ელექტროშოკით მიღებული ემოციები — ნახეთ მე-19 საუკუნის შემაძრწუნებელი ექსპერიმენტი ფოტოებში
1862 წელს, ფრანგმა ნევროპათოლოგმა გიიომ დიუშენმა ექსპერიმენტი ჩაატარა: იმის გასაგებად, თუ სახის რომელ კუნთებს ვიყენებთ ამა თუ იმ გამომეტყველების მისაღებად, მცირეოდენი ელექტრობით მათი სტიმულირება სცადა. ასე შეიტყო, რომელი კუნთები გამოიყენება, მაგალითად, ღიმილისთვის, მოღუშვისთვის, ტირილისთვის და სხვა.
თუმცა, ეს ცდები, მისი მონაწილეების გამო, ჯერ კიდევ იმ დროს იქცა საკამათო ექსპერიმენტად. დიუშენის ექსპერიმენტში მონაწილეობის სურვილი მაინცდამაინც ბევრს არ გამოუთქვამს, ასე რომ, გავრცელებული ცნობით, მან ფსიქიკური პრობლემების მქონე პაციენტებიც ჩართო ცდებში. და მართალია, მხოლოდ მცირეოდენ ელექტრობას იყენებდა კუნთების სტიმულირებისთვის და ამტკიცებდა, ეს მტკივნეული არ არისო, ექსპერიმენტი მაინც უსიამოვნო სპაზმებს იწვევდა. ზოგიერთი წყაროს ცნობით, დიუშენმა ცდებისთვის განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულებისთვის დასჯილი ადამიანების თავებიც კი გამოიყენა.
ნევროპათოლოგის ექსპერიმენტის შედეგები ფოტომასალამ შემოგვინახა. ეს ფოტოები, რომლებიც, ერთი შეხედვით, სასაცილოა, თვალიერებისას მაინც უცნაურ შეგრძნებას გგვრის. სურათებში სულ ხუთი სხვადასხვა ადამიანი ჩნდება: პატარა გოგო, ახალგაზრდა ქალი, ასაკოვანი ქალი, ახალგაზრდა კაცი და ასაკოვანი კაცი. ეს უკანასკნელი, რომელსაც დიუშენი შეზღუდულ გონებრივ შესაძლებლობებს და "მეტ-ნაკლებად არაფრით გამორჩეულ გარეგნობას" მიაწერდა, ექსპერიმენტის მთავარი გმირი გახლდათ და ცდების შედეგები, ნაოჭების სიმრავლის დამსახურებით, ყველაზე თვალსაჩინოდ სწორედ მის მიმიკებზე აისახა.
რამდენად ეთიკური იყო ფრანგი მეცნიერის ექსპერიმენტი, ეს დღესაც სადავო თემაა, მაგრამ იგი მედიცინის სფეროში საკმაოდ გავლენიან ფიგურად იქცა. დღეს ხუთი სხვადასხვა ნევროლოგიური დაავადება ატარებს მის სახელს, ყველაზე გულწრფელ ღიმილად კი, არც მეტი, არც ნაკლები, "დიუშენის ღიმილი" მიიჩნევა. დიუშენის ღიმილი ნამდვილი ბედნიერების აღმნიშვნელ ემოციას ჰქვია — როცა გაღიმება არა მხოლოდ ბაგეების კუთხეების აწევით, თვალების გასწვრივ ნაოჭების წარმოქმნითაც გამოიხატება.
2019 წელს მკვლევრებმა დაასკვნეს, რომ დიუშენის ღიმილი ემოციების გაკონტროლებაშიც გვეხმარება — მაგალითად, ადამიანები, რომლებიც საზოგადოებისგან გარიყულად გრძნობენ თავს, დიუშენის ღიმილით სტრესულ სოციალურ სიტუაციებში უკეთ მართავენ თავიანთ ემოციებს.
სხვათა შორის, გიიომ დიუშენს ასევე მიეწერება კუნთოვანი დისტროფიის აღმოჩენა 1860-იან წლებში. კუნთოვანი დისტროფიის ყველაზე გავრცელებული ფორმა სწორედ ფრანგი ნევროპათოლოგის სახელს ატარებს, რადგან დიუშენმა იგი პირველმა აღწერა; არადა, მისი გამომწვევი გენი 1980-იანებამდე არ აღმოუჩენიათ.
