დევიდ ატენბორო უკვე ერთი საუკუნეა დედამიწაზე ცხოვრობს. ამ დროის განმავლობაში მან იმოგზაურა ტყეებსა და ოკეანეებში, დაუმეგობრდა გორილების ოჯახს, ააგროვა ნამარხები, ეწვია დამალულ ტომებს, ხელმძღვანელობდა პირველ ფერად ტელემაუწყებლობას ევროპაში, გახმოვანებული აქვს შთამაგონებელი დოკუმენტური ფილმები ასობით მილიონი მაყურებლისთვის, მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო, მის პატივსაცემად ეწოდა სახელი ათეულობით სახეობას და ატეხა განგაში კლიმატის ცვლილების შესახებ.

გთავაზობთ რამდენიმე საკვანძო მომენტს ცნობილი გარემოსდაცვითი ტელეწამყვანის დატვირთული და არაჩვეულებრივი ცხოვრებიდან, რომელიც მან ადამიანებთან, ცხოველებთან და მცენარეებთან ერთად გაატარა.

პრინცი, პრინცესა და თუთიყუში

ტელეწამყვანმა თავისი საფირმო ქარიზმატული სტილი, რბილი იუმორი, სითბო და ცნობისმოყვარეობა, ცნობილ 1954 წლის სერიალში "Zoo Quest" (ზოოპარკის ძიება) ჩამოაყალიბა, რამაც იგი ცნობად ფიგურად აქცია. 1958 წელს ატენბორომ 3 წლის კაკადუ, სახელად კოკი, რომელიც თავის ბოლო ექსპედიციაში დაიჭირა, ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის ბავშვებს, ახალგაზრდა პრინც ჩარლზსა და პრინცესა ანას წარუდგინა.

2023 წელს, ჩარლზის კორონაციამდე BBC-სთან ინტერვიუში ამ მოგონების გახსენებისას, ატენბორომ თქვა, რომ თუთიყუში პრინცის ხელზე იჯდა და ფრინველს "ძალიან ძლიერი ნისკარტი და ნაკბენი ჰქონდა. მიუხედავად იმისა, რომ კოკიში დარწმუნებული ვიყავი, მას შეეძლო ჩარლზისთვის ნეკი მოეკვნიტა".

ატენბოროს კარიერა BBC-ში სწრაფად განვითარდა და 1965 წელს იგი BBC-ის ახლად გახსნილი მეორე არხის, BBC 2-ის ხელმძღვანელი გახდა. მან არაერთი ინოვაციური პროექტი ჩაუშვა, მათ შორის მაყურებელს გააცნო არაკონვენციური კომედიური სერიალი მონტი პაითონის მფრინავი ცირკი. შემდგომში, 1968-დან 1972 წლამდე, იგი ტელეპროგრამების დირექტორად მუშაობდა, მოგვიანებით კი გადადგა, რათა საკუთარი გადაცემები შეექმნა.

პირველი კონტაქტი ბიამის ტომთან

1971 წელს ახალი გვინეის შორეულ ნაწილში გამართული ექსპედიციის დროს, ატენბორომ და მისმა გადამღებმა ჯგუფმა კონტაქტი დაამყარეს მანამდე უცნობ ბიამის ტომთან. ატენბორო ტომს ჟესტებით ეკონტაქტებოდა, ათვალიერებდა მათ სამკაულებს და ინტერესდებოდა რიტუალური პირსინგებით.

2016 წელს CNN-ის ქრისტიან ამანპურთან ინტერვიუში ამ მომენტის გახსენებისას მან თქვა: "ეს საოცარი რამაა. გასაკვირია, რამდენად ბევრის თქმა შეგიძლია ადამიანისთვის, რომელმაც შენი ენიდან ერთი სიტყვაც არ იცის და საერთოდ არასდროს შეხვედრია შენნაირს".

მეგობრობა "განსაკუთრებულ პატარა გორილასთან"

კეთილგანწყობილი წამყვანი მხოლოდ ადამიანებთან კი არ პოულობდა საერთო ენას, არამედ რუანდის ვირუნგას მთების ტყეებში გორილების ოჯახსაც დაუმეგობრდა. 1978 წელს ცხოვრება დედამიწაზეს გადაღებისას, 3 წლის გორილამ, სახელად პაბლომ, ატენბორო შეიყვარა და მასთან სათამაშოდ მიწვა.

