როგორ ამოვიცნოთ ონლაინ თაღლითობა — მარტივი რჩევები
ფოტო: Freepik
თანამედროვე ტექნოლოგიების განვითარებამ შესაძლებლობა მოგვცა წარსულისთვის დამხასიათებელი დამღლელი ბიუროკრატიული სერვისები მოქნილი და კომფორტული გამხდარიყო: დღეს სახლიდან გაუსვლელადაც კი შეგვიძლია ათეულობით სასურველი მომსახურებით სწრაფად და მარტივად ვისარგებლოთ.
ამასთან ერთად, სამწუხაროდ, სახე იცვალა იმ საფრთხეებმაც, რომლებიც ჩვენს ფინანსურ საკუთრებას ემუქრება: გამოჩდნენ თაღლითები, რომლებიც ინტერნეტსივრცეში სხვადასხვა გზით ცდილობენ მომხმარებლების პირადი საბანკო ინფორმაცია მოიპოვონ და შემდეგ სხვისი კუთვნილი თანხა არაკეთილსინდისიერად გამოიყენონ.
ინტერნეტთაღლითობის ფორმებს შორის ყველაზე ცნობილია ფიშინგი — როცა ინტერნეტში პირად ინფორმაციას მოტყუებით უზიარებ სხვას, და ქარდ ფროდი — როცა საბანკო ბარათის მონაცემები თაღლითის ხელში აღმოჩნდება.
ახლა სწორედ იმ გზებზე მოგიყვებით, თუ როგორ უნდა ამოიცნოთ თაღლითური სქემები და მათგან თავი შესაბამისად დაიცვათ.
ონლაინ თაღლითობის ფორმები
ფოტო: Freepik / Katemangostar
საბანკო სერვისებით სარგებლობისას ყველა მომხმარებელი მისთვის განკუთვნილ მონაცემებს ფლობს, რაც მას საშუალებას აძლევს, მხოლოდ თავად განკარგოს თავისი ფინანსური ანგარიშები უსაფრთხოდ.
ამის მიუხედავად, თაღლითები მაინც ახერხებენ ამ მონაცემების ხელში ჩაგდებას. როგორ ხდება ეს? ყველაზე ხშირად სოციალური ქსელების, ელექტრონული ფოსტით მიღებული შეტყობინებებისა თუ სხვადასხვა საეჭვო საიტებზე განთავსებული შეთავაზებების საშუალებით თაღლითები შეფარული მიზნებით (მაგალითად, გათამაშებაში მონაწილეობა) ითხოვენ საბანკო მონაცემების გაზიარებას.
თაღლითების ხელში პირადი ინფორმაციის აღმოჩენის შემდეგ, ისინი უკვე ახერხებენ ბარათიდან თანხის სხვადასხვა გზით ჩამოჭრას. ხანდახან ანგარიშის მფლობელს თანხის ჩამოჭრის შესახებ მობილურზე სპეციალური კოდიც მისდის, რომელსაც ასევე უზიარებს უცხო პირს, რის შემდეგაც კიდევ უფრო მარტივი ხდება სხვისი ანგარიშიდან თანხის გამოყენება: განმეორებითი ტრანზაქციის შემთხვევაში, ყოველ შემდგომ ჩამოჭრაზე, ტრანზაქციის SMS-ით დადასტურება საჭირო აღარ არის.
ამასთანავე არის შემთხვევები, როცა მომხმარებელს სხვადასხვა ინტერნეტპლატფორმაზე განთავსებული აქვს უძრავი/მოძრავი ქონების გაყიდვასთან დაკავშირებული ინფორმაცია. ასეთ დროს თაღლითები უკავშირდებიან მას და თითქოს ამ ქონების შეძენის მიზნით წინასწარ სურდეთ მფლობელისთვის თანხის ჩარიცხვა, ბარათის მონაცემების გაზიარებას ითხოვენ. ბარათის მონაცემები მხოლოდ მის მფლობელს ეკუთვნის თუ მას სხვას გაუზიარებთ, დიდია ალბათობა, რომ თაღლითურ მახეში გაებათ.
თაღლითობის მსხვერპლები ხშირად ხდებიან სხვადასხვა ონლაინ თამაშების მომხმარებლებიც: მსგავსი პლატფორმები, როგორც წესი, არ გამოირჩევიან ინფორმაციის დაცვის მაღალი ხარისხით, შესაბამისად, თაღლითები უფრო მარტივად ახერხებენ, რომ სხვის პირად მონაცემებზე წვდომა მოიპოვონ.
იმისთვის, რომ მსგავსი შემთხვევებისგან თავი დაიზღვიოთ, უმჯობესი იქნება, თუ ასეთ საიტებზე ცალკე ბარათით ისარგებლებთ და მხოლოდ იმ კონკრეტული ოდენობის თანხას ჩარიცხავთ, რამდენის დახარჯვასაც აპირებთ. ამავდროულად, შეგიძლიათ გამოიყენოთ ფუნქცია, რომელიც ყოველი ტრანზაქციისას ერთჯერადი კოდის დადასტურებას საჭიროებს, რაც შეუმჩნევლად სხვადასხვა ოდენობის თანხის მრავალჯერ ჩამოჭრისგან დაგიცავთ.
ფოტო: The Brazilian Report
იმისათვის, რომ შემთხვევით ზემოთ აღწერილი სიტუაციებიდან რომელიმე თავად არ გადაგხდეთ, საჭიროა, ერთი რამ კარგად დაიმახსოვროთ: თქვენი ბარათის მონაცემები მხოლოდ თქვენ გეკუთვნით და ის არავის უნდა გაუზიაროთ. იგივე ეხება მობილურზე შეტყობინების სახით ერთჯერადად მოსულ კოდებსაც (გამონაკლისის სახით, ის მხოლოდ ბანკის თანამშრომლის მოთხოვნის საფუძველზე ან საბანკო სერვისით დისტანციურად სარგებლობისას შეგიძლიათ გაანდოთ სხვას).
