ოქსფორდის ლექსიკონს სექსისტური განმარტებების გამოყენებაში ადანაშაულებენ
ფოტო: Ian Nicholson/PA
2015 წელს დიდ ბრიტანეთში შექმნილმა ფემინისტურმა პოლიტიკურმა გაერთიანებამ — ქალთა თანასწორობის პარტია — ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობას ღია წერილით მიმართა და ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონში სიტყვა "ქალის" განმარტებიდან "სექსისტური" განსაზღვრებების ამოღება მოსთხოვა.
წერილში აღნიშნულია, რომ ლექსიკონში სიტყვა "ქალის" სინონიმად მოყვანილია ისეთი განსაზღვრებები, როგორებიცაა "ძუკნა" (bitch) და "შინაბერა, მოახლე" (maid). სანაცვლოდ სიტყვა "კაცის" განმარტებაში კი ვკითხულობთ: "მამრობით სქესთან დაკავშირებული ისეთი ნიშან-თვისებების მქონე პიროვნება, როგორებიცაა სიმამაცე და სიმტკიცე".
"ძუკნა ქალის სინონიმი არ არის. ამ სიტყვის დაძახება ქალს ადამიანურ ღირსებას ულახავს. ეს არის ყოველდღიური სექსიზმის გამოხატულება, რომელიც ქალებს ზიანს აყენებს და ეს ლექსიკონში მკაფიოდ უნდა იყოს განმარტებული", — ვკითხულობთ წერილში, რომლითაც ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობას ლექსიკონში ცვლილებების შეტანას სთხოვენ.
ამ საკითხთან დაკავშირებით მარია ჯიონავარდიას ინიციატივით ონლაინ პეტიციაც შეიქმნა, რომელსაც ამჟამად 32 ათასზე მეტი ხელმომწერი ჰყავს.
ოქსფორდის ინგლისური ენის ლექსიკონი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ლიცენზირებული ლექსიკონია, რომელსაც ისეთი გავლენიანი კომპანიები იყენებენ, როგორებიცაა Apple და Google.
"ეს ყოველდღიურ სექსიზმს ან პატრიარქატს ვერ დაასრულებს, მაგრამ მაინც კარგი დასაწყისია. ამ ლექსიკონშია მოყვანილი სინონიმები და მაგალითები კონტექსტის გარეშე ქალების მიმართ ნეგატიურ სტერეოტიპებს ამყარებს. ეს კი ზიანის მომტანია, რადგან ენა გამოხატავს სამყაროში არსებულ დამოკიდებულებებს, განსაზღვრავს შემდგომ აღქმას და გავლენას ახდენს იმაზე, თუ როგორ მოექცევიან და აღიქვამენ ქალებს", — ვკითხულობთ წერილში, რომელსაც ხელს ლინგვისტები და უნივერსიტეტის პროფესორებიც აწერენ.
ამ საკითხზე განმარტება გააკეთა ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამომცემლობის წარმომადგენელმაც:
"ჩვენი ლექსიკონები უფრო ასახავს იმას, თუ როგორ გამოიყენება ენა, ვიდრე ახალ დანიშნულებას აძლევს მას. მათში თითოეული სიტყვა უკლებლივ იმის მიხედვითაა მოყვანილი, თუ როგორ იყენებენ ინგლისურ ენას ადამიანები ყოველდღიურ ცხოვრებაში. იმ შემთხვევაში, როცა კონკრეტული განმარტებები შეიძლება შეიცავდეს დამამცირებელ მნიშვნელობებს, მათ ამის განმსაზღვრელი ნიშანი აუცილებლად აქვთ მინიჭებული."
-
NASA-მ ასტრონავტები მთვარისკენ გაგზავნა — რა იქნება შემდეგი? NASA-მ ასტრონავტები მთვარისკენ გაგზავნა — რა იქნება შემდეგი?
გადახედვა
-
Orion-ის მოდული დაიხურა — ფრენის ფანჯარა რამდენიმე წუთში გაიხსნება Orion-ის მოდული დაიხურა — ფრენის ფანჯარა რამდენიმე წუთში გაიხსნება
გადახედვა
-
ტესტი: გახსოვს თუ არა, როგორ მივაღწიეთ პირველად მთვარემდე? ტესტი: გახსოვს თუ არა, როგორ მივაღწიეთ პირველად მთვარემდე?
