რატომაა კიბო უკურნებელი დაავადება?
ფოტო: THE ECONOMIST
მედიცინის დამსახურებით გულის დაავადებებითა და ინსულტებით გამოწვეული სიკვდილიანობა საგრძნობლად შემცირდა, რასაც ვერ ვიტყვით კიბოზე. მიუხედავად 40-წლიანი ომისა, კიბოთი მხოლოდ ამერიკაში 1,7 მილიონი ადამიანი ავადდება და მათგან 600 000 კვდება. რატომ ვერ განვკურნეთ კიბო?
მთავარი მიზეზი, რის გამოც კიბო ასეთი რთულად მოსაგვარებელი პრობლემაა, არის ის, რომ ჯერ კიდევ ცუდად გვაქვს შესწავლილი მისი ძირითადი მოლეკულური მექანიზმები. კიბოსთან ბრძოლის პირველი წამალი, ქიმიოთერაპია დასაბამს მეორე მსოფლიო ომიდან იღებს. სწორედ ამ დროს აღმოაჩინეს, რომ ადამიანებს, რომლებსაც აზოტოვან იპრიტთან ჰქონდათ შეხება (ქიმიურად იპრიტოვან გაზს ჰგავს), საგრძნობლად შეუმცირდათ სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობა. მეცნიერებმა გამოიკვლიეს, შეიძლებოდა თუ არა ეს ნივთიერებები გამოეყენებინათ სწრაფად გაყოფადი უჯრედების ზრდის შეჩერებისათვის, როგორებიცაა კიბოს უჯრედები. ასე დაიწყო სხვადასხვა ქიმიური კომპონენტების შემოწმების ხანა. ახალი წამლებიც აღმოაჩინეს, რომლებიც კიბოზე მოქმედებდა, მაგრა ამ ტიპის მეცნიერება კონკრეტულად არ სცემდა პასუხს კითხვებზე: რა იწვევს კიბოს? ან ასეთი მკურნალობა რატომ მუშაობდა მხოლოდ დროებით?
მას შემდეგ დიდი პროგრესი განვიცადეთ. უჯრედის ბიოლოგიისა და გენეტიკის უფრო ღრმა გაგების წყალობით, დღეს უკვე არსებობს მიზნობრივი თერაპიების მზარდი რიცხვი, რომელთაც კიბოს უჯრედების სპეციფიკური ნიშნების ამოცნობა შეუძლიათ. ქირურგიული ჩარევითა და რადიოთერაპიით, ქიმიოთერაპიასთან ერთად სიკვდილიანობა ნელ-ნელა მცირდება. ბავშვებში გავრცელებული კიბო და მკერდის კიბო დღეს ბევრად უფრო განკურნებადია, ვიდრე ადრე იყო.
მომავალში კიდევ ბევრი სამუშაო და კვლევაა ჩასატარებელი: ყველაზე დამაიმედებელი წამლების უმეტესობა კიბოს უჯრედების ქცევის შესწავლით მივიღეთ. დღეს კიბოს რომელიმე ორგანოს დაავადებად აღარ აღიქვამენ. ის მოლეკულური მექანიზმების ნაკრებია, რომელთაც სპეციფიკური გენების მუტაცია იწვევს. ასეთი მიდგომა მნიშვნელოვანია იმიტომ, რომ მაგალითად, კოლორექტალური კიბოს მკურნალობისას მიღწეული წარმატება შეიძლება მკერდის კიბოს დამარცხებაში დაგვეხმაროს. კიდევ არსებობს იმედის მომცემი იმუნოთერაპია, რომელიც ორგანიზმის იმუნიტეტს კიბოსთან საბრძოლველად რაზმავს.
მსოფლიომ კვლავ ვერ განკურნა დღეს არსებული კიბოს მრავალი სახეობა, მაგრამ მეცნიერები ხუთი ან ათი წლის შემდეგ დიდ პროგრესს წინასწარმეტყველებენ.
-
შემდეგი პოდკასტი: ელ-ნინიო ბრუნდება — როგორ იცვლება კლიმატი და რა საფრთხეები გვემუქრება შემდეგი პოდკასტი: ელ-ნინიო ბრუნდება — როგორ იცვლება კლიმატი და რა საფრთხეები გვემუქრება
გადახედვა
-
აზიმოვის რობოტიკის სამი კანონი 80 წლის შემდეგ — მუშაობს თუ არა ისინი დღეს? აზიმოვის რობოტიკის სამი კანონი 80 წლის შემდეგ — მუშაობს თუ არა ისინი დღეს?
