ელ-ნინიოს კლიმატური ფენომენი გაძლიერდება და, დიდი ალბათობით, მომავალი წლის თებერვლამდე გაგრძელდება, — ამის შესახებ მსოფლიო მეტეოროლოგიურმა ორგანიზაციამ (WMO) ხუთშაბათს, განახლებულ პროგნოზში განაცხადა.

გაეროს მეტეოროლოგიური სააგენტოს პროგნოზით, უახლოეს თვეებში ელ-ნინიო "ძალიან ძლიერ" ფაზაში შევა და ექსტრემალური სიცხის, გვალვისა და წყალდიდობის რისკებს გაზრდის.

"ელ-ნინიო ჩვენს თვალწინ გიგანტურ მასშტაბებს იძენს. მეცნიერება ეჭვის ადგილს არ ტოვებს: პლანეტა ჯერ არარსებულ ტერიტორიაზე შედის და ეს წყლები სულ უფრო თბება", — განაცხადა გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტერეშმა.

WMO-ს ხელმძღვანელმა სელესტე საულომ ჟენევაში გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ არსებული დინამიკის მიხედვით, ელ-ნინიო "შეიძლება ჩვენი დაკვირვებების დაწყებიდან ყველაზე ძლიერი აღმოჩნდეს — იმდენად ძლიერი, რომ ბოლო ოთხი ათწლეულის განმავლობაში გამოყენებული გრაფიკების ფარგლებსაც კი გასცდეს".

რა არის ელ-ნინიო?

ელ-ნინიო ბუნებრივი კლიმატური ფენომენია, რომელიც ყოველ ორიდან შვიდ წელიწადში ერთხელ ვითარდება და მისი გამომწვევი კლიმატის ცვლილება არ არის. თუმცა, მეცნიერების თქმით, მას შეუძლია გააძლიეროს გლობალური დათბობის შედეგები, რომელსაც წიაღისეული საწვავის უწყვეტი წვა იწვევს.

WMO ელ-ნინიოს მოვლენებს ოთხ კატეგორიად — სუსტ, ზომიერ, ძლიერ და ძალიან ძლიერ მოვლენებად — ყოფს. ამჟამინდელი ელ-ნინიო, სავარაუდოდ, ინტენსივობის უმაღლეს დონეს მიაღწევს.

ის იწყება ეკვატორული წყნარი ოკეანის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურის მატებით, რაც მთელ მსოფლიოში ქარის, ატმოსფერული წნევისა და ნალექების რეჟიმის ცვლილებებს იწვევს.

მაგალითად, ელ-ნინიოს ხშირად მოჰყვება მშრალი ამინდი და გვალვა ავსტრალიაში, ინდონეზიასა და ამაზონის აუზის ზოგიერთ ნაწილში, მაშინ როცა აღმოსავლეთ აფრიკასა და აშშ-ის სამხრეთ ნაწილში შესაძლოა უხვი ნალექი მოვიდეს.

ელ-ნინიო, როგორც წესი, მარტიდან ივნისამდე პერიოდში იწყება, წლის ბოლოსკენ პიკს აღწევს და დაახლოებით 9-12 თვე გრძელდება.

ოკეანის ტემპერატურა უკვე უჩვეულოდ მაღალია

WMO-ს ხელმძღვანელმა სელესტე საულომ განაცხადა, რომ არსებობს თითქმის 100%-იანი ალბათობა, რომ ელ-ნინიო 2027 წლის თებერვლამდე გაგრძელდება. მისი თქმით, ეს პირველი შემთხვევაა, როდესაც ორგანიზაციამ პროგნოზის სიზუსტეში ასეთი მაღალი დარწმუნება გამოთქვა.

გაეროს სააგენტოს ინფორმაციით, ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა, რომელიც ელ-ნინიოს წარმოქმნას და ათასობით კილომეტრის მოშორებით ამინდისა და კლიმატის ცვლილებას განაპირობებს, უკვე მნიშვნელოვნად აღემატება საშუალო მაჩვენებელს და კვლავ იზრდება.

"ოკეანის ქვედა ფენებში ტემპერატურაც უჩვეულოდ მაღალია და ზოგიერთ რაიონში ივლისისა და აგვისტოს დასაწყისში ნორმაზე 8 გრადუს ცელსიუსზე მაღალი იყო“, — განაცხადა საულომ.

მისივე თქმით, ელ-ნინიოს პიკი წლის ბოლოსაა მოსალოდნელი, თუმცა მის მიერ გამოწვეული გვერდითი ეფექტები 2027 წელსაც გაგრძელდება.

საულომ ქვეყნებს მოუწოდა, წინასწარ მოემზადონ და კლიმატის მიმართ განსაკუთრებით მოწყვლადი სექტორები დაიცვან — "დასაკარგი დრო აღარ გვაქვს", — განაცხადა საულომ.