რომლის ნაწილიც სტუდენტობის შემდგომ წლებში გავხდი, კიდევ უფრო დიდ იშვიათობას წარმოადგენს.
ამ სამეცნიერო წრეში, საერთაშორისო თეორეტიკოსი ფიზიკოსების მცირე ჯგუფი, რომლის ნაწილიც მე ვიყავი და ვისთან ერთადაც ჩემი სამუშაო ცხოვრება გავატარე, ხანდახან საკუთარი თავების მწვერვალად წარმოჩენის ცდუნების ქვეშ ექცეოდნენ. ამას გარდა, პოპულარობით, რომელიც ჩემმა წიგნებმა მომიტანა და იზოლაციით, რომელიც ავადმყოფობამ გამოიწვია, ვგრძნობდი რომ ჩემი სპილოს ძვლის კოშკი სიმაღლეში იზრდებოდა.
"ეს იყო მომენტი, როდესაც მივიწყებულებს საუბრის საშუალება მიეცათ, მათ საკუთარი ხმები იპოვეს, რომლითაც უარყვეს ელიტისა და ექსპერტების რჩევები".
ასე რომ, ბოლო დროის აშკარა უარყოფა ამერიკისა და დიდი ბრიტანეთის ელიტების მხრიდან, თუ ვინმესკენ იყო მიმართული, ერთ-ერთი მე ვარ. ჩვენ რასაც არ უნდა ვფიქრობდეთ ბრიტანელი ამომრჩევლის გადაწყვეტილებაზე, ევროკავშირიდან გასვლის შესახებ და ამერიკის არჩევნების შედეგებზე, დონალდ ტრამპის პრეზიდენტად არჩევასთან დაკავშირებით, ეჭვგარეშეა, რომ ეს იყო საზოგადოების ბრაზი, რომლებიც მიიჩნევდნენ, რომ ისინი საკუთარმა ლიდერებმა მიატოვეს.
ეს იყო მომენტი, როდესაც მივიწყებულებს საუბრის საშუალება მიეცათ, მათ საკუთარი ხმები იპოვეს, რომლითაც უარყვეს ელიტისა და ექსპერტების რჩევები.
უარყოფილებს შორის, გამონაკლისს არც მე წარმოვადგენ. ბრექსითამდე მე გავაფრთხილე ამომრჩეველი, რომ ეს გადაწყვეტილება დააზარალებდა სამეცნიერო კვლევებს ბრიტანეთში, ეს არჩევანი იქნებოდა ნაბიჯი უკან და ამომრჩეველმა, ან სულ მცირე მისმა პროპორციულად მნიშვნელოვანმა ნაწილმა, უბრალოდ არ მიიღო ჩემი რჩევა, ისევე როგორც, მათ არ გაითვალისწინეს ზოგიერთი პოლიტიკური ლიდერის, ხელოვანების, მეცნიერების, ბიზნესმენების და პოპულარული ადამიანების რჩევები.
ახლა ყველაზე მნიშვნელოვანი (ამ ორი არჩევნების შედეგებზე მნიშვნელოვანიც კი) ის არის, თუ როგორი რეაქცია ექნება ელიტას ამ შედეგებზე.
ჩემი აზრით, დიდი შეცდომა იქნება, თუ ვერ შევძლებთ დამდგარი მოცემულობის მიღებას, სირაქლემის პოზაში ჩავდგებით და ზურგს ვაქცევთ საზოგადოების არჩევანს. ჩვენ არ უნდა განვიხილოთ ის როგორც უბრალოდ პოპულიზმის ანარეკლი.
ის შეშფოთება, რომლებიც ამ შედეგებს ახლდა, გლობალურ ეკონომიკურ შედეგებთან და ტექნოლოგიური განვითარების სიჩქარეთან დაკავშირებით, სავსებით გასაგებია.
საწარმოების ავტომატიზაციამ უკვე გამოიწვია სამუშაო ადგილების შემცირება. ხელოვნური ინტელექტის განვითარება სავარაუდოდ კიდევ უფრო გაზრდის საშუალო კლასის უმუშევრობას, ადამიანებს დარჩება მხოლოდ ყველაზე კრეატიული, მზრუნველობითი ან მენეჯმენტის ფუნქციები.
