საბჭოთა კავშირის დანგრევამ სათბური აირების გამოყოფა მნიშვნელოვნად შეამცირა
ფოტო: Nikolai Akimov / TASS
1991 წელს საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდგომ სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შემცირდა — ამის შესახებ კვლევა ჟურნალში IOPscience გამოქვეყნდა. მიზეზი ეკონომიკური კრიზისის შედეგად კვების რაციონიდან ხორცის ამოღება გახლდათ.
საბჭოთა პერიოდში კვების რაციონის ძირითად პროდუქტს კოლექტივის ფერმებიდან მოპოვებული ხორცი წარმოადგენდა. 1990 წელს საბჭოთა მოქალაქეები წლიურად საშუალოდ 32 კგ საქონლის ხორცს მოიხმარდნენ, რაც 27%-ით აღემატებოდა დასავლეთ ევროპის მაჩვენებელს და ამავდროულად 4-ჯერ უფრო მეტი იყო გლობალურ მოხმარებაზე.
ხორც-პროდუქტების წარმოება და მათზე მოთხოვნა რეგიონში დრამატულად შემცირდა მას შემდეგ, რაც ყოველდღიური მოხმარების საგნებზე ფასებმა მნიშვნელოვნად იმატა, ხოლო პოსტსაბჭოთა პერიოდის ეკონომიკური კრიზისის ფონზე რუბლის მსყიდველობითმა უნარმა იკლო. გვიან-საბჭოთა პერიოდში სასოფლო-სამეურნეო მიწების მესამედი მას შემდეგ უფუნქციოდ დარჩა.
სოფლის მეურნეობისა და კვების სისტემებში მსგავსმა ცვლილებებმა პოსტ-საბჭოთა ქვეყნებში სათბური აირების გამოყოფა დრამატულად შეამცირა. ეს ეკვივალენტურად 1992-2011 წლებში გამოყოფილი 7,6 მლრდ ტონა ნახშირორჟანგის ტოლფასი იყო. მეცნიერები ამ დასკვნამდე საქონლის ხორცის მოხმარებისა და საერთაშორისო ვაჭრობის მონაცემთა ანალიზით მივიდნენ. სათბური აირების გამოყოფის ასეთი ვარდნა იგივე პერიოდში ამაზონის ჯუნგლების გაჩეხვის შედეგად გამოყოფილი ნახშირორჟანგის მეოთხედის ტოლფასი გახლდათ. მოცემულ მომენტში რუსეთი ყოველწლიურად დაახლოებით 2,5 მილიარდ ტონა ნახშირორჟანგის ეკვივალენტ სათბურ აირს გამოყოფს.
"საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ იკლო ინდუსტრიულმა წარმოებამ და შესაბამისად სათბური აირების გამოყოფამ. ამიტომაც, არ უნდა იყოს გასაკვირი, რომ ეს ყოველივე საკვების წარმოებასა და მოხმარებაზეც აისახა. აღნიშნული კვლევა წარმოაჩენს ნახშირორჟანგის გამოყოფაში საბჭოთა კავშირის წილს და ასევე ნათლად აჩვენებს იმ რისკებს, თუ რა მოხდება სასოფლო-სამეურნეო წარმოების ხელახლა დაწყების შემთხვევაში", — ამბობს გლენ პეტერსი, ნახშირბადის ბიუჯეტის სპეციალისტი ოსლოს კლიმატის საერთაშორისო კვლევის ცენტრიდან.
დღეისათვის, გლობალურად, ადამიანის მიერ გამოწვეულ სათბურ ეფექტში მეცხოველეობის წილი 14,5%-ს შეადგენს. ამასთანავე პირუტყვის გამოსაკვები საძოვრებისათვის ხშირად იჩეხება ტყეები და სავანები.
რუსეთსა და ცენტრალურ აზიაში საქონლის ხორცის წარმოებისა და მიწის გამოყენების შედეგად გამოყოფილი სათბური აირების საკითხი ხშირად უგულვებელყოფილია - აღნიშნავს ფლორიან შირნჰორნი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
საერთაშორისო ვაჭრობის ტენდენციების მიხედვით საქონლის ხორცის წარმოება კვლავ აღმავლობის ფაზაშია: რუსეთი ბოლო ათწლეულში სამხრეთ ამერიკიდან საქონლის ხორცის ექსპორტის მთავარ დანიშნულების ადგილად იქცა.
