რა მოხდა: სტოკჰოლმში ევროკავშირში გაწევრიანების მსურველი ქვეყნების, საქართველოს, უკრაინისა და მოლდოვის პროგრესზე შუალედური ანგარიში მოვისმინეთ.

• ზეპირი მოხსენება ევროკომისარმა ოლივერ ვარჰეიმ წარადგინა, მანამდე კი პრესკონფერენციაზე სიტყვით შვედეთის მინისტრი ევროკავშირის საკითხებში, ჯესიკა როსვალი გამოვიდა.
• მისი თქმით, იყო გარკვეული პროგრესი, მაგრამ საქართველოს ჯერ კიდევ აქვს სამუშაო ჩასატარებელი და მას კიდევ სჭირდება რეფორმები.
• რაც შეეხება უკრაინას, როსვალიმ განაცხადა, რომ შთამბეჭდავია უკრაინის მცდელობის ხილვა, თუ რა ნაბიჯებს დგამს ქვეყანა, განსაკუთრებით კი იმის ფონზე, რაც ხდება.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: ვარჰეის განცხადებით, საქართველოს 12 რეკომენდაციიდან სრულად მხოლოდ 3 აქვს შესრულებული. ეს იმის ფონზე, როცა მთავრობა ამტკიცებდა, რომ ყველაფერი ზედმიწევნით შეასრულა.

• რაც შეეხება უკრაინას, ევროკომისარმა თქვა, რომ 7-დან სრულად მხოლოდ 2 რეკომენდაცია შესრულდა;
• მოლდოვას შემთხვევაში კი 9-დან სრულად — 3.

შეფასების სისტემა: ევროკომისიამ ქვეყნების პროგრესი შეფასებისას შემდეგი სისტემა გამოიყენა:

• შესრულებული პუნქტები 5 კატეგორიად დააჯგუფეს — პირველი, ეს არის რეკომენდაციები, რომლებიც არ არ არის შესრულებული.
• შეზღუდული პროგრესი — იმპლემენტაცია დაიწყო, თუმცა საწყის ეტაპზეა.
• გარკვეული პროგრესი — გარკვეული პუნქტები შესრულდა, მაგრამ მნიშვნელოვანი შესრულებული დარჩა.
• მნიშვნელოვანი პროგრესი — მნიშვნელოვანი პუნქტები შესრულდა, თუმცა გარკვეული ისევ დარჩა.
• სრული პროგრესი — რეკომენდაცია შესრულებულია.

სრული პროგრესი: როგორც ვარჰეიმ აღნიშნა, საქართველოში სრულად შეასრულა გენდერული თანასწორობისა და ბრძოლა ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღმდეგ რეკომენდაციები.

• ასევე, სასამართლო განხილვის პროცესში ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების და პრაქტიკის გათვალისწინება.
• სახალხო დამცველის არჩევის გამჭვირვალე პროცესის უზრუნველყოფა.

გარკვეული პროგრესი: ვარჰეის განცხადებით, 7 რეკომენდაციაზე გარკვეულ პროგრესს მიაღწია, ესენია:

• პოლიტიკურ პოლარიზაციის დაძლევა, სახელმწიფო ინსტიტუტების სრულად ფუნქციონირება და საარჩევნო ჩარჩოს გაუმჯობესება;
• სამოქალაქო საზოგადოების გაძლიერება და ჩართულობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში;
• ანტიკორუფციული სტრატეგიის დამოუკიდებლობის გაძლიერება, გამჭვირვალე და ეფექტური სასამართლო რეფორმის სტრატეგიის მიღება.
• ორგანიზებული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის გაძლიერება;
• მოწყვლადი ჯგუფების უფლებების დაცვის გაძლიერება.

რა უნდა ქნას საქართველომ: ვარჰეის განცხადებით, იმისთვის, რომ საქართველომ სრულ პროგრესს მიაღწიოს პოლარიზაციის დაძლევის კუთხით, ქვეყანამ უნდა უზრუნველყოს პარლამენტის ეფექტური კონტროლი, დაასრულოს მკაცრი რიტორიკა და პატივი სცეს ევროკავშირის მედიაციით მიღებულ 19 აპრილის შეთანხმებას.

• მორიგ ნაბიჯად ევროკომისარი სახელმწიფო ინსტიტუტების სრული ფუნქციონირების უზრუნველყოფასა და საარჩევნო სისტემის შემდგომ გაუმჯობესებას ასახელებს.
• ასევე, ამბობს, რომ მთავრობამ უნდა მიიღოს საჯარო ადმინისტრირების რეფორმის სტრატეგია და სამოქმედო გეგმაა.
• უნდა გააუმჯობესოს საპარლამენტო კონტროლი, რათა ადეკვატურად გამოიძიოს საარჩევნო დარღვევებთან დაკავშირებული ბრალდებები, როგორც ეს ეუთო/ოდირის ანგარიშშია ხაზგასმული.

გარდა ამისა, შემდეგ ნაბიჯზე საუბრისას ვარჰეი ინკლუზიურ და ეფექტურ სასამართლო რეფორმას უსვამს ხაზს, მათ შორის, იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში.

