ევროპის საბჭოს ადამიანის უფლებათა კომისარმა, მაიკლ ო’ფლაერტიმ, დღეს გამოაქვეყნა მემორანდუმი, რომელშიც მოუწოდებს საქართველოს ხელისუფლებას, მიაღწიოს პროგრესს მომიტინგეების წინააღმდეგ არაპროპორციული ძალის გამოყენებისთვის ანგარიშვალდებულების უზრუნველყოფაში და გააუქმოს კანონმდებლობა, რომელიც ზღუდავს შეკრების, გაერთიანებისა და გამოხატვის თავისუფლებას საქართველოში. ო’ფლაერტის ანგარიშის შესახებ ინფორმაციას ევროპის საბჭო აქვეყნებს.

მათ მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში ნათქვამია, რომ კომისარი მიესალმება საკანონმდებლო წინადადებას, რომელიც მოითხოვს ყველა სამართალდამცავი ორგანოს თანამშრომელს თვალსაჩინო საიდენტიფიკაციო ნომრების ტარების ვალდებულებას და მოუწოდებს მის სწრაფ მიღებას და ეფექტურ განხორციელებას.

ის აღიარებს ხუთი პოლიციელის წინააღმდეგ 2024 წელს და 2025 წლის დასაწყისში მომიტინგეებისა და ჟურნალისტების წინააღმდეგ არაპროპორციული ძალის გამოყენებისთვის ცოტა ხნის წინ გამოცხადებულ სისხლის სამართლის ბრალდებებს. თუმცა, იმის გათვალისწინებით, რომ სახალხო დამცველმა მიიღო არასათანადო მოპყრობის შესახებ 360 მომიტინგისგან შეტყობინებები, კომისარი შეშფოთებულია ამ მხრივ მნიშვნელოვანი შეფერხებებით. იგი ხაზს უსვამს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების აღსრულების მნიშვნელობას არასათანადო მოპყრობის ბრალდებებისა და დემონსტრაციების პოლიციის კონტროლის ეფექტურ და დამოუკიდებელ გამოძიებასთან დაკავშირებით.

"ხელისუფლებამ დაუყოვნებლივ უნდა უზრუნველყოს მომიტინგეების წინააღმდეგ ქიმიური ნივთიერებების შემცველი წყლის ჭავლის გამოყენების შესახებ გავრცელებული ინფორმაციის საფუძვლიანი, დამოუკიდებელი და გამჭვირვალე გამოძიება, დაზარალებულებისა და სამოქალაქო საზოგადოების სრული მონაწილეობით, და შედეგების საჯაროდ გამჟღავნება", — განაცხადა კომისარმა ო’ფლაერტიმ.

კომისარი სინანულს გამოთქვამს, რომ მშვიდობიანი შეკრების თავისუფლების უფლების არსებული შეზღუდვების გადახედვის ნაცვლად, საქართველოს ხელისუფლებამ 2025 წლის ოქტომბერსა და დეკემბერში დამატებითი შეზღუდვები დააწესა.

"ეს ცვლილებები მნიშვნელოვნად ზღუდავს მშვიდობიანი შეკრების თავისუფლების უფლებას და, როგორც ჩანს, შეუთავსებელია ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციით (ECHR) გათვალისწინებული აუცილებლობისა და პროპორციულობის პრინციპებთან", — განაცხადა კომისარმა ო’ფლაერტიმ.

კომისარი შეშფოთებულია სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებზე (CSO), ადამიანის უფლებათა დამცველებსა და ჟურნალისტებზე "უცხოური გავლენის" შესახებ რამდენიმე კანონის დამანგრეველი ეფექტით.

"მოვითხოვ უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის შესახებ კანონის გაუქმებას, რომელიც იურიდიულ და ფიზიკურ პირებს "უცხოელი პრინციპალის აგენტებად" რეგისტრაციას ავალდებულებს, ასევე გრანტების შესახებ კანონში ფართომასშტაბიან ცვლილებებს, რომლებიც სამოქალაქო საზოგადოების ორგანიზაციებს ოფიციალური ნებართვის გარეშე უცხოური დაფინანსების მიღებას უკრძალავს. ხელისუფლებამ ასევე უნდა შეწყვიტოს ადმინისტრაციული და სისხლის სამართლის საქმეები ათობით სამოქალაქო საზოგადოების წინააღმდეგ უცხოური დაფინანსების მიღების ან დამამძიმებელ გარემოებებში სავარაუდო მონაწილეობის გამო და დაუყოვნებლივ მოხსნას მათი საბანკო ანგარიშების დაყადაღება", — განაცხადა კომისარმა ო’ფლაერტიმ.

ის მიიჩნევს, რომ ოპოზიციური პარტიებისა და პოლიტიკოსების წინააღმდეგ მიმდინარე სამართლებრივი ქმედებები ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციასთან შეუსაბამოა.

და ბოლოს, კომისარი აფრთხილებს საქართველოს ხელისუფლებას, რომ გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვები, მათ შორის მედია საშუალებების უცხოური დაფინანსების აკრძალვა და ცილისწამების შესახებ კანონში ცვლილებების კუმულაციური ეფექტი, ჟურნალისტებს თვითცენზურისკენ უბიძგებს.