-
სიმთვრალეში ავტომობილის მართვის გამო დაკისრებული სასჯელის გასაჩივრება მის აღსრულებას ავტომატურად აღარ გადაავადებს სიმთვრალეში ავტომობილის მართვის გამო დაკისრებული სასჯელის გასაჩივრება მის აღსრულებას ავტომატურად აღარ გადაავადებს
გადახედვა
-
ბათუმის შემოვლით გზაზე ღამის საათებში ავტომობილების მოძრაობა დროებით შეიზღუდება ბათუმის შემოვლით გზაზე ღამის საათებში ავტომობილების მოძრაობა დროებით შეიზღუდება
გადახედვა
-
ისნის 81-ე სკოლაში კედლის ჩამოშლის გამო სასწავლო პროცესი შეჩერდა — მშობლებმა აქცია გამართეს ისნის 81-ე სკოლაში კედლის ჩამოშლის გამო სასწავლო პროცესი შეჩერდა — მშობლებმა აქცია გამართეს
გადახედვა
-
Starship დედამიწაზე დაგეგმილზე ადრე დაბრუნდა — მან პლანეტას ერთხელ შემოუარა Starship დედამიწაზე დაგეგმილზე ადრე დაბრუნდა — მან პლანეტას ერთხელ შემოუარა
გადახედვა
-
OpenAI-ის ავტონომიური აგენტები გაეროს მონაცემთა ბაზას დაესხნენ თავს OpenAI-ის ავტონომიური აგენტები გაეროს მონაცემთა ბაზას დაესხნენ თავს
გადახედვა
-
კახა კალაძე: "ჩინეთში თბილისისთვის მეტროს 111 ახალი ვაგონის წარმოება დაწყებულია" კახა კალაძე: "ჩინეთში თბილისისთვის მეტროს 111 ახალი ვაგონის წარმოება დაწყებულია"
გადახედვა
-
"ინციდენტი დაიწყო კვების ობიექტთან და უნივერსიტეტის მიმდებარე ქუჩაზე გადაინაცვლა" — გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტი სტუდენტის დაჭრაზე "ინციდენტი დაიწყო კვების ობიექტთან და უნივერსიტეტის მიმდებარე ქუჩაზე გადაინაცვლა" — გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტი სტუდენტის დაჭრაზე
გადახედვა
-
ჩინეთში აშშ-ის ელჩი: ტრამპმა სი ძინპინს აშშ-ისგან იარაღის ყიდვა შესთავაზა ჩინეთში აშშ-ის ელჩი: ტრამპმა სი ძინპინს აშშ-ისგან იარაღის ყიდვა შესთავაზა
გადახედვა
-
ქონების გადასახადი ₾100 000-ზე მეტი შემოსავლის მქონეებს დაეკისრებათ — საკანონმდებლო ინიციატივა ქონების გადასახადი ₾100 000-ზე მეტი შემოსავლის მქონეებს დაეკისრებათ — საკანონმდებლო ინიციატივა
გადახედვა
-
10 სელებრითი, რომლებმაც ტატუსალონში ზედმეტად იფანტაზიორეს 10 სელებრითი, რომლებმაც ტატუსალონში ზედმეტად იფანტაზიორეს
გადახედვა
-
თბილისის 166-ე საჯარო სკოლასთან რეაბილიტაციის მოთხოვნით აქცია გაიმართა თბილისის 166-ე საჯარო სკოლასთან რეაბილიტაციის მოთხოვნით აქცია გაიმართა
გადახედვა
-
მეგარაკეტა Starship უკვე კოსმოსშია! — ის ორბიტაზე პირველად გაუშვეს მეგარაკეტა Starship უკვე კოსმოსშია! — ის ორბიტაზე პირველად გაუშვეს
გადახედვა
-
შენი კარიერის პირველი ნაბიჯები თიბისიში — ანაზღაურებადი სტაჟირების პროგრამა დაიწყო შენი კარიერის პირველი ნაბიჯები თიბისიში — ანაზღაურებადი სტაჟირების პროგრამა დაიწყო
-
მიკრობებმა სატურნის თანამგზავრის ოკეანის სიმულირებულ პირობებში გადარჩენა შეძლეს მიკრობებმა სატურნის თანამგზავრის ოკეანის სიმულირებულ პირობებში გადარჩენა შეძლეს
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკმა DataIQ-ის დაჯილდოებაზე მონაცემთა და AI-ის მიმართულებით ოთხი ჯილდო მიიღო საქართველოს ბანკმა DataIQ-ის დაჯილდოებაზე მონაცემთა და AI-ის მიმართულებით ოთხი ჯილდო მიიღო
-
როგორ წარმოიქმნება მატერია ენერგიიდან? — ამის სიმულაცია კვანტური კომპიუტერით შექმნეს როგორ წარმოიქმნება მატერია ენერგიიდან? — ამის სიმულაცია კვანტური კომპიუტერით შექმნეს
გადახედვა
-
რა უნდა ვიცოდეთ Lion Trans-ის გლობალური ლოგისტიკური ეკოსისტემის შესახებ რა უნდა ვიცოდეთ Lion Trans-ის გლობალური ლოგისტიკური ეკოსისტემის შესახებ
-
Red Wings-ს საქართველოში პირდაპირი ფრენების დაწყება რუსეთის 23 ქალაქიდან სურს Red Wings-ს საქართველოში პირდაპირი ფრენების დაწყება რუსეთის 23 ქალაქიდან სურს
გადახედვა
-
თბილისში, გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტის მიმდებარედ, ამავე უნივერსიტეტის III კურსის სტუდენტი დაჭრეს თბილისში, გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტის მიმდებარედ, ამავე უნივერსიტეტის III კურსის სტუდენტი დაჭრეს
გადახედვა
-
კანალიზაციის წყალი, ტარაკნები და ვირთხები — რას წერს არჩილ მუსელიანცი და რას პასუხობს პენიტენციური სამსახური კანალიზაციის წყალი, ტარაკნები და ვირთხები — რას წერს არჩილ მუსელიანცი და რას პასუხობს პენიტენციური სამსახური
გადახედვა
-
როგორ ჩნდება "მე" — რას გვეუბნება მეცნიერება ცნობიერებაზე როგორ ჩნდება "მე" — რას გვეუბნება მეცნიერება ცნობიერებაზე
გადახედვა
კომენტარები