10 საუკეთესო მასალა, რაც დეზინფორმაციაზე შევქმენით
ფოტო: imperia.On.ge
ამბების გადამოწმება, დეზინფორმაციის გაქარწყლება და მკითხველისთვის სანდო ინფორმაციის მიწოდება დაარსების დღიდან ჩვენი მიზანი იყო. 2020 წლის 7 ოქტომბერს On.ge გლობალური დეზინფორმაციის ინდექსის (GDI) მიხედვით, ქართულ საინფორმაციო ვებსაიტებს შორის დეზინფორმაციის ყველაზე დაბალი რისკის მქონედ დასახელდა.
თუმცა, გადამოწმებული ინფორმაციის მიწოდების გარდა, ვცდილობთ მკითხველს ვასწავლოთ, როგორ დაიცვას თავი დამოუკიდებლად ყალბი ამბებისგან. ამ მიზანს ემსახურება 2021 წელს გამოსული ჩვენი ახალი თამაში, ააშენე სიცრუის იმპერია. მისი შექმნით იმედი გვაქვს, რომ თანამედროვეობის ერთ-ერთ ყველაზე სერიოზული საფრთხის, დეზინფორმაციის წინააღმდეგ ბრძოლაში ჩვენს წვლილს შევიტანთ.
გთავაზობთ მასალებს, რომლებიც დეზინფორმაციაზე, პროპაგანდასა და ყალბ ამბებზე ცნობიერების ასამაღლებლად შევქმენით.
10. მილიონი ხმა კრემლის პროპაგანდისთვის
ფოტო: On.ge
ანტიდასავლურმა პარტიამ, პატრიოტთა ალიანსმა არჩევნებამდე საქართველოს მოქალაქეების გამოკითხვა დაიწყო — სურდათ თუ არა ნატოში და ევროკავშირში გაწევრიანება. სტატიაში გამოკითხვის ხარვეზებსა და საფრთხეზე გიამბობთ.
9. ინტერვიუ ყოფილ რუს ტროლთან
ყოფილი რუსი ტროლი ყველაფერს ამხელს
ფოტო: Shutterstock
ამ სტატიაში იმ იშვიათ შემთხვევაზე წაიკითხავთ, როცა ყოფილმა ტროლმა მედიასთან ისაუბრა. "ყველა ფარდა ჩამოფარებულია. ჩვენ კი დღისით ქუჩაში გასვლა გვეკრძალება. მათ მართლა ეშინიათ ჟურნალისტების", — ყვება ინტერვიუში IRI-დან წამოსული ყოფილი ტროლი, მარატ ბურკხარდი.
ინტერვიუ თავდაპირველად RFE/RL-ზე გამოქვეყნდა.
8. დეზინფორმაციის ანბანი
ფოტო: ანი მალაზონია / On.ge
შევქმენით დეზინფორმაციის ანბანიც, რომელშიც დეზინფორმაციასთან, ოკუპაციასთან და ყალბ ამბებთან დაკავშირებულ ტერმინებს და მათ განმარტებებს ანბანური მიმდევრობით გაეცნობით.
7. როგორ ვებრძოლოთ დეზინფორმაციის ხრიკებს, სიცრუესა და ქაოსს ინტერნეტში
ფოტო: Sean McCormick
ამ საკმაოდ ვრცელ სტატიაში დეზინფორმაციაზე, მის გავლენასა და ამბის გადამოწმებაზე ყველაფერს შეიტყობთ.
6. Vin Vin Aris
ფოტო: Research / Facebook
სტატიაში პროექტ Vin Vin Aris-ზე გიყვებით და პროდუქტის თანაავტორს, გიორგი ნაკაიძესაც გაცნობთ.
5. 7 ინტერნეტ თამაში Fake News-ზე
ფოტო: Bad News
გაგაცნობთ 7 თამაშს, რომელიც მომხმარებელს ეხმარება გაიგოს ყველაფერი ყალბი ამბების შესახებ, ისწავლოს მათი ამოცნობა, გაფილტრვა და სწორედ ამის შემდეგ შეძლოს მასთან გამიჯვნა.
4. პუტინის გზა აგენტობიდან პრეზიდენტობამდე — ინფოგრაფიკა
ფოტო: ანი მალაზონია / On.ge
KGB-ს აგენტი, რუსეთის ფედერალური უსაფრთხოების სამსახურის (FSB) პრეზიდენტი, რუსეთის პრემიერმინისტრი და ახლა უკვე პრეზიდენტი განულებული ვადით — ინფოგრაფიკაში ვლადიმერ პუტინის კარიერულ გზას გაეცნობით.
3. რუსეთის აქტორები საქართველოში
ფოტო: On.ge
ეს აქტორები ქართულ მედიაში, პოლიტიკასა და საზოგადოებრივ ცხოვრებაში გვხვდებიან, რადგან დიდი ხანია, რაც რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი "დედა რუსეთის" დიდების აღსადგენად მხოლოდ ბეტეერებით და AK-47-ით არ იბრძვის.
2. საბჭოთა ანეკდოტები
ფოტო: Retronaut
ამერიკელი ეუბნება რუსს, რომ შტატებში ისეთი თავისუფლებაა, მას შეუძლია თეთრი სახლის წინ დადგეს და იყვიროს: "ჯანდაბაში წასულხარ, რონალდ რეიგანო!" რუსი პასუხობს: "დიდი ამბავი, მეც შემიძლია კრემლის წინ დავდგე და ვიყვირო 'ჯანდაბაში წასულხარ, რონალდ რეიგანო!'"
