ბრაზილიაში ისტორიულად ყველაზე ცხელმა თვეებმა და წყლის ტემპერატურის მომატებამ ძუძუმწოვრების მასობრივი სიკვდილი გამოიწვია. ამაზონიაში, ტეფეს ტბაში, შვიდი დღის მონაკვეთში ასზე მეტი მკვდარი დელფინი იპოვეს. მათთან ერთად მკვლევრებმა ტბაში ათასობით დახოცილი თევზიც აღმოაჩინეს. დადგინდა, რომ ცოცხალი ორგანიზმების მასობრივი დახოცვა უჩვეულოდ ცხელმა წყალმა გამოიწვია — ტბაში ტემპერატურამ 39 გრადუს ცელსიუსს მიაღწია; ეს მაშინ, როცა 37 გრადუსი ცელსიუსი შხაპისთვისაც კი ცხელად ითვლება.

ადგილობრივები ამბობენ, რომ მათ მიერ ნანახი აპოკალიფსურ სურათს ჰგავდა.

"ტეფეში [ტბის მახლობელი დასახლება] ბოლო თვე კლიმატის ცვლილების საი-ფაი სცენარს ჰგავდა", — ამბობს მკვლევარი დენიელ ტრედიდგო, — "ამაზონის მდინარის დელფინების მუდმივად ხილვა აქ ცხოვრების ერთ-ერთი საუკეთესო მხარეა. მაღაზიაში წასვლისას თითქმის ყოველთვის ვხედავ ხოლმე მათ. ერთის სიკვდილი სამწუხარო ამბავი იქნებოდა, მაგრამ უამრავი დახოცილი ცხოველის ხილვა და იმის ცოდნა, რომ ამის მიზეზი სიცხეებია, ტრაგედია გახლავთ".

ამაზონიაში ახლა მშრალი სეზონია, ჰაერის რეკორდულად მაღალი ტემპერატურა კი მდინარის სხვა ბინადრებსაც უქმნის საფრთხეს. დელფინები აქ მდინარის სიჯანსაღის ერთგვარ ინდიკატორადაც მიიჩნევა. ბოტოს, იმავე ვარდისფერ დელფინს, ადგილობრივ კულტურაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია და მითოლოგიის ნაწილიც კია.

მკვლევრები და გარემოსდამცველი აქტივისტები ახლა ცდილობენ, დელფინები ლაგუნებიდან და ტბორებიდან მდინარის კალაპოტში დააბრუნონ, სადაც წყლის ტემპერატურა შედარებით დაბალია.

სიცხეები კი ბრაზილიის ეკონომიკასაც აზარალებს. ამაზონიაში მდინარეები ტრანსპორტირების ერთ-ერთი მთავარი საშუალებაა, ადგილობრივები კი თევზრეწვასაც მისდევენ. თუმცა, ბოლო პერიოდში მდინარის წყლის დონე საშუალო მაჩვენებელს 59 მუნიციპალიტეტში ჩამოსცდა, რამაც ადამიანებსაც ბევრი პრობლემა შეუქმნა.

ბრაზილიაში მომდევნო კვირების განმავლობაში ტემპერატურის კიდევ უფრო მომატებასაც ვარაუდობენ, რამაც ისევ შეიძლება გამოიწვიოს დელფინების მასობრივი სიკვდილი.

გლობალური დუღილის ეპოქა

ევროკავშირის კლიმატის ობსერვატორიამ რამდენიმე კვირის წინ დაადასტურა, რომ 2023 წლის ივლისი პლანეტის ისტორიაში ყველაზე ცხელი თვე იყო. ამასთან დაკავშირებით, გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიო გუტერეშმა განაცხადა, რომ "გლობალური დათბობის ხანა დასრულდა და შევაბიჯეთ გლობალური დუღილის ეპოქაში".

1800-იანი წლების ბოლოდან მოყოლებული, გლობალური დათბობის გამო დედამიწა, დაახლოებით, 1,2 გრადუსი ცელსიუსით უფრო ცხელი გახდა, რაც გამოიწვია წიაღისეული საწვავის დაწვამ. კლიმატის ცვლილებამ ძლიერი სიცხის პერიოდები უფრო გაახანგრძლივა და გაახშირა, ასევე გააძლიერა ამინდის სხვა ექსტრემალური მოვლენები, როგორებიცაა ქარიშხალი და წყალდიდობა.

ასევე იხილეთ: