20 თაგვი მარსზე პირობების შესასწავლად მიემართება
20 თაგვი საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრა
ფოტო: NASA/Victor Tangermann
პარასკევ დილას ოციოდე თაგვის ცხოვრებაში უმნიშვნელოვანესი მომენტი დადგა, ისინი SpaceX-ის ფალკონ 9 რაკეტით საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე გაემგზავრნენ.
თაგვები ჩრდილოდასავლეთის უნივერსიტეტის ძილისა და ცირკადული ბიოლოგიის ცენტრის კვლევაში მონაწილეობენ. თაგვების ნახევარი ორბიტაზე 90 დღის განმავლობაში დარჩება, მეორე ნახევარი კი 30 დღეში დედამიწაზე დაბრუნდება. მეცნიერები დააკვირდებიან ამ პერიოდის განმავლობაში, როგორ შეიცვლება მათი ფიზიოლოგიური პროცესები, მიკრობიომი და ცირკადული რიტმები (ბიოლოგიური პროცესი, რომელიც ორგანიზმის დღე-ღამის და 24-საათიან რეჟიმს აკონტროლებს).
ყველა გაშვებულ თაგვს დედამიწაზე იდენტური და ან ძმა ჰყავს, რომლებიც კოსმოსური თაგვების მსგავს პირობებში, იდენტური განათების, ტემპერატურის და დატვირთვის რეჟიმში იქნებიან.
მსგავსი კვლევა ნასას ტყუპ ძმებზე აქვს ჩატარებული, კოსმონავტმა სკოტ კელიმ საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე ერთი წელი გაატარა, ხოლო მისი ძმა, მარკ კელი დედამიწაზე იყო. წლის დასაწყისში, ნასამ ამ კვლევის პირველადი შედეგებიც გამოაქვეყნა, აღმოჩნდა, რომ კოსმოსში ყოფნისას, სკოტ კელის გენური ექსპრესია 7%-ით შეიცვალა.
მიუხედავად იმისა, რომ ადამიანები და თაგვები, რა თქმა უნდა, ძალიან განვსხვავდებით, მეცნიერებს იმედი აქვთ, რომ ტყუპი ძმების კვლევისგან განსხვავებით, თაგვებისთვის დედამიწაზე და ორბიტაზე შექმნილი იდენტური პირობები უფრო გამოააშკარავებს იმ შედეგებს, რაც ორგანიზმის კოსმოსში ყოფნამ შეიძლება გამოიწვიოს. რადგან, როდესაც სკოტ კელი ორბიტაზე იყო, მისი ძმა დედამიწაზე ჩვეულ ცხოვრებას აგრძელებდა და მის ნებისმიერ ქცევას შეეძლო კვლევაში უზუსტობა შეეტანა.
ჩვენ უკვე ვიცით, რომ კოსმოსში ყოფნა ჯანმრთელობას ბევრ საფრთხეს უქმნის - მხედველობის დაქვეითება, კუნთების ატროფია, სიმსივნე - მაგრამ კოსმოსში ხანგრძლივი დროით დარჩენის რისკები კვლავ უცნობია. თუ გავითვალისწინებთ მოცემულობას, რომ ადამიანების მარსზე გაგზავნა და უკან დაბრუნება რამდენიმე წელიწადს მოითხოვს, აუცილებელია, წინასწარ ვიცოდეთ თუ რა რისკებს მოიცავს მსგავსი მისია.
მიუხედავად იმისა, რომ 90 დღე ჩვენთვის ძალიან დიდ დროს არ წარმოადგენს, თაგვების სიცოცხლის ხანგრძლივობის გათვალისწინებით, ის ჩვენთვის 9 წლის ექვივალენტურია. ასე რომ, კოსმოსური თაგვების კვლევამ შესაძლოა ბევრი მნიშვნელოვანი რამ გამოააშკარავოს.
-
წყალს მეხსიერება მართლა აქვს? — რას გვეუბნება მეცნიერება წყალს მეხსიერება მართლა აქვს? — რას გვეუბნება მეცნიერება
-
TI: ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრის ოჯახი ტენდერებით 5 მილიონამდე გამდიდრდა TI: ბათუმის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრის ოჯახი ტენდერებით 5 მილიონამდე გამდიდრდა
გადახედვა
-
26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს, ოპოზიციის ალიანსი აქციას გამართავს 26 მაისს, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს, ოპოზიციის ალიანსი აქციას გამართავს
გადახედვა
-
ტეილორ სვიფტს ახალი ალბომის სახელწოდებისთვის უჩივიან ტეილორ სვიფტს ახალი ალბომის სახელწოდებისთვის უჩივიან
გადახედვა
-
პროკურატურამ სასამართლოს არქივში ხანძრის გაჩენისთვის ალექსანდრე ელისაშვილს ბრალდება წარუდგინა პროკურატურამ სასამართლოს არქივში ხანძრის გაჩენისთვის ალექსანდრე ელისაშვილს ბრალდება წარუდგინა
გადახედვა
-
ნახეთ: Euphoria-ს მესამე სეზონის ახალი ტრეილერი გამოვიდა ნახეთ: Euphoria-ს მესამე სეზონის ახალი ტრეილერი გამოვიდა
-
იხილეთ ახალი ოპტიკური ილუზია — რამდენი წერტილია სურათზე? იხილეთ ახალი ოპტიკური ილუზია — რამდენი წერტილია სურათზე?