"ინტერნეტი და პლატფორმები, ადამიანებს მისცემს საშუალებას, მიიღონ დიდი მოგება და დაიქირავონ ძალიან ცოტა ადამიანი. ამას ვერ გავექცევით, ეს არის პროგრესი და გარდაუვალია, თუმცა სოციალურად დამანგრეველი".
უკვე მოცემული ეკონომიკური უთანასწორობა კიდევ უფრო სწრაფად დაიწყებს ზრდას. ინტერნეტი და პლატფორმები, ადამიანებს მისცემს საშუალებას მიიღონ დიდი მოგება და დაიქირავონ ძალიან ცოტა ადამიანი. ამას ვერ გავექცევით, ეს არის პროგრესი და გარდაუვალია, თუმცა სოციალურად დამანგრეველი.
ეს მოვლენები უნდა გავიაზროთ ფინანსური კრიზისის ფონზე, როცა ფინანსურ სექტორში დასაქმებულ ადამიანთა მცირე ჯგუფს შეუძლია საოცრად დიდი მოგება მიიღოს, მაშინ როცა სხვა ადამიანები მათ წარმატებას საკუთარ თავზე ვერ გრძნობენ.
რომ შევაჯამოთ, ჩვენ ვცხოვრობთ სამყაროში, რომელიც ზრდის და არ ამცირებს სოციალურ უთანასწორობას, რომელშიც ადამიანები ვეღარ ახერხებენ საარსებო წყაროს მოძიებას.
ეჭვგარეშეა, ისინი ეძებენ ახალ გამოსავალს, რომელსაც შესაძლოა ტრამპი და ბრექსითი წარმოადგენენ.
სუბსაჰარულ აფრიკაში უფრო მეტნი არიან ისინი, ვისაც მობილური ტელეფონები აქვთ, ვიდრე ისინი, ვისაც სუფთა წყალი აქვთ.
ფოტო: Andy Hall
ასევე მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ინტერნეტისა და სოციალური მედიის გლობალური გავრცელების კიდევ ერთი უნებლიე შედეგია ის, რომ სოციალური უთანასწორობის რეალური სახე, კიდევ უფრო აშკარა გახდა და ღიად ჩანს, ვიდრე ეს აქამდე იყო.
მაგალითად ჩემთვის, კომუნიკაციისთვის თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენება განმათავისუფლებელი და პოზიტიური იყო. მის გარეშე, ბოლო წლების განმავლობაში მუშაობის გაგრძელებას ვერ შევძლებდი.
თუმცა ეს ასევე ნიშნავს, რომ უმდიდრესი ადამიანების ცხოვრების ყველაზე წარმატებული მხარეები ხილული ხდება ყველასთვის, მათ შორის ღარიბებისთვის, თუ მათ მობილურ ტელეფონი და ინტერნეტთან წვდომა აქვთ. ხოლო სანამ ასეთი ადამიანები აფრიკაში უფრო მეტნი იქნებიან, ვიდრე ისინი, ვისაც სუფთა წყალი აქვთ, ამ პლანეტაზე ვერავინ გაექცევა უთანასწორობას.
ჩემთვის, ამ საკითხის ყველაზე მნიშვნელოვანი ასპექტი ისაა, რომ, ჩვენს ისტორიაში ასეთი მნიშვნელოვანი არასდროს ყოფილა ადამიანების ერთიანობა. ჩვენს წინაშე არსებობს ძლიერი გამოწვევები: კლიმატის ცვლილებები, საკვების წარმოება, ჭარბი მოსახლეობა, სახეობების გადაშენება, ეპიდემიური დაავადებები, ოკეანეების მჟავად გადაქცევის პროცესი და ა.შ.
ერთდროულად, ეს ყველაფერი მიგვანიშნებს, რომ კაცობრიობის განვითარების ისტორიაში, ყველაზე სახიფათო პერიოდში ვართ. ჩვენ გვაქვს ტექნოლოგია, რომელსაც შეუძლია იმ პლანეტის დანგრევა, რომელშიც ვცხოვრობთ, თუმცა ჯერ არ შეგვიქმნია საშუალება, მისგან თავის დასაღწევად.
შესაძლოა, რამდენიმე ასეულ წელიწადში, სხვადასხვა პლანეტებზე ადამიანების მიერ კოლონიები იყოს გაშენებული, მაგრამ ახლა მხოლოდ ერთი პლანეტა გვაქვს, და ჩვენ ერთად უნდა ვიმუშავოთ, მის გადასარჩენად.
