მოკლედ: "რეკომენდაციების შეუსაბამო და არასაკმარისი" — ასე აფასებს ორგანიზაცია საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო (TI) საარჩევნო საკითხებთან დაკავშირებით, მთავრობის მიერ შემუშავებულ გეგმას ევროკომისიის რეკომენდაციების საპასუხოდ:

• "საქართველოს ხელისუფლება არ ასრულებს ევროკომისიის პირობებს, რომლებიც, ერთი მხრივ, 2024 წლის 26 ოქტომბერს თავისუფალი, სამართლიანი და კონკურენტული არჩევნების ჩასატარებლად, ხოლო, მეორე მხრივ, წლის ბოლოს ევროკავშირთან მოლაპარაკებების დაწყების სტადიაზე გადასასვლელად არის საჭირო", — აცხადებს ორგანიზაცია TI, — "ამის ნათელი მაგალითია თებერვალში, პარლამენტის მიერ საარჩევნო კოდექსში მიღებული ცვლილებები, რომლებიც მთლიანად უგულებელყოფს ვენეციის კომისიისა და ეუთო/ოდირის რეკომენდაციებს ცესკოს თავმჯდომარისა და წევრების არჩევასთან დაკავშირებით და შესაბამისად, წინააღმდეგობაშია ევროკომისიის 9 დათქმასთან."

დეტალები: ორგანიზაცია მიესალმება საქართველოს პრეზიდენტის გადაწყვეტილებას, ცვლილებისთვის ვეტოს დადებასთან დაკავშირებით და იმედოვნებს, რომ მოტივირებული შენიშვნებით პარლამენტისთვის უკან დაბრუნებულ კანონპროექტში სრულად იქნება ასახული ვენეციის კომისიის რეკომენდაციები.

• TI მოუწოდებს საპარლამენტო უმრავლესობას, ამჯერად მაინც არ გაუშვას ხელიდან რეალური საარჩევნო რეფორმის ჩატარების ეს შანსი, რათა ქვეყანამ თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ჩატარება შეძლოს და არ დაბრკოლდეს ევროკავშირში გაწევრიანების გზაზე.

კონტექსტი: 2023 წლის 15 დეკემბერს საქართველომ ევროკავშირის წევრობის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსი მიიღო იმ დათქმით, რომ ქვეყანა შეასრულებს ევროკომისიის მიერ განსაზღვრულ 9 მოთხოვნას.

ევროკომისიის მოთხოვნებია: საარჩევნო გარემოსთვის უზრუნველყოფილი უნდა იყოს თავისუფალი, სამართლიანი და კონკურენტული საარჩევნო პროცესი და სრულად უნდა იქნეს შესრულებული ეუთო/ოდირის რეკომენდაციები, რომელთა შორისაა:

• საარჩევნო ადმინისტრაციის დაკომპლექტების წესის შეცვლა ერთი პარტიის დომინაციის აღსაკვეთად;
• ადმინისტრაციული რესურსების ბოროტად გამოყენებასთან საბრძოლველად სამართლებრივი და ინსტიტუციური ჩარჩოს გაუმჯობესება;
• მაღალი რანგის თანამდებობის პირების, მათ შორის, მერების მიერ წინასაარჩევნო კამპანიაში მონაწილეობის რეგულირება;
• საარჩევნო კომისიების მხრიდან საჩივრების სათანადოდ განხილვის უზრუნველყოფა;
• შესაბამისი უწყებების მხრიდან სწრაფი და ქმედითი ზომების მიღება დაშინების, იძულების და ხმების მოსყიდვის შესახებ ბრალდებების გამოსაძიებლად და სხვ.
  საქართველოს ხელისუფლების საპასუხო ღონისძიებები.

საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველოს რეკომენდაციები მთავრობას:
ორგანიზაციის შეხედულებით, ევროკომისიის რეკომენდაციების შესასრულებლად საარჩევნო კანონმდებლობის და პრაქტიკის კომპლექსური და ღრმა რეფორმაა საჭირო, რომლის ფარგლებშიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ევროკომისიის მოთხოვნები და ეუთო/ოდირის და ვენეციის კომისიის ყველა ძირითადი რეკომენდაცია. მნიშვნელოვანია ამ მიმართულების რაც შეიძლება სწრაფად გადაიდგას ნაბიჯები.

TI: "პარტიის გაუქმების შესახებ ინიციტივა მიგვაჩნია არაკონსტიტუციურად, რადგან პარტიის გაუქმება მხოლოდ საკონსტიტუციო სასამართლოს შეუძლია და მხოლოდ ამომწურავად განსაზღვრული საფუძვლებით.

• პარტიების დაფინანსების კანონმდებლობაში ცვლილებები, რომელიც იურიდიული პირების შემოწირულებებს კრძალავს და პარტიების წლიური ხარჯების უფრო დაბალ ზღვარს (მშპ-ს 0.05%-დან 0.04%-მდე) ადგენს, სწორი მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯებია, თუმცა, არასაკმარისია და მნიშვნელოვანი ეფექტი არ ექნება."