ხელოვნური ინტელექტი, რომელიც ამდენ საქმეს ამარტივებს, დამნაშავეებსაც ეხმარება კიბერდანაშაულის ჩადენაში. ეს ერთ-ერთი ტენდენციაა, რომელიც ფედერალური გამოძიების ბიუროს (FBI) კიბერდანაშაულის საჩივრებზე უახლეს ანგარიშში ჩანს. კიბერდანაშაული კვლავ იზრდება, სულ უფრო მეტად ზიანდებიან ახალგაზრდები და კრიპტოვალუტაში ინვესტორები, და გახშირდა სახელმწიფო უწყებების სახელით თაღლითობა. აქ მოცემულია ანგარიშის ოთხი მთავარი დასკვნა:

კიბერდამნაშავეები მიესალმებიან AI-ს

FBI-ის ინტერნეტდანაშაულის საჩივართა ცენტრმა (IC3) გასულ წელს AI-სთან დაკავშირებული თაღლითობის 22 000-ზე მეტი საჩივარი მიიღო, რომლის მსხვერპლთა ზარალი დაახლოებით 893 მილიონ დოლარს შეადგენს. ეს პირველი წელია, როდესაც FBI AI-სთან დაკავშირებულ დანაშაულებს ცალკე მონაცემად გამოყოფს.

FBI-ის კიბერდეპარტამენტის დირექტორის მოადგილის, მაიკლ მახტინგერის თქმით, AI-ს გამო თაღლითური კომუნიკაცია "შეიძლება ძალიან ოფიციალურად და ლეგიტიმურად გამოიყურებოდეს კარგად გაწვრთნილი თვალისთვისაც კი".

დამნაშავეები, ისევე როგორც ყველა დანარჩენი, ჯერ კიდევ ცდა-შეცდომის მეთოდით ეძებენ AI-ს გამოყენების ყველაზე ეფექტიან გზას. ეს კი ნიშნავს, რომ ისინი სულ უფრო შემოქმედებითი და სახიფათო გახდებიან, ამბობს ჯეიკ ბრაუნი, ჩიკაგოს უნივერსიტეტის Harris School of Public Policy-ის Cyber Policy Initiative-ის აღმასრულებელი დირექტორი.

"AI კომპანიებს უყვართ იმის თქმა, რომ დღევანდელი AI ყველაზე ცუდია, რასაც ოდესმე გამოვიყენებთ. ისიც სიმართლეა, რომ ეს AI-სთან დაკავშირებული ყველაზე ნაკლები საჩივარია, რასაც ოდესმე ვნახავთ", — ამბობს ბრაუნი, რომელიც ადრე თეთრ სახლში მოქმედი ეროვნული კიბერდირექტორის მოადგილის მოვალეობას ასრულებდა.

მთავარი სამიზნე მოზარდები არიან

FBI-მ გასულ წელს 20 წლამდე პირთა მიმართ ინტერნეტდანაშაულის 31 000-ზე მეტი საჩივარი მიიღო — 2024 წელთან შედარებით 74%-ით მეტი და 2015 წელთან შედარებით დაახლოებით სამჯერ მეტი.

ახალგაზრდები, რომლებიც მთელი ცხოვრება ტექნოლოგიებთან ურთიერთობენ, "ონლაინ ცხოვრობენ და ამ სივრცეში საკუთარ შესაძლებლობებს ენდობიან", — ამბობს ეიდ კლიულო, კიბერუსაფრთხოების საკონსულტაციო კომპანია NCC Group-ის ასოცირებული დირექტორი და უფროსი მრჩეველი — "მათ ჰგონიათ, ეს პრობლემა მხოლოდ სხვებს ეხებათ, მაგრამ სინამდვილეში, როგორც ვხედავთ, ისინიც ისეთივე მოწყვლადნი არიან კიბერდანაშაულთან, როგორც ყველა სხვა".

თაღლითები ხშირად სოციალურ მედიაში აქტიურობენ, სადაც ახალგაზრდები განსაკუთრებით დიდ დროს ატარებენ, ამბობს ჯადსონ დრეზლერი, სან-ფრანცისკოს კიბერ-რისკების კომპანია Resilience-ის რისკ-ოპერაციების ცენტრის დირექტორი. ხშირად დამნაშავეები ახალგაზრდებს იყენებენ მათი ქსელის სხვა პოტენციურ მსხვერპლებთან, მათ შორის მშობლებთან, წვდომის მოსაპოვებლად.

FBI-ის ანგარიშის მიხედვით, 17 წლამდე მოზარდების წინააღმდეგ ყველაზე გავრცელებული დანაშაულებია: გამოძალვა, პერსონალური მონაცემების გავრცელება და შევიწროება/დევნა.