ამ ფაქტის გათავისება დაგეხმარებათ, რომ უნებლიეთ ფინანსური თაღლითობის მსხვერპლი არ გახდეთ. სხვა კიდევ უფრო კონკრეტული რეკომენდაციები შეგიძლიათ იხილოთ ამ სტატიაში: როგორ დავიცვათ თავი ინტერნეტთაღლითებისგან — რეკომენდაციები.
-
ქვიზი: როგორ გახსოვს ქართული სიმღერები მაისზე? ქვიზი: როგორ გახსოვს ქართული სიმღერები მაისზე?
-
ირაკლი კობახიძე: "ზვიად ხარაზიშვილს ეკუთვნოდა ღირსების ორდენი" ირაკლი კობახიძე: "ზვიად ხარაზიშვილს ეკუთვნოდა ღირსების ორდენი"
გადახედვა
-
კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული სიცხე ნაადრევი მშობიარობის რისკს ზრდის — ახალი კვლევა კლიმატის ცვლილებასთან დაკავშირებული სიცხე ნაადრევი მშობიარობის რისკს ზრდის — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
"გახდა აგრესიული და განახორციელა თავდასხმა პოლიციელზე — ქვით დაუზიანა ჯანმრთელობა" — ალექსანდრე დარახველიძე გორის ინციდენტზე "გახდა აგრესიული და განახორციელა თავდასხმა პოლიციელზე — ქვით დაუზიანა ჯანმრთელობა" — ალექსანდრე დარახველიძე გორის ინციდენტზე
გადახედვა
-
როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს
გადახედვა
-
რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის
გადახედვა
-
ლაშა აბისონაშვილის დედა: "როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]" ლაშა აბისონაშვილის დედა: "როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]"
გადახედვა
-
ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: რუსეთი სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: რუსეთი სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს
გადახედვა
-
ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან? ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან?
-
ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — კახა კალაძე გორში მომხდარ ძალადობაზე ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — კახა კალაძე გორში მომხდარ ძალადობაზე
გადახედვა
-
"თითქოს პატიმარი გათავისუფლდა" — 88 დღის შემდეგ ირანში ინტერნეტი დაბრუნდა "თითქოს პატიმარი გათავისუფლდა" — 88 დღის შემდეგ ირანში ინტერნეტი დაბრუნდა
გადახედვა
-
ნიდერლანდებში, ტბაში მარნეულელი 18 წლის ბიჭი დაიხრჩო ნიდერლანდებში, ტბაში მარნეულელი 18 წლის ბიჭი დაიხრჩო
გადახედვა
-
რუსეთმა და თალიბანმა სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი რუსეთმა და თალიბანმა სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი
გადახედვა
-
მიხეილ სარჯველაძე: ველოდებით როდის დაიწყებენ ევროპული სახელმწიფოები დიუშენის სამკურნალო მედიკამენტების შესყიდვას მიხეილ სარჯველაძე: ველოდებით როდის დაიწყებენ ევროპული სახელმწიფოები დიუშენის სამკურნალო მედიკამენტების შესყიდვას
გადახედვა
-
ნიკა გვარამია, ზურა ჯაფარიძე და გიგა ლემონჯავა აშშ-ის სახდეპის წარმომადგენლებს შეხვდნენ ნიკა გვარამია, ზურა ჯაფარიძე და გიგა ლემონჯავა აშშ-ის სახდეპის წარმომადგენლებს შეხვდნენ
გადახედვა
-
სადაზღვევო პროდუქტები თიბისის მობაილბანკში — შენი საუკეთესო ციფრული გამოცდილებისთვის სადაზღვევო პროდუქტები თიბისის მობაილბანკში — შენი საუკეთესო ციფრული გამოცდილებისთვის
-
საბავშვო ბაღში 2 წლის ბავშვის ცემის ბრალდებით დაკავებულ აღმზრდელს ბრალი წარუდგინეს საბავშვო ბაღში 2 წლის ბავშვის ცემის ბრალდებით დაკავებულ აღმზრდელს ბრალი წარუდგინეს
გადახედვა
-
ახალი კვლევის თანახმად, ზედმეტი ძილიც სწრაფ დაბერებასთან ასოცირდება ახალი კვლევის თანახმად, ზედმეტი ძილიც სწრაფ დაბერებასთან ასოცირდება
გადახედვა
-
გიორგი ფხაკაძე: ამ ეტაპზე საქართველოში დადასტურებულია დენგეს ერთი შემთხვევა გიორგი ფხაკაძე: ამ ეტაპზე საქართველოში დადასტურებულია დენგეს ერთი შემთხვევა
გადახედვა
-
დიპლომატიის აკადემიის 2026 წლის სავარაუდო ბიუჯეტი 2 993 675 ლარი იქნება — "ქართული ოცნების" ახალი კანონპროექტი დიპლომატიის აკადემიის 2026 წლის სავარაუდო ბიუჯეტი 2 993 675 ლარი იქნება — "ქართული ოცნების" ახალი კანონპროექტი
გადახედვა
-
ირაკლი ზარქუა: პოლიციელი გმირია და ემსახურება მართლწესრიგს, მაგრამ არის გადაცდომები, სადაც მთავარი არის კანონი ირაკლი ზარქუა: პოლიციელი გმირია და ემსახურება მართლწესრიგს, მაგრამ არის გადაცდომები, სადაც მთავარი არის კანონი
გადახედვა
კომენტარები