მოკლედ: საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაცია (საია) მოუწოდებს ქართულ ოცნებას, უარი თქვას საარჩევნო კოდექსში შეტანილ ცვლილებებზე, რომელიც, მათი შეფასებით, საარჩევნო ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებების ლეგიტიმაციის ხარისხის შემცირებას გამოიწვევს:

• "ოცნებამ უნდა გაითვალისწინოს საერთაშორისო პარტნიორების და სამოქალაქო საზოგადოების რეკომენდაციები, რომ საარჩევნო კანონმდებლობის სისტემური გადახედვა განხორციელდეს არჩევნებამდე საკმაო ხნით ადრე, ინკლუზიური კონსულტაციების პროცესზე დაყრდნობით და არა ქვეყანაში მიმდინარე მწვავე პოლიტიკური პოლარიზაციის და საპროტესტო გამოსვლების ფონზე".

დეტალები: საია განმარტავს, რომ 2024 წლის 2 მაისს, ფრაქცია ქართული ოცნების წევრების მიერ ინიციირებული კანონპროექტის მიხედვით, მცირდება ცენტრალურ საარჩევნო კომისიაში (ცესკო) გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო ხმების რაოდენობა.

• ეს ნიშნავს, რომ მნიშვნელოვნად უარესდება გადაწყვეტილების მიღების პროცესში სხვადასხვა ოპოზიციური პარტიის მონაწილეობის ხარისხი.

არსებული რედაქციით, ცესკოს დადგენილების მისაღებად წევრთა ორი მესამედის მხარდაჭერა სჭირდება.

• შემოთავაზებული ცვლილებების მიხედვით კი, თუ ცესკო ვერ შეძლებს გადაწყვეტილების მიღებას კომისიის წევრთა არანაკლებ ორი მესამედის (12 წევრი) მხარდაჭერით, საკითხს იმავე სხდომაზე კენჭი ხელახლა ეყრება და გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს კომისიის წევრთა სრული შემადგენლობის უმრავლესობა დაუჭერს (9 წევრი).
• საია წერს, რომ ცვლილებით ირღვევა 2021 წლის 19 აპრილის პოლიტიკური შეთანხმების შედეგად მიღწეული პარტიული და პროფესიული ნიშნით შერჩეულ წევრებს შორის არსებული ბალანსის ლოგიკა.
• შედეგად, გადაწყვეტილების მისაღებად საკმარისი იქნება მხოლოდ 8 პროფესიული წევრისა და მმართველი პარტიის წარმომადგენლის ხმა.

საიას თქმით, 2021 წლის 19 აპრილის განხორციელებული საარჩევნო რეფორმით, საარჩევნო ადმინისტრაციაში, ყველა დონეზე, წევრების რაოდენობა 12-იდან 17-მდე გაიზარდა.

• დღევანდელი მდგომარეობით, ცესკოს 8 პროფესიულ წევრს (მათ შორის თავმჯდომარეს) საქართველოს პარლამენტი ირჩევს, ხოლო დანარჩენი 9 პარტიების მიერ ინიშნება.
• ამის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზეზი კი ის იყო, რომ იქამდე მოქმედი საარჩევნო ადმინისტრაციის მოწყობა მმართველ პარტიას არაპროპორციულად დიდ წარმომადგენლობას და გავლენას ანიჭებდა, რაც მნიშვნელოვნად განაპირობებდა ოპოზიციის უნდობლობას საარჩევნო პროცესისადმი.

კომისიებში წევრთა რაოდენობის ზრდა პოლიტიკური პარტიების უფრო დაბალანსებული წარმომადგენლობის მიღწევას ემსახურებოდა.

• "ამ ბალანსის მიღწევის ერთ-ერთი სიმბოლური ნაბიჯი ცესკოს თავმჯდომარის ოპოზიციონერი მოადგილის თანამდებობის შემოღება იყო, რომელიც მმართველმა პარტიამ წინა ცვლილებებით გააუქმა.
• ოცნების ინიციატივით შეიცვალა ცესკოს დაკომპლექტების წესი, რის შედეგადაც მმართველ პარტიას ერთპიროვნულად, ოპოზიციასთან კონსულტაციების გარეშე, მიეცა ცესკოს თავმჯდომარისა და პროფესიული წევრების დანიშვნის შესაძლებლობა ისე, რომ ამ პროცესში პრეზიდენტის როლიც ფორმალობამდე იქნა დაყვანილი", — წერს საია.