გადახედვა
-
"ქართული ოცნების" და "ხალხის ძალის" წარმომადგენელები MMA-ის მებრძოლის მიერ ახალი მოძრაობის შექმნას ეხმაურებიან "ქართული ოცნების" და "ხალხის ძალის" წარმომადგენელები MMA-ის მებრძოლის მიერ ახალი მოძრაობის შექმნას ეხმაურებიან
გადახედვა
-
ახალი სარჩელის მიხედვით, ChatGPT-ის სამედიცინო რჩევამ კაცი "კინაღამ მოკლა" ახალი სარჩელის მიხედვით, ChatGPT-ის სამედიცინო რჩევამ კაცი "კინაღამ მოკლა"
გადახედვა
-
"ბანკები გააგრძელებენ "თელასის" მომსახურებას ეროვნულ ვალუტაში" — სებ-ი "ინტერ რაოს" სანქცირებაზე "ბანკები გააგრძელებენ "თელასის" მომსახურებას ეროვნულ ვალუტაში" — სებ-ი "ინტერ რაოს" სანქცირებაზე
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშება დაიწყო — მოიგე 1 000 ლარი ყოველდღე ან 10 000 ლარი სუპერპრიზი საქართველოს ბანკის გზავნილების გათამაშება დაიწყო — მოიგე 1 000 ლარი ყოველდღე ან 10 000 ლარი სუპერპრიზი
-
სასამართლომ იოსებ სიგუას შემაკავებელი ორდერი ძალაში დატოვა სასამართლომ იოსებ სიგუას შემაკავებელი ორდერი ძალაში დატოვა
გადახედვა
-
სუს: სოფელ პერევის მიმდებარედ უკანონოდ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე გათავისუფლებულია სუს: სოფელ პერევის მიმდებარედ უკანონოდ დაკავებული საქართველოს მოქალაქე გათავისუფლებულია
გადახედვა
-
შესაძლოა, ქავილს საკუთარი სენსორული ორგანო ჰქონდეს შესაძლოა, ქავილს საკუთარი სენსორული ორგანო ჰქონდეს
გადახედვა
-
არ უნდა ნახოთ, რადგან ნაგავია — ტომ ჰოლანდი თავის ძველ ფილმებს იხსენებს არ უნდა ნახოთ, რადგან ნაგავია — ტომ ჰოლანდი თავის ძველ ფილმებს იხსენებს
გადახედვა
-
სუს: პირი, გეკა გელაძის და ცოტნე ივანიშვილის სახელით, ბრალდებულების ოჯახებს პატიმრების გათავისუფლებას ჰპირდებოდა და მათ ₾11 300 გამოსძალა სუს: პირი, გეკა გელაძის და ცოტნე ივანიშვილის სახელით, ბრალდებულების ოჯახებს პატიმრების გათავისუფლებას ჰპირდებოდა და მათ ₾11 300 გამოსძალა
გადახედვა
-
Tesla ჰუმანოიდი რობოტის, Optimus-ის წარმოებას წელს იწყებს Tesla ჰუმანოიდი რობოტის, Optimus-ის წარმოებას წელს იწყებს
გადახედვა
-
EU-მა რუსული "ინტერ რაო" დაასანქცირა, რომელიც ქართულ ენერგოკომპანიების არაპირდაპირი მფლობელია EU-მა რუსული "ინტერ რაო" დაასანქცირა, რომელიც ქართულ ენერგოკომპანიების არაპირდაპირი მფლობელია
გადახედვა
-
მკვლევრებმა ადამიანების აზროვნების 4 ტიპი გამოავლინეს — რომელი ხარ შენ? მკვლევრებმა ადამიანების აზროვნების 4 ტიპი გამოავლინეს — რომელი ხარ შენ?
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით ჯეოკეპმა ახალი საწარმო გახსნა საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით ჯეოკეპმა ახალი საწარმო გახსნა
-
MMA-ის მებრძოლმა მოძრაობა დააფუძნა, რომლის მიზანიც "ქართული ღირებულებების" დაცვა იქნება MMA-ის მებრძოლმა მოძრაობა დააფუძნა, რომლის მიზანიც "ქართული ღირებულებების" დაცვა იქნება
გადახედვა
-
გუტერეში: თუ AI უკეთესი მომავლის შექმნას გვპირდება, დაუფარავად უნდა გვითხრან, რად გვიჯდება ეს ყველაფერი გუტერეში: თუ AI უკეთესი მომავლის შექმნას გვპირდება, დაუფარავად უნდა გვითხრან, რად გვიჯდება ეს ყველაფერი
გადახედვა
-
თინათინ ბერძენიშვილი საზმაუს გენდირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად გამოცხადებული ღია კონკურსის ერთადერთი მონაწილეა თინათინ ბერძენიშვილი საზმაუს გენდირექტორის თანამდებობის დასაკავებლად გამოცხადებული ღია კონკურსის ერთადერთი მონაწილეა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ფუტკრების ტვინში სამუშაო როლების გამანაწილებელი გადამრთველი იპოვეს მეცნიერებმა ფუტკრების ტვინში სამუშაო როლების გამანაწილებელი გადამრთველი იპოვეს
გადახედვა
-
ზესტაფონი-ქუთაისის გზაზე მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად 13 ადამიანი დაშავდა — ერთმა მგზავრმა კიდური დაკარგა ზესტაფონი-ქუთაისის გზაზე მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად 13 ადამიანი დაშავდა — ერთმა მგზავრმა კიდური დაკარგა
გადახედვა
-
"ყველაფერი ან არაფერი" — მახე, რომელშიც დიეტის დროს ვებმებით "ყველაფერი ან არაფერი" — მახე, რომელშიც დიეტის დროს ვებმებით

კომენტარები