• მისი თქმით, საქართველომ უნდა წარადგინოს ცვლილებები მართლმსაჯულების რეფორმაზე, ასევე, უნდა დანიშნოს არამოსამართლე წევრები იუსტიციის უმაღლეს საბჭოში.
• საუბრობს ანტიკორუფციული სააგენტოს გაძლიერებაზე და მის დამოუკიდებლად ფუნქციონირების მნიშვნელობაზე.
• ორგანიზებულ დანაშაულთან ბრძოლის ნაწილში ვარჰეი საქართველოს ევროპის საბჭოს რეკომენდაციის შესრულებას ურჩევს.
• ხოლო ადამიანებისა და მოწყვლადი ჯგუფების უფლებების დაცვის ნაწილზე ევროკომისარის რეკომენდაციაა, ადამიანის უფლებების დაცვის სტრატეგიის ინკლუზიურად მომზადება, ლგბტქი+ თემის შეკრებისა და გამოხატვის თავისუფლების უზრუნველყოფა და დაცვა.
• სამოქალაქო საზოგადოების ჩართვა გადაწყვეტილების პროცესში — აქ ვარჰეი ამბობს, რომ საქართველოს სჭირდება დიალოგის განახლება სამოქალაქო საზოგადოებასთან და რეგულარული და გამჭვირვალე კონსულტაციების უზრუნველყოფა.

შეზღუდული პროგრესი: დეოლიგარქიზაცია ერთადერთი პუნქტია, რომელიც ევროკომისარმა ამ ნაწილში ახსენა.

• აღნიშნავს ვენეციის კომისიის ბოლო დასკვნას, სადაც ნათქვამი იყო, რომ კანონპროექტი არ უნდა იყოს მიღებული ამ ფორმით.
• მისივე თქმით, მიესალმება მმართველი პარტიის რამდენიმე დღის წინანდელ განცხადებას, რომ ეს კანონპროექტი არ იქნება მიღებული.
• ვარჰეი ამბობს, რომ ახლა საქართველო უნდა ფოკუსირდეს სისტემური მიდგომის ჩამოყალიბებაზე, ვენეციის კომისიის რეკომენდაციების გათვალისწინებით.

არ აქვს პროგრესი: ევროკომისარის შეფასებით, საქართველოს პლურალისტური მედიის თავისუფალი, პროფესიონალური და დამოუკიდებელი ფუნქციონირების პროცესში პროგრესისთვის არ მიუღწევია.

• ახსენებს მედია მფლობელების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმეებსაც.
• "საქართველომ ან ნაბიჯის შესრულებაში პროგრესს ვერ მიაღწია. საქართველოს სჭირდება შესწორებები კანონში მაუწყებლობის შესახებ ევროპული საბჭოს რეკომენდაციების გათვალისწინებით და უნდა უზრუნველყოს ჟურნალისტების უსაფრთხოება, ასევე, ჟურნალისტებისა და მედიამფლობელების თავისუფლების დაცვა".

დეტალურად უკრაინაზე: ქვეყანას სულ 7 რეკომენდაცია ჰქონდა განსაზღვრული, საიდანაც 2 უკვე შესრულდა, ერთზე კარგი პროგრესი აქვს, 4-ზე კი გარკვეული პროგრესი აჩვენა.

• ევროკომისარი იწონებს კიევის მიერ განხორციელებულ რეფორმებს სასამართლო სისტემასა და მედიაში.
• მისი თქმით, ისინი სრულ შესაბამისობაშია ევროკავშირის დირექტივებთან.
• "უკრაინას კარგი პროგრესი აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს რეფორმის მიმართულებით. გარკვეული პროგრესია ოთხი პრიორიტეტის: ანტიკორუფციული, ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო, დეოლიგარქიზაციის და ეროვნული უმცირესობების მიმართულებით", — განაცხადა ვარჰეიმ.

დეტალურად მოლდოვაზე: ქვეყანას 9 პუნქტიდან 3 აქვს შესრულებული, სამში — მნიშვნელოვანი, სამში კი გარკვეული წინსვლა აქვს ნაჩვენები.

• "ვხედავთ, რომ მოლდოვამ უკვე შეასრულა სამი პუნქტი. პირველ რიგში, ვენეციის კომისიის რეკომენდაციები მართლმსაჯულებისა და საარჩევნო რეფორმებში, რაც მეორე რეკომენდაცია იყო. მოლდოვამ გაზარდა საზოგადოებრივი ორგანიზაციების ჩართულობა გადაწყვეტილების მიღების პროცესში, რაც იყო მე-8 ნაბიჯი და გააძლიერა ადამიანის უფლებების დაცვა, კერძოდ, მოწყვლადი ჯგუფების მიმართულებით, გააძლიერა გენდერული თანასწორების საკითხი და ქალთა მიმართ ჩადენილ დანაშაულებთან ბრძოლა, რაც იყო მე-9 რეკომენდაცია. ეს პუნქტები შესრულებულია", — თქვა მან.
• ვარჰეის განცხადებით, ქვეყანას სამუშაო აქვს გენერალური პროკურორის დანიშვნის წესსა და უზენაესი სასამართლოს რეფორმაზე.