ქლამიდიოზი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სქესობრივი გზით გადამდები დაავადებაა, რომლითაც მსოფლიოში ყოველწლიურად დაახლოებით 131 მილიონი ადამიანი ინფიცირდება. აშშ-ს დაავადებათა კონტროლის ცენტრის სტატისტიკით, 2017 წელს 1,7 მილიონი შემთხვევა იყო აღწერილი და ამ მაჩვენებლით ქლამიდიოზი ყველაზე უფრო გავრცელებული სქესობრივი გზით გადამდები დაავადება გახლდათ აშშ-ს ტერიტორიაზე. თუმცა, ეს მაჩვენებელი შესაძლოა ჭეშმარიტ სურათს არ ასახავდეს და რეალური რიცხვები გაცილებით მაღალი იყოს: დაავადების კლინიკური ნიშნების ამოცნობა ხშირად საკმაოდ რთულია და ზოგჯერ იგი სრულიად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს.

ქლამიდიოზს ანტიბიოტიკებით ებრძვიან და ეს მეთოდი ძალზე ეფექტურია, თუმცა მკურნალობის არ არსებობის პირობებში მას შეუძლია ქალების რეპროდუქციულ სისტემას მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენოს. ინფექციის სამიზნე საშვილოსნოს ყელია და სტატისტიკურად 6-დან 1 ქალის შემთხვევაში იგი საშვილოსნოსა და ფალოპის მილებზეც ვრცელდება. საბოლოო ჯამში მძლავრი ვითარდება ანთებითი პროცესი, რასაც უშვილობის გამოწვევა შეუძლია.

ქლამიდიოზის ვაქცინის კვლევაში 32 ჯანმრთელი ქალი იღებდა მონაწილეობას და მათ შემთხვევითობის პრინციპით მიიღეს ორი ვაქცინიდან ერთ-ერთი და პლაცებო. ორივე მათგანი ჯანმრთელობისთვის უსაფრთხო აღმოჩნდა და ორივე შემთხვევაში ორგანიზმში იმუნური პასუხი განვითარდა, პლაცებო-ჯგუფისგან განსხვავებით. კვლევის მონაცემები ჟურნალში Lancet Infectious Diseases გამოქვეყნდა.

"ეს იმედისმომცემი შედეგები ძალზე წამახალისებელია. გრძელვადიან პერსპექტივაში ქლამიდიოზს ქალებში უამრავი გართულების გამოწვევა შეუძლია, ამიტომაც მის საწინააღმდეგო ვაქცინას საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე დიდი გავლენა ექნება" — წერს გამოქვეყნებული სტატიის თანმხლებ კომენტარში ტონი დარვილი, პედიატრ-ინფექციონისტი.

როგორ მუშაობს ვაქცინა?

ქლამიდიოზის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნა საკმაოდ რთულია, რადგანაც დაავადების გამომწვევი ბაქტერია, Chlamydia trachomatis, საკმაოდ კომპლექსური სიცოცხლის ციკლით ცხოვრობს. ორგანიზმის ინფიცირებისას ისინი რეპროდუქციული ორგანოების უჯრედებში იჭრებიან. ცხოველებზე ჩატარებული ექსპერიმენტების შემდგომ, მეცნიერები ვაქცინის მიერ გამოწვეული იმუნური პასუხის ორ ვარიანტს ელოდნენ:

1. ორგანიზმის მიერ გამომუშავებული ანტისხეულები ბაქტერიებს უჯრედის გარეთ შეებრძოლებიან
2. იმუნური სისტემის ცილები და უჯრედები (T უჯრედები) დაავადების გამომწვევს უშუალოდ უჯრედის შიგნით შეებრძოლებიან.

კლინიკური კვლევის ფარგლებში ქლამიდიოზის ვაქცინის ორი ვარიანტი გამოიცადა. ორივე მათგანმა წარმატებით გამოიწვია იმუნური პასუხი, მაგრამ ერთ-ერთი მათგანი უფრო ეფექტური შედეგით გამოირჩა. შემდგომი კვლევები სწორედ ვაქცინის ამ ვერსიაზე კონცენტრირდება. მომდევნო ეტაპზე შემოწმდება, თუ რამდენად დაიცავს ვაქცინა დაავადების რისკის ზღვარზე მყოფ პაციენტებს.

თუ ვაქცინა კლინიკური კვლევის ყველა ეტაპს გაივლის და მისი გამოყენება ფართო მოხმარებისთვის ნებადართული გახდება, აცრების იდეალურ ასაკად 11-12 წელი მოიაზრება. ეს ის ასაკია, რა დროსაც ადამიანის პაპილომა ვირუსის (HPV) საწინააღმდეგო აცრებს აკეთებენ.

რა სიტუაციაა საქართველოში?

2016-2018 წლების სტატისტიკური მონაცემების მიხედვით, ქლამიდიოზი სიხშირით მეორე ადგილზეა ტრიქომონიაზის შემდგომ. აღნიშნული მაჩვენებელი საერთოა როგორც ზრდასრული ადამიანებისათვის, ასევე მოზარდთათვისაც.

სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციების უმეტესობისგან ეფექტური თავდაცვის საშუალებაა პრეზერვატივის სწორად და მუდმივად გამოყენება. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ დაინფიცირების შემთხვევაში ადამიანმა დროულად მიმართოს ექიმს და დროულად მიაწოდოს ინფორმაცია სქესობრივ პარტნიორებს. ქლამიდიოზი სრულად ექვემდებარება მკურნალობას და მედიკამენტების დროულად მიღების შემთხვევაში ადამიანის სრული გამოჯანმრთელებით სრულდება.