ამ სცენამ მთელი მსოფლიოს გული მოიგო. მოგვიანებით, 2026 წლის აპრილის ფილმში გორილას ისტორია, ატენბორომ ამ მომენტს უწოდა "ერთ-ერთი უდიდესი წარმატება ბუნების დაცვის ისტორიაში, რაც კი ოდესმე მინახავს". მან დასძინა, რომ ეს კავშირი "მთელი ცხოვრება გამყვა და ყველაფერი იმ ერთი განსაკუთრებული პატარა გორილათი დაიწყო".

საუბარი პატარა მარტორქასთან

ნატურალისტის სურვილი, დაუახლოვდეს ცხოველებს, ნათლად გამოჩნდა კენიაში, Lewa Wildlife Conservancy-ში, უსინათლო პატარა მარტორქასთან ურთიერთობისას. როდესაც გადაღების დროს მარტორქა მას მიუახლოვდა, ატენბორო ოთხზე დადგა, თვალებში ჩახედა და მასთან ერთად ჭყიპინი დაიწყო. მოგვიანებით მან მარტორქა "მომხიბვლელ არსებად" დაახასიათა.

ბავშვი კამპუსში

დევიდი და მისი ძმა, განსვენებული მსახიობი და პროდიუსერი რიჩარდ ატენბორო, ლესტერის უნივერსიტეტის კამპუსში გაიზარდნენ, სადაც მათი მამა რექტორი იყო. უნივერსიტეტის ინფორმაციით, ერთხელ რიჩარდმა დევიდი ხუმრობით ჩაკეტა რბილ კედლებიან საკანში, რომელიც ძველებურ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოს ეკუთვნოდა. 2006 წელს სასწავლებელმა ძმებს თავისი უმაღლესი ჯილდო გადასცა.

პლანეტის პრიზები

ატენბოროს ნამუშევრებმა გლობალური აღიარება 2000-იან წლებში პიკს მიაღწია სერიალებით ლურჯი პლანეტა და პლანეტა დედამიწა. მისმა შთამაგონებელმა პროგრამებმა მას სამი ემი მოუტანა, პირველი 2018 წელს, საუკეთესო თხრობისთვის.

სამეფო აღიარება

პირველად ატენბორო რაინდად დედოფალმა ელისაბედ II-მ 1985 წელს აკურთხა. 2022 წელს კი მეფე ჩარლზ III-მ მას მეორე რაინდობა — პრესტიჟული "დიდი ჯვარი" უბოძა გარემოს დაცვასა და ტელემაუწყებლობაში შეტანილი წვლილისთვის. გინესის მსოფლიო რეკორდების მიხედვით, ატენბოროს ყველაზე ხანგრძლივი კარიერა აქვს ტელეწამყვანებს შორის — 70 წელზე მეტი. პრინც უილიამთან ერთად, მან 2019 წელს დააარსა Earthshot Prize, რომელიც ინოვაციურ გარემოსდაცვით გადაწყვეტებს აჯილდოებს.

გვირგვინის მეგობარი

ატენბოროს ხანგრძლივი მეგობრობა აკავშირებდა დედოფალ ელისაბედთან. ის წლების განმავლობაში ამზადებდა დედოფლის საშობაო მიმართვებს. 2018 წლის დოკუმენტურ ფილმში ჩანს, როგორ ხუმრობს მონარქი მასთან ერთად ბაკინგემის სასახლის ბაღში სეირნობისას. "ჩემთვის ყველაზე ძვირფასი მისი სიცილის მოსმენა იყო", — თქვა ატენბორომ დედოფლის გარდაცვალების შემდეგ.

ახლა უკვე Netflix-ზე

ატენბოროს ხმა Netflix-ზე 2019 წელს სერიალით ჩვენი პლანეტა გაჟღერდა. ამ რვანაწილიანმა პროექტმა მას კიდევ ერთი ემი მოუტანა. პრემიერაზე პრინცმა ჩარლზმა მადლობა გადაუხადა ატენბოროს "იმ ყველაფრისთვის, რაც მან წლების განმავლობაში გააკეთა ბუნების საოცრებების საჩვენებლად და იმ საფრთხეებზე ყურადღების გასამახვილებლად, რაც ჩვენს სამყაროს ემუქრება".