საჯარო მოხელეების სახელით თაღლითობა იზრდება

საჯარო მოხელეების იდენტობის გაყალბება, AI-ის დახმარებით, უფრო გავრცელებული დანაშაული გახდა. გასულ წელს FBI-ში 32 000-ზე მეტი საჩივარი შევიდა, წინა წლის დაახლოებით 17 000-თან შედარებით.

"ის, რაც დაიწყო თითქოს შემოსავლების სამსახურის აგენტების უხეში სატელეფონო ზარებით და სასაჩუქრე ბარათების ყიდვის მოთხოვნით, ბევრად უფრო დახვეწილ და უარის სათქმელად გაცილებით რთულ სქემად გადაიქცა", — ამბობს დრეზლერი.

მისი თქმით, ყალბი შემოსული ზარები ოფიციალური უწყებების ნომრებად ჩანს, ელფოსტა ოფიციალური ბეჭდებითა და სააგენტოების ზუსტი ენით არის გაფორმებული, ხოლო უფრო დახვეწილ შეტევებში AI-ით შექმნილი deepfake აუდიო და ვიდეო საჯარო მოხელეს ბაძავს.

Meyer Wilson Werning-ის კოლუმბუსის ოფისის პარტნიორმა და ადვოკატმა კორტნი მ. უერნინგმა განაცხადა, რომ მას ჰყავს 93 წლის კლიენტი, რომელმაც ახლახან საჯარო მოხელის იდენტობის გაყალბების შედეგად 1,5 მილიონი დოლარი დაკარგა.

ქურდებმა, რომლებმაც თავი FBI-ის თანამშრომლებად გაასაღეს, კლიენტი დაჟინებული საუბრით დაარწმუნეს, რომ დამნაშავეებს მისი აქტივები მიზანში ჰქონდათ ამოღებული. ქალს ანგარიშების დაცარიელება და ფულის კრიპტო-ბანკომატებში შეტანა აიძულეს, საიდანაც თანხა ქურდებმა წაიღეს.

თაღლითები ხშირად მარტოხელა ხანდაზმულ ადამიანებზე ნადირობენ, რომელთაც გარშემო საკმარისი ახლობელი არ ჰყავთ, ვისაც აზრებს გაუზიარებენ. "ეს სრულყოფილი ნიადაგია ხანდაზმული ადამიანების ნდობის მოსაპოვებლად", — ამბობს უერნინგი.

კრიპტოვალუტის თაღლითობა იზრდება

კრიპტოვალუტაში ინვესტიციებთან დაკავშირებული თაღლითობა გასულ წელს აშშ-ში ინტერნეტდანაშაულის მსხვერპლთა ფინანსური ზარალის ყველაზე დიდი წყარო გახდა: წინა წლის 5,8 მილიარდ დოლართან შედარებით, ხსენებული ზარალი 7,2 მილიარდ დოლარს შეადგენდა. ზარალი ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში სტაბილურად იზრდება.

ბევრი ფინანსური მრჩეველი კრიპტოვალუტაში ინვესტიციებზე კონსულტაციას არ გასცემს, ამიტომ ინვესტირების მსურველები ხშირად დამოუკიდებლად ეძებენ მსგავს შესაძლებლობებს, რასაც ისინი ზოგჯერ თაღლითობამდე მიჰყავს, ამბობს უერნინგი.

FBI-მ 2024 წლის იანვარში კრიპტოვალუტაში ინვესტიციებთან დაკავშირებული თაღლითობის მსხვერპლთა გამოვლენისა და შეტყობინების მიზნით, ინიციატივა Operation Level Up წამოიწყო. 2025 წლის დეკემბრისთვის FBI-მ 8103 მსხვერპლს შეატყობინა, რითაც დაახლოებით 511 მილიონი დოლარის ზარალი დააზოგინა.

უფრო ფართო კონტექსტში, FBI-მ ასევე გააძლიერა საგანმანათლებლო ძალისხმევა კიბერთაღლითობის შესახებ. ინფორმაციის ერთ-ერთი წყაროა IC3.gov, ინტერნეტდანაშაულის საჩივართა ცენტრის საიტი. მახტინგერის თქმით, საიტზე განთავსებული საჯარო და კერძო სექტორის სარეკომენდაციო მასალები 5 მილიონზე მეტჯერ ჩამოტვირთეს.

ის მსხვერპლებს IC3.gov-ის მეშვეობით FBI-სთვის პრობლემების შეტყობინებას მოუწოდებს: "ეს შეიძლება დაგეხმაროთ თქვენც, და სხვა მრავალი ადამიანიც დაიცვათ მსგავსი სახის დანაშაულებრივი ქმედებებისგან".