ამისთვის, ჩვენ გვჭირდება ერებს შორის ბარიერების დანგრევა და არა მათი აშენება. თუ გვსურს, რომ ეს შანსი მოვიპოვოთ, ამისთვის მსოფლიოს ლიდერებმა უნდა გააცნობიერონ და აღიარონ, რომ ისინი ბევრჯერ შეცდნენ. რესურსების ისეთი კონცენტრაციით, რომელიც ადამიანების მცირე ჯგუფის ხელშია კონცენტრირებული, ჩენ უნდა ვისწავლოთ, რომ აუცილებელია ეს რესურსები გავუზიაროთ მეტს, ვიდრე ახლა.
ქრება არა მხოლოდ სამსახურები, არამედ მთელი ინდუსტრიები. ჩვენ უნდა დავეხმაროთ ადამიანებს, რომ გადამზადდნენ ახალი სამყაროსთვის და დავეხმაროთ მათ ფინანსურად, სანამ ისინი ამას გააკეთებენ. თუ საზოგადოებებსა და ეკონომიკას არ შეუძლიათ გაუმკლავდნენ მიგრაციის ახლანდელ მდგომარეობას, მაშინ ჩვენ უნდა გავაკეთოთ კიდევ უფრო მეტი, რომ წავახალისოთ გლობალური განვითარება. ეს არის ერთადერთი გზა, რომ მილიონობით მიგრანტმა საკუთარი მომავალი სახლი იპოვოს.
ჩვენ ეს შეგვიძლია. მე დიდი ოპტიმისტი ვარ, თუმცა ეს მოითხოვს, რომ ელიტებმა, ლონდონიდან ჰარვარდამდე და კემბრიჯიდან ჰოლივუდამდე, სწორად მიიღონ გასული წლის გაკვეთილები და რაც ყველაზე მთავარია - ისწავლონ თავმდაბლობის მნიშვნელობა.
-
Artemis 2-ის ასტრონავტები მთვარისკენ მიფრინავენ — როგორ წარიმართება მისიის მესამე და მეოთხე დღე? Artemis 2-ის ასტრონავტები მთვარისკენ მიფრინავენ — როგორ წარიმართება მისიის მესამე და მეოთხე დღე?
გადახედვა
-
Smartpet-მა გადავწყვიტა წააახალისოს თავშესაფრებიდან ძაღლების აყვანა Smartpet-მა გადავწყვიტა წააახალისოს თავშესაფრებიდან ძაღლების აყვანა
-
ქვიზი: როგორ იცნობ საქართველოს გეოგრაფიას? (რთული ვერსია) ქვიზი: როგორ იცნობ საქართველოს გეოგრაფიას? (რთული ვერსია)
-
მიტროპოლიტ ილარიონის განცხადებით, პატრიარქობის კანდიდატის ასაკზე სინოდს გადაწყვეტილება არ მიუღიათ. მიტროპოლიტ ილარიონის განცხადებით, პატრიარქობის კანდიდატის ასაკზე სინოდს გადაწყვეტილება არ მიუღიათ.
გადახედვა
-
"მოსკოვის მექანიზმის" ანგარიშის ავტორი: პოლიტიკური ინსტრუქცია არავისგან მიმიღია "მოსკოვის მექანიზმის" ანგარიშის ავტორი: პოლიტიკური ინსტრუქცია არავისგან მიმიღია
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: "რუბიოს ზარი ჩვენთვის და არა რუსეთისთვის კარგის ნიშანია" ელენე ხოშტარია: "რუბიოს ზარი ჩვენთვის და არა რუსეთისთვის კარგის ნიშანია"
გადახედვა
-
ილჰამ ალიევი: ზანგეზურის დერეფნისთვის საჭირო ავტომაგისტრალი 90 %-ით მზადაა, ხოლო რკინიგზა — 70 %-ით ილჰამ ალიევი: ზანგეზურის დერეფნისთვის საჭირო ავტომაგისტრალი 90 %-ით მზადაა, ხოლო რკინიგზა — 70 %-ით
გადახედვა
-
ეს იყო ყველაზე შთამბეჭდავი მომენტი — Artemis 2-ის ეკიპაჟი ემოციებს გვიზიარებს ეს იყო ყველაზე შთამბეჭდავი მომენტი — Artemis 2-ის ეკიპაჟი ემოციებს გვიზიარებს
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილი: როგორი ქილიკი, შეურაცხყოფა იყო ჩემს მეუღლესთან დაკავშირებით. შე დალოცვილო, თუ ურთიერთობის აწყობა გინდა [აშშ-სთან], რატომ უშლი ხელს? მიხეილ ყაველაშვილი: როგორი ქილიკი, შეურაცხყოფა იყო ჩემს მეუღლესთან დაკავშირებით. შე დალოცვილო, თუ ურთიერთობის აწყობა გინდა [აშშ-სთან], რატომ უშლი ხელს?
