ვიდეო: სტუმრად აფხაზებთან - აჭარაში მცხოვრები ეთნიკური აფხაზების ისტორია
ფოტო: ქეთი გიგაშვილი
ლუკა პამბა, სკოლის შემდეგ, დამატებით გაკვეთილებს კვირაში ორჯერ ესწრება. 14 წლის ლუკა თავის წინაპართა ენას — აფხაზურს — სხვა კლასელებთან ერთად სწავლობს. მაგრამ ეს არ არის ჩვეულებრივი კლასი. გაკვეთილზე თითქმის ყველა ასაკის მოსწავლეს შეხვდებით —ყველაზე უმცროსი შვიდი წლის არის, ხოლო ყველაზე უფროსი, 70 წლის. აჭარაში, სოფელ ფერიაში, სადაც აფხაზები და ქართველები 150 წელია ერთად ცხოვრობენ, ენის კურსები 2017 წლის იანვარში გაიხსნა. სწავლის მსურველი ბევრი აღმოჩნდა, მათ შორის მეზობელი სოფლებიდანაც.
ლუკა აჭარაში დაიბადა და გაიზარდა. სოხუმში არასდროს ყოფილა, თუმცა აფხაზეთს ბებიის ნაამბობით იცნობს. გარდაცვალებამდე, თინათინ პამბა ხშირად უყვებოდა შვილიშვილს თავის წინაპრებზე. XIX საუკუნეში კავკასიაში რუსული მმართველობის დამყარების შემდეგ ლუკას დიდი ბებია-ბაბუის ოჯახი, ათასობით სხვა აფხაზთან ერთად, თურქეთში გადაასახლეს. ასე გახდნენ ლუკას წინაპრები მუჰაჯირები — არაბულად, გადასახლებულები.
გადასახლებიდან მალევე (XIX საუკუნის მეორე ნახევარი), აფხაზების ნაწილი, თურქეთიდან აჭარაში გადავიდა საცხოვრებლად. სწორედ იმ პერიოდში დასახლდა აფხაზებით სოფელი ფეიზი – დღევანდელი ფერია, სილიბაური – დღევანდელი სალიბაური, ანკისი – დღევანდელი ანგისა. აფხაზი მუჰაჯირების შთამომავლები დღესაც მრავლად ცხოვრობენ რეგიონში — საერთო ჯამში, დაახლოებით 1600 ეთნიკური აფხაზი.
-
სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია სპს: მხედველობაში მიღებულ იქნა უშუალოდ მსჯავრდებულ ზვიად რატიანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია
გადახედვა
-
დაწურული თუ მთლიანი — რატომ სჯობს ვაშლის ჭამა მის დალევას დაწურული თუ მთლიანი — რატომ სჯობს ვაშლის ჭამა მის დალევას
-
რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა რამდენიმე აზერბაიჯანულ გემს ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციები მოეხსნა
გადახედვა
-
საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე საგარეო უწყებაში უნდა დაიბარონ. ეს პოლიტიკური დემარშიცაა — გია ვოლსკი პაველ ჰერჩინსკიზე
გადახედვა
-
ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის ჯივიპის მფლობელი აქუალია ამერიკაში, ტეხასის შტატში, წყლის კრიტიკულ დეფიციტს ინოვაციური პროექტით გადაჭრის
-
პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას პენ საქართველო: ვგმობთ პოეტ ზვიად რატიანისთვის მკაცრი რეჟიმის განსაზღვრას
გადახედვა
-
ხელოვნურ ინტელექტზე ხარჯების ზრდის გამო Meta 8,000 თანამშრომელს ათავისუფლებს ხელოვნურ ინტელექტზე ხარჯების ზრდის გამო Meta 8,000 თანამშრომელს ათავისუფლებს
გადახედვა
-
ლევან ხაბეიშილი: ეს კაცი [მდინარაძე] 8 თვეში გახდა გაპანღურებული გენერალი ლევან ხაბეიშილი: ეს კაცი [მდინარაძე] 8 თვეში გახდა გაპანღურებული გენერალი
