ბრინჯაოს ხანის ნეშტი, რომელიც ოდესღაც ეგონათ, რომ პატივცემულ კაც მეტალურგს ეკუთვნოდა, სინამდვილეში ქალისაა. ეს დნმ-ის ახალმა ანალიზმა აჩვენა, რამაც უძველესი ბრიტანული საზოგადოების შესახებ დიდი ხნის განმავლობაში არსებული შეხედულებები ეჭვქვეშ დააყენა.

4000 წლის ჩონჩხი, რომელიც აპტონ ლაველის შამანის სახელით გახდა ცნობილი, ყორღანში, განსაკუთრებული ტიპის სამარხ ბორცვში, აღმოაჩინეს. ეს ყორღანი მაღალი სტატუსის მქონე პირებისთვის იყო განკუთვნილი, განუცხადა CNN-ს მკვლევარმა ტომ ბუთმა, ლონდონში მდებარე ფრენსის კრიკის ინსტიტუტის უფროსმა მეცნიერ-თანამშრომელმა.

როდესაც სამხრეთ ინგლისში, აპტონ ლაველში სამარხი პირველად მე-19 საუკუნის დასაწყისში აღმოაჩინეს, არქეოლოგებმა "საინტერესო სამარხი ინვენტარის ფართო სპექტრი" იპოვეს, მათ შორის ცულები, ოქროს ყელსაბამი და ძვლის წვეროები, თქვა მან. ცულებს პირზე ოქროს კვალი ჰქონდა, რაც მიუთითებს, რომ ეს ადამიანი ოქროზე და, სავარაუდოდ, სხვა ლითონებზეც, როგორიცაა სპილენძი და ბრინჯაო, მუშაობდა.

"ის თავისი იარაღებით, განსაკუთრებული წესით იყო დამარხული, რადგან გამორჩეულ პიროვნებად მიიჩნეოდა", — დასძინა მან. ნივთების რაოდენობა და მრავალფეროვნება ამ სამარხს, როგორც ბრიტანეთში, ისე უფრო ფართოდ ევროპაშიც, ბრინჯაოს ხანის უნიკალურ ძეგლად აქცევს.

"არ არსებობს სხვა სამარხები, რომლებიც იქ არსებული ინვენტარის ტიპების თვალსაზრისით, მას შეედრება", — თქვა მან.

მაღალ სტატუსთან ამგვარმა ასოციაციამ, ისევე როგორც ძვლების ზომის მარტივმა ანალიზმა, არქეოლოგები იმ დასკვნამდე მიიყვანა, რომ სამარხი კაცს ეკუთვნოდა. რადგან იმ დროისთვის დნმ ტესტირება ხელმისაწვდომი არ იყო, ეს დასკვნა შენარჩუნდა, სანამ ბუთმა და მისმა კოლეგებმა, მიმდინარე, დნმ-ის მიმდევრობის დადგენის უფრო ფართო პროექტის ფარგლებში, ჩონჩხი არ შეისწავლეს.

ტესტირებამ აჩვენა, რომ ნეშტი ქალს ეკუთვნოდა, "რასაც ჩვენ არ ველოდით", თქვა ბუთმა.

"ჩვენ, ფაქტობრივად, ამ ჩონჩხის შესახებ ორსაუკუნოვან შეხედულებას ვაბათილებთ, ამიტომ სჯობს ფრთხილად ვიყოთ", — თქვა მან და დასძინა, რომ დასარწმუნებლად ჩონჩხის კიდევ ორი შერჩევა შეამოწმა.

"ორივეს შემთხვევაში პასუხი ქალი იყო, რაც არსებითად ადასტურებს, რომ ჩონჩხი ქალისაა და ეს, სავარაუდოდ, იყო ქალი მეტალურგი, კერძოდ კი ოქრომჭედელი, რომელსაც თავის თემში რაღაც განსაკუთრებული სტატუსი ჰქონდა იმისათვის, რომ არა მხოლოდ ერთ-ერთი ამ მრგვალი ყორღანის ქვეშ დაემარხათ, არამედ სამარხი ინვენტარის ასეთი უზარმაზარი, უნიკალური მრავალფეროვნებაც ჩაეტანებინათ", — თქვა ბუთმა.

