მსოფლიოს მასშტაბით სტუდენტები გადამწყვეტ როლს ხშირად თამაშობენ, როცა თავისუფლებასა და იდენტობას ემუქრება საფრთხე. საქართველოს და მსოფლიო ისტორია სავსეა სტუდენტების უდრეკი ბრძოლის მაგალითებით.

მოდი, გავიხსენოთ 5 სტუდენტური პროტესტი მსოფლიო ისტორიიდან, რომლებიც სიმამაცისა და უტეხობის სიმბოლოდ იქცნენ!

1. გრინსბოროს მჯდომარე აქცია (ამერიკა, 1960 წელი)

1960 წლის თებერვალში, ჩრდილოეთ კაროლინაში ერთ-ერთი კოლეჯის ოთხმა აფროამერიკელმა სტუდენტმა პროტესტის ნიშნად Woolworth-ის სასადილოში მჯდომარე აქცია დაიწყო, რომელიც მოგვიანებით მთელს ქვეყანაში გავრცელდა და ამერიკის სამოქალაქო უფლებებისთვის ბრძოლაში ერთ-ერთი გადამწყვეტი როლი ითამაშა. სტუდენტებმა, რასობრივი სეგრეგაციის წინააღმდეგ არაძალადობრივი პროტესტის ამ ფორმას მიმართეს, რადგან სასადილოში კანის ფერის გამო მომსახურებაზე უარი უთხრეს. საბოლოოდ, პროტესტმა შედეგი გამოიღო და Woolworth-ის სასადილოში აფროამერიკელ სტუდენტებს ლანჩი მიართვეს. პროტესტებმა აშშ-ს მასშტაბით საჯარო დაწესებულებების დესეგრეგაციასა და 1964 წლის სამოქალაქო უფლებების აქტის მიღებას შეუწყო ხელი.

2. მოძრაობა თეთრი ვარდი (გერმანია, 1942-1943 წლები)

თეთრი ვარდი ანტი-ნაცისტური წინააღმდეგობის ჯგუფი იყო, რომელიც ჩამოყალიბდა მიუნხენში 1942 წელს და მას სტუდენტები ხელმძღვანელობდნენ. ისინი ავრცელებდნენ ბროშურებს, რომლებიც მოუწოდებდნენ გერმანელებს ჰიტლერის რეჟიმისთვის წინააღმდეგობა გაეწიათ. ცდილობდნენ მოსახლეობისთვის ჰოლოკოსტის სისასტიკე ეჩვენებინათ. მიუხედავად მოძრაობის დამფუძნებლების სიკვდილით დასჯისა, მათი დაწყებული პროცესი იყო ნაცისტური რეჟიმის წინააღმდეგ მნიშვნელოვანი აქტი და თეთრი ვარდის წევრების გამბედაობამ მომავალი თაობები შთააგონა.

3. სოუეტოს აჯანყება (სამხრეთ აფრიკა, 1976 წელი)

1976 წლის 16 ივნისს სიუეტოში სტუდენტური საპროტესტო აქციების სერია დაიწყო. სტუდენტები აპროტესტებდნენ აპართეიდის მთავრობის გადაწყვეტილებას, რომელიც მათ განათლების სრულფასოვანი მიღების საშუალებას არ აძლევდა. აჯანყებამ აპართეიდის სისტემაზე გლობალური ყურადღება მიაპყრო და გაზარდა როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო ზეწოლა სამხრეთ აფრიკის მთავრობაზე. ამან საფუძველი ჩაუყარა და ერთგვარი კატალიზატორი იყო შემდგომი წინააღმდეგობის მოძრაობებისთვის, რასაც საბოლოოდ აპართეიდის რეჟიმის დამხობა მოჰყვა.

4. ხავერდოვანი რევოლუცია (ჩეხეთი, 1989 წელი)

ხავერდოვანი რევოლუცია იყო მშვიდობიანი სტუდენტური აჯანყება, რომელიც 1989 წლის ნოემბერსა და დეკემბერში ჩეხოსლოვაკიაში მოხდა. 17 ნოემბერს სტუდენტური დემონსტრაციის ძალადობრივად ჩახშობის შემდეგ, ჩეხმა სტუდენტებმა კომუნისტური რეჟიმი გააპროტესტეს. პროტესტი ეროვნულ მოძრაობაში გადაიზარდა და პოლიტიკური რეფორმების, ერთპარტიული მმართველობის შეწყვეტისა და ჩეხეთში კომუნისტური რეჟიმის დამხობით დასრულდა. აღსანიშნავია, რომ პოლიციასთან დაპირისპირებების მიუხედავად რევოლუციამ ძირითადად უსისხლოდ ჩაიარა. სწორედ ამის გამო მას ხავერდოვანი რევოლუცია დაერქვა.

5. ახალგაზრდების პროტესტი ტაილანდში (2010-იანი წლებიდან დღემდე)

ბოლო წლებში ტაილანდში სისტემის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციებს სტუდენტები ხელმძღვანელობენ. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საპროტესტო გამოსვლები 2020 წელს დაიწყო. სტუდენტებმა მონარქს რეფორმებისკენ მოუწოდეს, ითხოვდნენ ახალ კონსტიტუციასა და პრემიერ მინისტრ პრაიუტ ჩან-ო-ჩას გადადგომას. მოძრაობამ მნიშვნელოვანი ყურადღება მიიპყრო როგორც შიდა, ისე საერთაშორისო დონეზე, რამაც მონარქს გარკვეულ დათმობებზე წასვლისკენ უბიძგა. პროტესტებმა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ტაილანდში პოლიტიკურ დისკურსზე და ქვეყანაში აქტიურობის ახალი ტალღა გააჩინა.