გადახედვა
-
გამოავლინეს პრეისტორიული გიგანტური რვაფეხა, რომელიც 19 მეტრამდე იზრდებოდა გამოავლინეს პრეისტორიული გიგანტური რვაფეხა, რომელიც 19 მეტრამდე იზრდებოდა
გადახედვა
-
ჯასტინ ბალდონისთან სამართლებრივი დავის შემდეგ, ბლეიკ ლაივლის კარიერა საფრთხეშია ჯასტინ ბალდონისთან სამართლებრივი დავის შემდეგ, ბლეიკ ლაივლის კარიერა საფრთხეშია
გადახედვა
-
"გახარია საქართველოსთვის" განცხადებით, მიხეილ ყაველაშვილმა ზურაბ პატარიძის აჭარის მთავრობის თავმჯდომარედ წარდგენით კონსტიტუცია დაარღვია "გახარია საქართველოსთვის" განცხადებით, მიხეილ ყაველაშვილმა ზურაბ პატარიძის აჭარის მთავრობის თავმჯდომარედ წარდგენით კონსტიტუცია დაარღვია
გადახედვა
-
PSP-ს კამპანიის — ჩიტებს ფრენა არ ავიწყდებათ, კიდევ ერთი საერთაშორისო აღიარება — CLIO Awards-ის 2 ჯილდო მოიპოვა PSP-ს კამპანიის — ჩიტებს ფრენა არ ავიწყდებათ, კიდევ ერთი საერთაშორისო აღიარება — CLIO Awards-ის 2 ჯილდო მოიპოვა
-
რესან ქიქავა: ეკითხებიან, რატომ აღარ "ვჩანვარ"? ბიზნესმენს წაერთვა აზრის გამოხატვის თავისუფლება რესან ქიქავა: ეკითხებიან, რატომ აღარ "ვჩანვარ"? ბიზნესმენს წაერთვა აზრის გამოხატვის თავისუფლება
გადახედვა
-
Premium Machinery Armenia ქართულ-სომხური ბიზნესასოციაციის პრეზენტაციაზე Premium Machinery Armenia ქართულ-სომხური ბიზნესასოციაციის პრეზენტაციაზე
-
თიბისი ბიზნესის მხარდაჭერით, საქართველოში პირველი YouTube ბიზნესშოუ იწყება თიბისი ბიზნესის მხარდაჭერით, საქართველოში პირველი YouTube ბიზნესშოუ იწყება
-
თბილისში 37 წლის უცხო ქვეყნის მოქალაქე მოკლეს — დააკავეს 1 პირი თბილისში 37 წლის უცხო ქვეყნის მოქალაქე მოკლეს — დააკავეს 1 პირი
გადახედვა
-
რადიო თავისუფლება: თბილისში ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული პირი ახალგორელი თამაზ გოლოევია რადიო თავისუფლება: თბილისში ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული პირი ახალგორელი თამაზ გოლოევია
გადახედვა
-
ძარცვის, ქურდობის და კომპიუტერული მონაცემის ხელყოფის ბრალდებით 4 არასრულწლოვანი დააკავეს ძარცვის, ქურდობის და კომპიუტერული მონაცემის ხელყოფის ბრალდებით 4 არასრულწლოვანი დააკავეს
გადახედვა
-
ზვიად რატიანი: შემატყობინეს, რომ აღკვეთის ნახევრად ღია რეჟიმი დახურულით შემეცვალა ზვიად რატიანი: შემატყობინეს, რომ აღკვეთის ნახევრად ღია რეჟიმი დახურულით შემეცვალა
გადახედვა
-
უცნობმა დაჯგუფებამ Anthropic-ის "სახიფათო" AI მოდელში შეაღწია — რა ვიცით უცნობმა დაჯგუფებამ Anthropic-ის "სახიფათო" AI მოდელში შეაღწია — რა ვიცით
გადახედვა
-
მეცნიერებმა "ყველაზე მომაკვდინებელი" კიბოს ვაქცინა შექმნეს: პირველადი შედეგები იმედისმომცემია მეცნიერებმა "ყველაზე მომაკვდინებელი" კიბოს ვაქცინა შექმნეს: პირველადი შედეგები იმედისმომცემია
გადახედვა
კომენტარები