სტატიაში გაეცნობით CIA-ის მიერ გასაჯაროებული დოკუმენტიდან ამოკრეფილ 8 საბჭოთა ანეკდოტს, რომელიც საუკეთესოდ აღწერს, "რა ქვეყანა დაანგრიეს".
1. imperia.On.ge
ფოტო: imperia.On.ge
და ბოლოს — ჩვენი თამაში ააშენე სიცრუის იმპერია, რომლითაც ტროლების გონებაში შეაღწევ. ითამაშე დღესვე, რომ სიცრუის იმპერიის დანგრევა სამომავლოდ არ გაგიჭირდეს.
სტატია მოამზადა On.ge-მ აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის (EWMI) ACCESS-ის პროექტის ფარგლებში. მასალის დამზადება შესაძლებელი გახდა ამერიკელი ხალხის მხარდაჭერის შედეგად ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს (USAID) დაფინანსებით. მის შინაარსზე პასუხისმგებელია On.ge. ის შესაძლოა არ გამოხატავდეს EWMI-ს, USAID-ის ან/და ამერიკის შეერთებული შტატების შეხედულებებს.
თუ გინდა, რომ ნამდვილი და ყალბი ამბები ერთმანეთისგან მარტივად განასხვავო და დეზინფორმაციისგან სხვებიც დაიცვა, შემოგვიერთდი ჯგუფში – ერთად ვებრძოლოთ დეზინფორმაციას.
-
სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება სსე: ქვეყნის მასშტაბით ელექტროენერგიის სრულად აღდგენის პროცესი უმოკლეს დროში დასრულდება
გადახედვა
-
საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა საქართველოში ელექტროენერგიის მიწოდება კვლავ ავარიულად შეწყდა
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს მეცნიერებმა ტურინის სუდარაზე ადამიანების, მცენარეებისა და ცხოველების დნმ აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა SpaceX-ის აქციების ფასი რეკორდულად დაეცა
გადახედვა
-
რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა რატომ დაუკავშირეს ძველეგვიპტელებმა ბაბუინები და იბისები მთვარეს? — კვლევა
გადახედვა
-
როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები როგორ ატარებდნენ ინკები მსხვერპლშეწირვის რიტუალს? — ახალი დეტალები
გადახედვა
-
ვარჯიშის მეცნიერება: რატომ იზრდება კუნთები მძიმეების აწევისას და რა (არ) წვავს ცხიმს? ვარჯიშის მეცნიერება: რატომ იზრდება კუნთები მძიმეების აწევისას და რა (არ) წვავს ცხიმს?
-
პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა პროკურატურამ ვაკეში მომხდარ სროლის ფაქტზე ნიკოლოზ კაპანაძეს ბრალი 4 მუხლით წარუდგინა
გადახედვა
-
სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო სემეკმა საქართველოს ელექტროსისტემაში მომხდარი მასშტაბური ავარიის გამომწვევი მიზეზების შესწავლა დაიწყო
გადახედვა
-
შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა შსს: კახეთში კაცმა მამა ბლაგვი საგნით მოკლა და კვალის დაფარვის მიზნით სახლის ეზოში დამარხა
გადახედვა
-
ელენე ხოშტარია: აბსოლუტურად ვიზიარებ "ჯერ საქართველოს" ამოცანას მთელი ოპოზიციის კონსოლიდაციის შესახებ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გარშემო ელენე ხოშტარია: აბსოლუტურად ვიზიარებ "ჯერ საქართველოს" ამოცანას მთელი ოპოზიციის კონსოლიდაციის შესახებ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების გარშემო
გადახედვა
-
პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს პროკურატურა ონისე ოქრიაშვილზე თავდამსხმელისთვის 5 000-ლარიანი გირაოს შეფარდებას ითხოვს
გადახედვა
-
ოპერის თეატრთან მდებარე მშენებარე კომპლექსიდან მუშა გადმოვარდა და გარდაიცვალა ოპერის თეატრთან მდებარე მშენებარე კომპლექსიდან მუშა გადმოვარდა და გარდაიცვალა
გადახედვა
-
OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ OpenAI-ის ინციდენტის შემდეგ, აშშ-ის კანონმდებლები "AI Kill Switch"-ს ითხოვენ
გადახედვა
-
"გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს "გახარია საქართველოსთვის" სუს-ს ჩორჩანას საგუშაგოზე მოლაპარაკებების გასაჯაროებას სთხოვს
გადახედვა
-
ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს ევროკომისიის პრესსპიკერი: ყულევის ქარხნის 6-თვიანი გადავადება, რათა მფლობელებს მიეცეთ საშუალება, ჩამოშორდნენ რუსულ ნავთობს
გადახედვა
-
PLUS ბარათის მფლობელები Alta-ში 20%-იან ქეშბექს მიიღებენ PLUS ბარათის მფლობელები Alta-ში 20%-იან ქეშბექს მიიღებენ
-
საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია საბავშვო ევროვიზიაზე წელს 16 ქვეყანა მიიღებს მონაწილეობას — ნახეთ სია
გადახედვა
-
საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება საგარეო უწყება იმედოვნებს, რომ ყულევის ქარხნის სანქციების ჩამონათვალში შეტანის გადაწყვეტილება გადაიხეება
გადახედვა
-
შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს შესაძლოა, მეცნიერებმა მზის "დაკარგული" ვერცხლის საიდუმლო ამოხსნეს
გადახედვა
-
ქვიზი: გამოიცანი ქვეწარმავალი ფოტოთი ქვიზი: გამოიცანი ქვეწარმავალი ფოტოთი
კომენტარები