-
Artemis 2-ის ასტრონავტები კაფსულში არიან — ფრენის ფანჯარა 2 საათში გაიხსნება Artemis 2-ის ასტრონავტები კაფსულში არიან — ფრენის ფანჯარა 2 საათში გაიხსნება
გადახედვა
-
ტესტი: რამდენად არჩევ მითებსა და რეალობას მთვარის შესახებ ტესტი: რამდენად არჩევ მითებსა და რეალობას მთვარის შესახებ
გადახედვა
-
Artemis 2-ის ასტრონავტები გამოჩნდნენ — ფრენის ფანჯარა რამდენიმე საათში გაიხსნება Artemis 2-ის ასტრონავტები გამოჩნდნენ — ფრენის ფანჯარა რამდენიმე საათში გაიხსნება
გადახედვა
-
სად ვუყუროთ მთვარისაკენ ასტრონავტების გაშვებას — პირდაპირი ეთერი სად ვუყუროთ მთვარისაკენ ასტრონავტების გაშვებას — პირდაპირი ეთერი
გადახედვა
-
რა წერია სახალხო დამცველის ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის 2025 წლის ანგარიშში? რა წერია სახალხო დამცველის ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის 2025 წლის ანგარიშში?
გადახედვა
-
ექსპერტთა საბჭოს შეფასებით, "ოცნების" მიერ ბოლო დროს მიღებული სადავო კანონები სერიოზულ გავლენას ახდენს გაერთიანებისა და გამოხატვის თავისუფლებაზე ექსპერტთა საბჭოს შეფასებით, "ოცნების" მიერ ბოლო დროს მიღებული სადავო კანონები სერიოზულ გავლენას ახდენს გაერთიანებისა და გამოხატვის თავისუფლებაზე
გადახედვა
-
მიხეილ სააკაშვილი: დენის ტარიფის გაზრდაში მთავარი ფაქტორი არის ივანიშვილის ბიტკოინები მიხეილ სააკაშვილი: დენის ტარიფის გაზრდაში მთავარი ფაქტორი არის ივანიშვილის ბიტკოინები
გადახედვა
-
"მასე შენს ყოფილებს ესაუბრე" — გიორგი შარაშიძე ირაკლი ზარქუას "მასე შენს ყოფილებს ესაუბრე" — გიორგი შარაშიძე ირაკლი ზარქუას
გადახედვა
-
მარწყვიტამ ქმარს უღალატა — რა ვიცით ახალ ტრენდზე, რომელმაც TikTok წალეკა მარწყვიტამ ქმარს უღალატა — რა ვიცით ახალ ტრენდზე, რომელმაც TikTok წალეკა
გადახედვა
-
RFE/RL: თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ამერიკული სამხედრო თვითმფრინავი დაეშვა RFE/RL: თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ამერიკული სამხედრო თვითმფრინავი დაეშვა
გადახედვა
-
NYT-მა დაითხოვა ჟურნალისტი, რომელმაც წიგნის მიმოხილვის დასაწერად AI გამოიყენა NYT-მა დაითხოვა ჟურნალისტი, რომელმაც წიგნის მიმოხილვის დასაწერად AI გამოიყენა
გადახედვა
-
24 000+ ცხოველმოყვარული აქტივისტისა და 40+ ორგანიზაცია: ნუ აქრობთ მიუსაფარ ცხოველებს, ჩაატარეთ სტერილიზაცია-კასტრაციის სრულფასოვანი პროგრამა 24 000+ ცხოველმოყვარული აქტივისტისა და 40+ ორგანიზაცია: ნუ აქრობთ მიუსაფარ ცხოველებს, ჩაატარეთ სტერილიზაცია-კასტრაციის სრულფასოვანი პროგრამა
გადახედვა
-
რატომ არის მნიშვნელოვანი ევერესტის ოლიმპიადაში მონაწილეობა? რატომ არის მნიშვნელოვანი ევერესტის ოლიმპიადაში მონაწილეობა?
-
ქვიზი: გაიშვებოდი თუ არა მთვარეზე? ქვიზი: გაიშვებოდი თუ არა მთვარეზე?
-
ლევან მაჭავარიანი: თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ირაკლი კობახიძე არის საუკეთესო პრემიერმინისტრი საქართველოს ისტორიაში ლევან მაჭავარიანი: თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ირაკლი კობახიძე არის საუკეთესო პრემიერმინისტრი საქართველოს ისტორიაში
გადახედვა
-
ყირიმში რუსული სამხედრო თვითმფრინავი ჩამოვარდა — ბორტზე მყოფი 29 ადამიანი დაიღუპა ყირიმში რუსული სამხედრო თვითმფრინავი ჩამოვარდა — ბორტზე მყოფი 29 ადამიანი დაიღუპა
გადახედვა
-
თბილისში ტრამვაის ხაზის პროექტზე ტენდერი დასრულდა — სატენდერო წინადადებები წარმოადგინეს 3-მა თურქულმა და 1-მა ჩინურმა კომპანიამ თბილისში ტრამვაის ხაზის პროექტზე ტენდერი დასრულდა — სატენდერო წინადადებები წარმოადგინეს 3-მა თურქულმა და 1-მა ჩინურმა კომპანიამ
გადახედვა
-
როგორ შეიცვალა ხელოვნური ინტელექტის მოდელები — მარტის 3 მთავარი სიახლე როგორ შეიცვალა ხელოვნური ინტელექტის მოდელები — მარტის 3 მთავარი სიახლე
კომენტარები