მსხვილი ნაწლავის კიბო გაახალგაზრდავდა
ფოტო: Steve Gschmeissner / Science Source
მსხვილი და სწორი ნაწლავის (კოლორექტული) კიბო მოხუცთა ასაკის დაავადებაა — პაციენტთა უმრავლესობას ამ დიაგნოზს 50 წელს ზემოთ უსვამენ. თუმცა, ბოლო კვლევებით ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავება შეინიშნება. ამის შესახებ ფაქტობრივი მტკიცებულება კანადელმა მკვლევარებმა წარმოადგინეს.
კვლევის ფარგლებში მეცნიერებმა გააანალიზეს 1969 წლიდან 2015 წლამდე კანადის კიბოს ეროვნული ცენტრების მონაცემები და ჯამში კოლორექტული კიბოს 688 515 შემთხვევა გამოიკვლიეს. 2006 — 2015 წლებში შეინიშნება კიბოს გაახალგაზრდავება 50 წელს ქვემოთ მამაკაცებში (3,47%), ხოლო 2010 — 2015 წლების შუალედში 50 წელს ქვემოთ ქალებში (4,45%).
"ეს ტენდენცია რამდენიმე წლის წინ შევამჩნიეთ. ჩვენ ვფიქრობდით, რომ იგი წლების განმავლობაში შენელდებოდა, თუმცა ყოველწლიურად საპირისპიროს ვხედავთ: ახალგაზრდა ადამიანებში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები იმატებს და ეს ძალზე საგანგაშო სიტუაციაა" — მიიჩნევს დარენ ბრენერი, კვლევის ერთ-ერთი ავტორი.
დაახლოებით ასეთივე ტენდენცია შეინიშნება აშშ-ს კიბოს სტატისტიკაშიც. ასევე მნიშვნელოვანია ის ფაქტიც, რომ ახალგაზრდების შემთხვევაში ამ ჯგუფის ავთვისებიანი სიმსივნეები უფრო მეტი აგრესიულობით გამოირჩევიან.
ერთი შეხედვით პარადოქსულია, მაგრამ ფაქტია: მოხუცებულთა შემთხვევაში კოლორექტული კიბოს შემთხვევები სულ უფრო მცირდება, რადგანაც ასაკის მატებასთან ერთად ამ დაავადების შესახებ ინფორმირებულობის დონეც იზრდება. ხანშიშესულები აქტიურად ერთვებიან სკრინინგში და იტარებენ გეგმიურ კოლონოსკოპიებს, თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, ახალგაზრდებში კოლორექტული კიბოს რისკები მაინც უფრო დაბალია, ვიდრე 50 წელს ზემოთ ადამიანებში.
"ახალგაზრდები ამ რისკის მატარებლები იქნებიან და ასაკის მატებასთან ერთად, 50 ან 60 წელს ზემოთ, მათ საკუთარ მშობლებთან შედარებით ავადობის უფრო მაღალი რისკი ექნებათ" — აღნიშნავს რებეკა სიგელი, ამერიკის კიბოს ასოციაციის ეპიდემიოლოგი.
რა შეიძლება იყოს ამ ყოველივეს მიზეზი?
ამ კითხვაზე მკვლევარებს ცალსახა პასუხი არ აქვთ. სიმსუქნე და დუნე ცხოვრების სტილი ბოჭკოვან დიეტასთან ერთად კოლორექტული კიბოს განვითარების რისკ-ფაქტორს წარმოადგენს, ისევე როგორც ქრონიკული ანთებითი პროცესები და დიაბეტი ტიპი 2. მიუხედავად ამ რისკ-ფაქტორებისა, ხაზგასმით უნდა ვთქვათ: ეს ყოველივე აუცილებელი არ არის ამ დაავადების განვითარებისთვის.
რას უნდა მიაქციონ ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება?
ქრონიკული ყაბზობა (შეკრულობა), მოვლითი ხასიათის ტკივილები, შებერილობა, სისხლიანი განავალი, მოულოდნელი წონაში კლება — ეს ამ პათოლოგიის არასრული სიმპტომებია. ახალგაზრდა ადამიანებმა ყურადღება უნდა მიაქციონ საკუთარ ჯანმრთელობას და საჭიროების შემთხვევაში დროულად მიმართონ ექიმს.
ამერიკის კიბოს ასოციაცია კოლორექტული კიბოს სკრინინგის ასაკს უკვე 45 წლამდე ჩამოსწევს. ეტაპობრივად გაგრძელდება ამ პათოლოგიის გაახალგაზრდავების ზუსტი მიზეზების დადგენა.