გადახედვა
-
არ შეიძლება ამ ტიპის შიზოფრენიული დამოკიდებულება, რაც ჩვენ კონკრეტული ადამიანებისგან ვიხილეთ — კახა კალაძე თბილისის თავშესაფრის ინციდენტზე არ შეიძლება ამ ტიპის შიზოფრენიული დამოკიდებულება, რაც ჩვენ კონკრეტული ადამიანებისგან ვიხილეთ — კახა კალაძე თბილისის თავშესაფრის ინციდენტზე
გადახედვა
-
რამზან კადიროვმა მემკვიდრე შეცვალა რამზან კადიროვმა მემკვიდრე შეცვალა
გადახედვა
-
NASA-ს ასტრონავტები მთვარისაკენ დაიძრნენ! — Orion-ის მთავარი ძრავა ამუშავდა NASA-ს ასტრონავტები მთვარისაკენ დაიძრნენ! — Orion-ის მთავარი ძრავა ამუშავდა
გადახედვა
-
ბაზისბანკმა IFC-სგან გამორჩეული პარტნიორობისთვის ჯილდო მიიღო ბაზისბანკმა IFC-სგან გამორჩეული პარტნიორობისთვის ჯილდო მიიღო
-
ჩრდილოეთ კავკასიაში იდეალურ ლიდერებად სტალინს, რამზან კადიროვს, ჰალკს და ტერმინატორს ასახელებენ ჩრდილოეთ კავკასიაში იდეალურ ლიდერებად სტალინს, რამზან კადიროვს, ჰალკს და ტერმინატორს ასახელებენ
გადახედვა
-
მარნეულში 20 წლის მამაკაცის განზრახ მკვლელობისთვის 21 წლის კაცი დააკავეს მარნეულში 20 წლის მამაკაცის განზრახ მკვლელობისთვის 21 წლის კაცი დააკავეს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: "რადიო თავისუფლება", "ტაბულა" პირდაპირ ერევიან სინოდის საქმიანობაში შალვა პაპუაშვილი: "რადიო თავისუფლება", "ტაბულა" პირდაპირ ერევიან სინოდის საქმიანობაში
გადახედვა
-
დააკავეს ქუთაისის სამხედრო ჰოსპიტლის უფროსი, რომელიც სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდების სანაცვლოდ, 3 000-ლარიან ქრთამს იღებდა დააკავეს ქუთაისის სამხედრო ჰოსპიტლის უფროსი, რომელიც სამხედრო სამსახურისთვის თავის არიდების სანაცვლოდ, 3 000-ლარიან ქრთამს იღებდა
გადახედვა
-
"ცოტა დაიგვიანა ამ ყველაფერმა, სჯობს გვიან ვიდრე არასდროს" — შალვა პაპუაშვილი აშშ-სთან ურთიერთობებზე "ცოტა დაიგვიანა ამ ყველაფერმა, სჯობს გვიან ვიდრე არასდროს" — შალვა პაპუაშვილი აშშ-სთან ურთიერთობებზე
გადახედვა
-
ბზიკები ევროვიზიაზე მე-6 ნომრად გამოვლენ — რატომ არის ეს სიმბოლური? ბზიკები ევროვიზიაზე მე-6 ნომრად გამოვლენ — რატომ არის ეს სიმბოლური?
გადახედვა
-
ბელარუსმა LGBTQ+ საწინააღმდეგო კანონი მიიღო ბელარუსმა LGBTQ+ საწინააღმდეგო კანონი მიიღო
გადახედვა
-
საქართველოში ირანის ელჩი ამბობს, რომ 1-ელ აპრილს საგარეო უწყებას დაუკავშირდა და შეხვედრა გამართა საქართველოში ირანის ელჩი ამბობს, რომ 1-ელ აპრილს საგარეო უწყებას დაუკავშირდა და შეხვედრა გამართა
გადახედვა
კომენტარები