რაც შეეხება გიიომ დიუშენის საკამათო ექსპერიმენტს, მისი შედეგების ამსახველი ფოტოები ასე გამოიყურება:
1. გაოცება
2. სიამოვნება
3. შიში
4. ტკივილი
5. ბუნებრივი ღიმილი
6. უკმაყოფილება
7. სისასტიკე
8. სიხარული
9. აგრესია
10. ტირილი
11. ზიზღი
12. ყალბი ღიმილი
13. ყურადღება
14. არშიყი
15. დაბოლოს — ისევ შიში
-
დიდი ბრიტანეთის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციების სიაში საქართველოში რეგისტრირებული 3 კომპანია მოხვდა დიდი ბრიტანეთის მიერ რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებულ სანქციების სიაში საქართველოში რეგისტრირებული 3 კომპანია მოხვდა
გადახედვა
-
ნიკოლოზ ხატიაშვილმა პრაღის გლობალური უსაფრთხოების ფორუმზე 30-მდე მაღალი დონის შეხვედრა გამართა ნიკოლოზ ხატიაშვილმა პრაღის გლობალური უსაფრთხოების ფორუმზე 30-მდე მაღალი დონის შეხვედრა გამართა
გადახედვა
-
ჩარლზ III: მე და ჩემი მეუღლე გულთბილად ვულოცავთ ქართველ ხალხს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ჩარლზ III: მე და ჩემი მეუღლე გულთბილად ვულოცავთ ქართველ ხალხს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს
გადახედვა
-
"მანქანა ტექნიკით წაგვართვა პოლიციამ" — პოლიცია ოპოზიციის ალიანსს აქციაზე ტექნიკის შეტანის უფლებას არ აძლევს "მანქანა ტექნიკით წაგვართვა პოლიციამ" — პოლიცია ოპოზიციის ალიანსს აქციაზე ტექნიკის შეტანის უფლებას არ აძლევს
გადახედვა
-
მარკო რუბიო სომხეთში ჩავიდა მარკო რუბიო სომხეთში ჩავიდა
გადახედვა
-
რომის პაპი: ყოვლისშემძლე ღმერთმა, წმინდა ნინოს შუამდგომლობით, მიანიჭოს ქართველებს უსაფრთხოდ და მშვიდობით ცხოვრების უფლება რომის პაპი: ყოვლისშემძლე ღმერთმა, წმინდა ნინოს შუამდგომლობით, მიანიჭოს ქართველებს უსაფრთხოდ და მშვიდობით ცხოვრების უფლება
გადახედვა
-
ალენ სიმონიანი: ვუსურვებთ მშვიდობას, კეთილდღეობასა და უწყვეტ პროგრესს საქართველოსა და მის ხალხს ალენ სიმონიანი: ვუსურვებთ მშვიდობას, კეთილდღეობასა და უწყვეტ პროგრესს საქართველოსა და მის ხალხს
გადახედვა
-
"26 მაისი ჩვენი ქვეყნის თავისუფლების, ერთიანობისა და ღირსების სიმბოლოა" — ომბუდსმენი ქართველებს 26 მაისს ულოცავს "26 მაისი ჩვენი ქვეყნის თავისუფლების, ერთიანობისა და ღირსების სიმბოლოა" — ომბუდსმენი ქართველებს 26 მაისს ულოცავს
გადახედვა
-
ისრაელის ელჩი ქართველებს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს ისრაელის ელჩი ქართველებს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს
გადახედვა
-
პოლონეთის, ლატვიის, ესტონეთის, რუმინეთის საგარეო უწყებები საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ პოლონეთის, ლატვიის, ესტონეთის, რუმინეთის საგარეო უწყებები საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
სხვადასხვა ქვეყნის ლიდერები მიხეილ ყაველაშვილს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ სხვადასხვა ქვეყნის ლიდერები მიხეილ ყაველაშვილს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
შიო III: ჭეშმარიტი თავისუფლება, პირველ რიგში, პასუხისმგებლობა, უფლის რწმენა და შინაგანი სიმტკიცე, პატიოსანი და ზნეობრივი ცხოვრებაა შიო III: ჭეშმარიტი თავისუფლება, პირველ რიგში, პასუხისმგებლობა, უფლის რწმენა და შინაგანი სიმტკიცე, პატიოსანი და ზნეობრივი ცხოვრებაა
გადახედვა
-
პარტნიორი ქვეყნების ლიდერები ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ პარტნიორი ქვეყნების ლიდერები ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
უნგრეთის პრემიერი პეტერ მადიარი საკუთარ და მინისტრების ხელფასებს 2-ჯერ ამცირებს უნგრეთის პრემიერი პეტერ მადიარი საკუთარ და მინისტრების ხელფასებს 2-ჯერ ამცირებს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: ზოგიერთს დღესაც სურს, მოგვინგრიოს ჩვენი ორი საყრდენი, არ ვიდგეთ ფეხზე, მათ წესებს მივყვეთ და საკუთარზე უარი ვთქვათ. ეს არ გამოვა შალვა პაპუაშვილი: ზოგიერთს დღესაც სურს, მოგვინგრიოს ჩვენი ორი საყრდენი, არ ვიდგეთ ფეხზე, მათ წესებს მივყვეთ და საკუთარზე უარი ვთქვათ. ეს არ გამოვა
გადახედვა
-
ილჰამ ალიევი ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს ილჰამ ალიევი ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს
გადახედვა
-
დღეს, 26 მაისს, ოპოზიციის ალიანსის ორგანიზებით საპროტესტო აქცია გაიმართება დღეს, 26 მაისს, ოპოზიციის ალიანსის ორგანიზებით საპროტესტო აქცია გაიმართება
გადახედვა
-
თბილისის ერთ-ერთი კერძო ბაღში მცირეწლოვან აღსაზრდელზე ფიზიკურად ძალადობის ბრალდებით აღმზრდელი დააკავეს თბილისის ერთ-ერთი კერძო ბაღში მცირეწლოვან აღსაზრდელზე ფიზიკურად ძალადობის ბრალდებით აღმზრდელი დააკავეს
გადახედვა
-
მარკო რუბიო: აშშ-ის სახელით, ვულოცავ ქართველ ხალხს ეროვნულ დღეს მარკო რუბიო: აშშ-ის სახელით, ვულოცავ ქართველ ხალხს ეროვნულ დღეს
გადახედვა
-
26 მაისთან დაკავშირებული ღონისძიებები 12:00 საათიდან დაიწყება — პროგრამა 26 მაისთან დაკავშირებული ღონისძიებები 12:00 საათიდან დაიწყება — პროგრამა
გადახედვა
-
მოისმინეთ განდაგანა ევროვიზიის ხორვატი მონაწილეების შესრულებით (ვიდეო) მოისმინეთ განდაგანა ევროვიზიის ხორვატი მონაწილეების შესრულებით (ვიდეო)
კომენტარები