აღმოჩენა ასევე ეჭვქვეშ აყენებს წინა ვარაუდებს იმის შესახებ, რომ სამარხი ინვენტარით ნაპოვნი ქალები აუცილებლად მნიშვნელოვანი კაცების ცოლები უნდა ყოფილიყვნენ, თქვა მან.

"ეს ამსხვრევს იდეას, რომ ამ საზოგადოებებში ქალებს ან მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებს არ შეეძლოთ დამოუკიდებლად ჰქონოდათ ძალაუფლება და ყოფილიყვნენ თავისთავად განსაკუთრებულნი", — დასძინა მან.

ბუთმა ასევე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აპტონ ლაველში ნაპოვნი ქალი იმდროინდელ საშუალო მაჩვენებელზე მაღალი იყო, სიმაღლით ბრინჯაოს ხანის საშუალო კაცთან უფრო ახლოს, დაახლოებით 162 სანტიმეტრი, რაც ნიშნავს, რომ წინა კვლევისას ლოგიკური იყო დაესკვნათ, რომ ის კაცი იყო. ის ფაქტი, რომ იგი დაახლოებით 45 წლის ასაკში გარდაიცვალა და პოსტმენოპაუზის პერიოდში იმყოფებოდა, ასევე ართულებდა მისი სქესის დადგენას მხოლოდ ძვლების ანალიზით, განმარტა ბუთმა, რადგან ასაკის მატებასთან ერთად ქალის ძვლები კაცის ძვლებს უფრო მეტად ემსგავსება.

რაც შეეხება იმ ფაქტს, რომ ამ ინდივიდს აპტონ ლაველის შამანი უწოდეს, იმ ვარაუდის გამო, რომ მისი სამარხი ინვენტარი რიტუალებსა და მისტიციზმთან იყო დაკავშირებული, ბუთს მიაჩნია, რომ თავად ლითონის დამუშავებას, ევროპის მასშტაბით, ბრინჯაოს ხანის სავაჭრო ქსელებში მისი მნიშვნელობის გამო, რიტუალური დატვირთვა ექნებოდა.

"ეს გვიჩვენებს, რომ ლითონის დამუშავება ადამიანების რიტუალურ და, გარკვეულწილად, ეკონომიკურ ცხოვრებას უკავშირდებოდა", — თქვა მან — "ეს მეტალურგი კი ღრმად იყო ჩართული ვაჭრობის, დამუშავებისა და გაცვლის ამ ქსელში".

შედეგები ფრენსის კრიკის ინსტიტუტის ახალი უფასო გამოფენის ნაწილს წარმოადგენს, სახელწოდებით "We Go Way Back", რომელიც ხუთშაბათს გაიხსნა.

პოპულაციური გენეტიკის სპეციალისტმა, პონტუს სკოგლუნდმა, რომელიც ინსტიტუტში უძველესი გენომიკის ლაბორატორიას ხელმძღვანელობს, განაცხადა, რომ დაახლოებით 1000 უძველესი ადამიანის ნეშტის დნმ-ის მიმდევრობის დადგენის უფრო ფართო პროექტი ჩვენი მეცნიერული გაგების გაღრმავებას შეუწყობს ხელს.

"რაც უფრო ვაგრძელებთ საჯაროდ ხელმისაწვდომი უძველესი გენეტიკური მონაცემების შექმნას, მით მეტ მასალას მივცემთ არქეოლოგებსა და სხვებს წარსული საზოგადოებებისა და იქ მცხოვრები ადამიანების უკეთ გასაგებად", — განუცხადა მან CNN-ს.