-
როგორ ჩნდება "მე" — რას გვეუბნება მეცნიერება ცნობიერებაზე როგორ ჩნდება "მე" — რას გვეუბნება მეცნიერება ცნობიერებაზე
გადახედვა
-
კომპიუტერული სისტემის გატეხვისა და 73 000 ლარის უკანონოდ მითვისების ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს კომპიუტერული სისტემის გატეხვისა და 73 000 ლარის უკანონოდ მითვისების ფაქტზე ერთი პირი დააკავეს
გადახედვა
-
OpenAI-ს ბაზიდან მომხმარებლების ფოტოებმა გაჟონა: ხელოვნურმა ინტელექტმა ისინი უნებართვოდ დაპოსტა OpenAI-ს ბაზიდან მომხმარებლების ფოტოებმა გაჟონა: ხელოვნურმა ინტელექტმა ისინი უნებართვოდ დაპოსტა
გადახედვა
-
New York Times-მა 21-ე საუკუნის 100 საუკეთესო სერიალი დაასახელა — იხილეთ სია New York Times-მა 21-ე საუკუნის 100 საუკეთესო სერიალი დაასახელა — იხილეთ სია
გადახედვა
-
ახალი კვლევის თანახმად, უძილობა ინსულტის გაზრდილ რისკთანაა დაკავშირებული ახალი კვლევის თანახმად, უძილობა ინსულტის გაზრდილ რისკთანაა დაკავშირებული
გადახედვა
-
გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი შესახებ მოსახლეობას აფრთხილებს გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსალოდნელი შესახებ მოსახლეობას აფრთხილებს
გადახედვა
-
სამადაშვილი: ანტიდემოკრატიული კანონებით ივანიშვილმა საქართველოს EU-ში წევრობა შეუძლებელი გახადა სამადაშვილი: ანტიდემოკრატიული კანონებით ივანიშვილმა საქართველოს EU-ში წევრობა შეუძლებელი გახადა
გადახედვა
-
თბილისის საჯარო საბავშვო ბაღებში კვების შეზღუდვები მოიხსნა თბილისის საჯარო საბავშვო ბაღებში კვების შეზღუდვები მოიხსნა
გადახედვა
-
POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ POLITICO: საქართველო იმ ქვეყნების სიაში ვერ მოხვდა, რომლებსაც EU-ში გაწევრიანების "საგზაო რუკებს" შესთავაზებენ
გადახედვა
-
სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსი ლეგენდა დაიწყო — ყველაფერი, რაც უნდა იცოდე სტუდენტური ლიტერატურული კონკურსი ლეგენდა დაიწყო — ყველაფერი, რაც უნდა იცოდე
გადახედვა
-
ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი ოკუპირებულ აფხაზეთში რუსი ტურისტი გაგუდული იპოვეს — დააკავეს 25 წლის კაცი
გადახედვა
-
კახეთში 20 წლის კაცს 25 წლის შშმ გოგოს გაუპატიურებას ედავებიან კახეთში 20 წლის კაცს 25 წლის შშმ გოგოს გაუპატიურებას ედავებიან
გადახედვა
-
BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა BMG: ალექსანდრე თამაზაშვილმა კომპანია "ვაინ კახეთის" 22.5%-იანი წილი ₾3 მლნ-ად გაყიდა
გადახედვა
-
AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა AI აგენტების "ურჩობის" ფონზე OpenAI-მ ახალი მოდელების წვრთნა შეაჩერა
გადახედვა
-
YouTube, TikTok, Meta და X ფილმ მასკის რეკლამის განთავსებაზე უარს ამბობენ YouTube, TikTok, Meta და X ფილმ მასკის რეკლამის განთავსებაზე უარს ამბობენ
გადახედვა
-
ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან ლევან მაჭავარიანი: "სიმჩატე" არ გვახასიათებს და უნდა დაველოდოთ კონკრეტულ ნაბიჯებს აშშ-დან
გადახედვა
-
შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი? შვეიცარიაში ნეიტრალიტეტის გამკაცრების ინიციატივა ჩავარდა — რაზე ჩატარდა რეფერენდუმი?
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა
-
რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები რუსეთმა ბირთვული დარტყმისგან დასაცავად ურალში გიგანტური ბუნკერი ააშენა | ფოტოები
გადახედვა
-
დღეს მეგარაკეტა Starship-ის პირველი ორბიტალური ფრენა იგეგმება — როგორ ვუყუროთ დღეს მეგარაკეტა Starship-ის პირველი ორბიტალური ფრენა იგეგმება — როგორ ვუყუროთ
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით თბილისში პირველი ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი გაიმართება საქართველოს ბანკის მხარდაჭერით თბილისში პირველი ჰიპ-ჰოპ ფესტივალი გაიმართება
კომენტარები