რა მოხდა: საერთაშორისო გამჭვირვალობა — საქართველომ (TI) სატელევიზიო სარეკლამო ბაზრის ყოველწლიური კვლევა გამოაქვეყნა, რომლის თანახმად

• 2023 წელს, 2022 წელთან შედარებით, მაუწყებლების ჯამური სარეკლამო შემოსავალი 18.8%-ით (15.1 მილიონი ლარით) გაიზარდა და 95 მილიონი ლარი გახდა.
• თუმცა, სარეკლამო შემოსავალი ძირითადად პროსამთავრობო მაუწყებლების ხარჯზე გაიზარდა.

დეტალები: TI-ის მიხედვით, ტელევიზიების ჯამური სარეკლამო შემოსავლების დინამიკა ასეთია:

• 2022 წელთან შედარებით, 2023 წელს 18.6%-ით (13.7 მილიონი ლარით) გაიზარდა უშუალოდ ტელევიზიების მიერ კომერციული რეკლამიდან მიღებული შემოსავალიც და 87.4 მილიონი ლარი გახდა.
• სარეკლამო შემოსავლების ზრდას წინ უსწრებდა 2022 წლის II კვარტლიდან აზარტული თამაშების სატელევიზიო რეკლამის შეზღუდვის გამო სატელევიზიო სარეკლამო ბაზრის 7.8%-იანი (თითქმის 10 მილიონი ლარი) შემცირება.
• 2023 წელს, 2021 წელთან შედარებით, სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარი მხოლოდ 4.3 მილიონი ლარით — 5.3%-ით გაიზარდა.

ტელევიზიების სარეკლამო შემოსავალი ძირითადად პროსამთავრობო (იმედი, მედიაჰოლდინგი, პოსტვ) მაუწყებლების ხარჯზე გაიზარდა: "მათი ჯამური სარეკლამო შემოსავალი 3.1-ჯერ (57.1 მლნ ლარი) აღემატება ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი ტელევიზიების ჯამურ სარეკლამო შემოსავალს (18.4 მლნ ლარი)", — წერს TI.

• მათივე თქმით, პროსახელისუფლებო ტელევიზიებისგან განსხვავებით, შემცირდა ხელისუფლებისადმი კრიტიკულად განწყობილი სამი (მთავარი არხი, ფორმულა, ტელეკომპანია პირველი) ყველაზე შემოსავლიანი მაუწყებლის სარეკლამო შემოსავალი.
• მათგან, 2022 წელთან შედარებით, სარეკლამო შემოსავალი ყველაზე მეტად — 2.1 მლნ ლარით, ტელეკომპანია მთავარ არხს შეუმცირდა.

TI-ის მიხედვით, პოლიტიკური პარტიების სარეკლამო ხარჯები ასეთია:

• 2023 წელს, პოლიტიკურმა პარტიებმა ჯამში რეკლამაში 1.14 მლნ ლარი დახარჯეს, საიდანაც მხოლოდ 45,529 ლარი (4%-მდე) მოდიოდა სატელევიზიო რეკლამაზე.
• 2022 წლის მსგავსად, 2023 წელსაც პოლიტიკურ რეკლამის ნახევარზე მეტი — 631.1 ათასი ლარი მმართველ პარტია ქართულ ოცნებაზე მოდიოდა, დანარჩენი თანხა კი — 12 პარტიაზე გადანაწილდა.

2023 წელს, მაუწყებლებში ჯამში 1.6 მლნ ლარის სოციალური რეკლამა განათავსეს.

• სოციალური რეკლამიდან ყველაზე დიდი შემოსავლები — 861.3 ათასი ლარი და 608.4 ათასი ლარი პროსამთავრობო მაუწყებლებმა მედიაჰოლდინგმა და პოსტვ-მ მიიღეს.
• "პროსახელისუფლებო ტელევიზიები ლიდერობენ მსხვილი (50 000+ ლარის) სარეკლამო დაკვეთებითაც. მაგალითად, 2023 წელს, ტელეკომპანია იმედში 216 ასეთი რეკლამა განათავსეს, მედიაჰოლდიგში კი 109", — წერს TI.

საერთაშორისო გამჭვირვალობა — საქართველო წერს, რომ 2023 წელს, საბიუჯეტო ორგანიზაციებმა 28 მაუწყებლისგან ჯამში 206 სხვადასხვა ტიპის ღირებულების მომსახურება იყიდეს. აქედან ნახევარზე მეტ შემთხვევაში (127) სერვისის მიმწოდებლები პროსამთავრობო ტელემაუწყებლები იყვნენ.

• კვლევამ აჩვენა, რომ ყველაზე შემოსავლიანი ტელევიზიების ხარჯები 2-ჯერ, რიგ შემთხვევებში 3-ჯერაც კი აღემატება მათ შემოსავლებს.

გარდა ამისა, ნაციონალური დაფარვის მაუწყებლებთან შედარებით, კიდევ უფრო მწირია რეგიონული ტელევიზიების როგორც ჯამური, ისე სარეკლამო შემოსავლები. მაგალითად, 2023 წელს, ერთ-ერთმა ყველაზე შემოსავლიანმა რეგიონულმა მაუწყებელმა, ტელეკომპანია ოდიშმა მხოლოდ 240 013 63 ლარის ჯამური შემოსავალი მიიღო.

• რაც შეეხება რადიომაუწყებლებს, 2023 წელს მათი შემოსავალი 7.6 მლნ ლარი იყო, რაც წინა, 2022 წლის მონაცემებს 21%-ით აღემატება.
• რადიომაუწყებლების შემოსავლების 90%-ზე მეტი პირდაპირ რეკლამაზე, 9%-ზე მეტი კი — სპონსორობაზე მოდიოდა.