გადახედვა
-
მარკო რუბიო ირაკლი კობახიძეს ტელეფონით ესაუბრა მარკო რუბიო ირაკლი კობახიძეს ტელეფონით ესაუბრა
გადახედვა
-
ბალანსი, ნდობა, უწყვეტი განათლება: რატომ არის ენა საუკეთესო ინვესტიცია თქვენი გუნდისთვის? ბალანსი, ნდობა, უწყვეტი განათლება: რატომ არის ენა საუკეთესო ინვესტიცია თქვენი გუნდისთვის?
-
სასტუმრო სტამბაში ქართველი მხატვრის ნამუშევარი დააზიანეს — მიმდინარეობს გამოძიება სასტუმრო სტამბაში ქართველი მხატვრის ნამუშევარი დააზიანეს — მიმდინარეობს გამოძიება
გადახედვა
-
ჭამის დროს წყლის დალევა მონელებას აფერხებს — მითი თუ რეალობა ჭამის დროს წყლის დალევა მონელებას აფერხებს — მითი თუ რეალობა
-
საბა ბუაძე: რა თქმა უნდა, ელექტროენერგიის ფასი მოიმატებს, როდესაც ენერგეტიკული სექტორი ჩვენს ერთ-ერთი ყველაზე შავბნელი და კორუფციული სივრცეა საბა ბუაძე: რა თქმა უნდა, ელექტროენერგიის ფასი მოიმატებს, როდესაც ენერგეტიკული სექტორი ჩვენს ერთ-ერთი ყველაზე შავბნელი და კორუფციული სივრცეა
გადახედვა
-
მიხეილ ლომთაძის კომპანია ყაზახეთში ხელისგულით გადახდის სერვისს ნერგავს მიხეილ ლომთაძის კომპანია ყაზახეთში ხელისგულით გადახდის სერვისს ნერგავს
გადახედვა
-
თბილისში მენტალური ჯანმრთელობის საუნივერსიტეტო კლინიკა გაიხსნა თბილისში მენტალური ჯანმრთელობის საუნივერსიტეტო კლინიკა გაიხსნა
გადახედვა
-
ირაკლი კუპრაძე: ელექტროენერგიის გაძვირება გამოიწვევს ფასების მატებას ყველა პროდუქტზე, მათ შორის პურზე ირაკლი კუპრაძე: ელექტროენერგიის გაძვირება გამოიწვევს ფასების მატებას ყველა პროდუქტზე, მათ შორის პურზე
გადახედვა
-
ვიდეო: ფსიქოლოგის პროფესია საქართველოში — ინტერვიუ ნათია სორდიასთან ვიდეო: ფსიქოლოგის პროფესია საქართველოში — ინტერვიუ ნათია სორდიასთან
გადახედვა
-
დავით ნარმანია: ტარიფის ზრდის საფუძვლებია გაზრდილი მოხმარება, ენერგიის მაღალი ფასი და შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში ქვეყნის იმპორტდამოკიდებულება ელექტროენერგიაზე დავით ნარმანია: ტარიფის ზრდის საფუძვლებია გაზრდილი მოხმარება, ენერგიის მაღალი ფასი და შემოდგომა-ზამთრის პერიოდში ქვეყნის იმპორტდამოკიდებულება ელექტროენერგიაზე
გადახედვა
-
ბაია კვიციანი: პირველი ლედის სიტყვით გამოსვლას პოზიტიური გამოხმაურება მოჰყვა ბაია კვიციანი: პირველი ლედის სიტყვით გამოსვლას პოზიტიური გამოხმაურება მოჰყვა
გადახედვა
-
მიყვარს და ინტიმური ურთიერთობითაც კმაყოფილი ვარ — გაიცანით AI-ზე შეყვარებული კანადელი ქალი მიყვარს და ინტიმური ურთიერთობითაც კმაყოფილი ვარ — გაიცანით AI-ზე შეყვარებული კანადელი ქალი
გადახედვა
-
ტრამპი: ირანის ნავთობის ხელში ჩაგდება ყველაზე მეტად მიზიდავს ტრამპი: ირანის ნავთობის ხელში ჩაგდება ყველაზე მეტად მიზიდავს
გადახედვა
-
სემეკი: ელექტროენერგიის ტარიფი თბილისსა და რეგიონებში 5-5 თეთრით იზრდება სემეკი: ელექტროენერგიის ტარიფი თბილისსა და რეგიონებში 5-5 თეთრით იზრდება
გადახედვა
კომენტარები