მთვარე დედამიწასთან მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახების შედეგად შეიქმნა
ფოტო: NASA
ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევა ადასტურებს თეორიას, რომ მთვარე მაღალენერგეტიკული მოვლენის შედეგად შეiქმნა.
1970 წელს, ასტროფიზიკოსების ორი ჯგუფი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მთვარე ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში მყოფი დედამიწისა და მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახებით წარმოიქმნა. ასეთი მასიური კატასტროფის თეორია ბევრ რამეს ხსნის: იმას, რომ მთვარე დედამიწის ზომასთან შედარებით არაპროპორციულად დიდი თანამგზავრია და იმასაც, რომ მთვარეს დედამიწის გარშემო ბრუნვის არაბუნებრივი ტემპი აქვს. მას შემდეგ ეს თეორია მთვარის წარმოშობის ძირითად თეორიად იქცა.
2001 წელს მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მთვარისა და დედამიწის ნიადაგში იზოტოპური კვალი იდენტურია. Apollo-ს მისიებით ჩამოტანილმა ნიმუშებმა აჩვენა, რომ მთვარის ნიადაგში ჟანგბადის სამი სტაბილური იზოტოპი იმავე პროპორციითაა, როგორიც დედამიწაზე.
იმის შანსი, რომ დედამიწასთან შეჯახებულ ციურ სხეულს ექნებოდა იგივე, იმავე პროპორციებით, ჟანგბადის იზოტოპები, ძალიან მცირეა. აქედან გამომდინარე, ის თეორია, რომლის მიხედვითაც მთვარე ნელნელა ჩამოყალიბდა დედამიწასთან ერთად, აზრს კარგავს. მყისიერი და მაღალენერგეტიკული შეჯახების თეორიის მიხედვით, კატასტროფა იმდენად ძლიერი იყო, რომ დედამიწის მანტია, დაჯახებულ ობიექტთან ერთად, გადნა და აორთქლდა. ამ ორთქლისგან შექმნილი ატმოსფერო დედამიწას შემოერტყა გარს, ხოლო გაცივების და გაერთიანების შემდეგ, მივიღეთ მთვარე.
Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორებმა მთვარიდან 7 სხვადასხვა მისიის მიერ ჩამოტანილი ნიმუშები შეისწავლეს და მათში კალიუმის მძიმე იზოტოპის, კალიუმ 41-ის პროპორციული წილი გაზომეს, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა, დედამიწის ქანებზე მეტი პროპორციითაა მთვარეზე.
ერთდერთი მხურვალე პროცესი, რომელსაც იზოტოპების ასეთი ხვედრითი წილი შეიძლება გამოეწვია, არის შეჯახების შემდეგ აორთქლებული ქანებიდან კალიუმის არასრული კონდენსაცია. მსუბუქი იზოტოპების ქცევის საწინააღმდეგოდ, მძიმე იზოტოპები მარტივად გამოეყვნენ ნაწილაკების ღრუბელს და კონდენსირდნენ.
როგორც კვლევა გვაჩვენებს, კონდენსაციის პროცესი რომ ვაკუუმში მომხდარიყო, მძიმე იზოტოპების კონცენტრაცია დაახლოებით 25-ჯერ მეტი იქნებოდა, რაც კვლევის შედეგებზე ბევრად ნაკლებია. როგორც აღმოჩნდა, ეს პროცესი დაახლოებით 10 ბარი წნევის პირობებში მოხდა, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმას, რომ მთვარე დიდი კატასტროფის შედეგად, დედამიწის აორთქლებული მანტიის შედეგად წარმოიშვა და არა კოსმოსში, ვაკუუმში მიმდინარე პროცესების შედეგად.
-
8 თებერვალს "თავისუფლების მოედნის" ფორუმი – "ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება საქართველოს გულისთვის" გაიმართება 8 თებერვალს "თავისუფლების მოედნის" ფორუმი – "ახალი საზოგადოებრივი შეთანხმება საქართველოს გულისთვის" გაიმართება
გადახედვა
-
აუტისტური სპექტრის აშლილობა გოგოებსა და ბიჭებში თანაბარი სიხშირით ვლინდება — მასშტაბური კვლევა აუტისტური სპექტრის აშლილობა გოგოებსა და ბიჭებში თანაბარი სიხშირით ვლინდება — მასშტაბური კვლევა
გადახედვა
-
ილია მიქელაიშვილი: დაცული იქნება არხის არსებული სარედაქციო პოლიტიკა ილია მიქელაიშვილი: დაცული იქნება არხის არსებული სარედაქციო პოლიტიკა
გადახედვა
-
ირაკლი რუხაძემ ტელეკომპანია "იმედი" გაყიდა — ვინაა მყიდველი? ირაკლი რუხაძემ ტელეკომპანია "იმედი" გაყიდა — ვინაა მყიდველი?
გადახედვა
-
ნახეთ: არგენტინაში 25-ზე მეტი ახალი სახეობა და "მოცეკვავე" აჩრდილი-მედუზა აღმოაჩინეს ნახეთ: არგენტინაში 25-ზე მეტი ახალი სახეობა და "მოცეკვავე" აჩრდილი-მედუზა აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
ჩინეთს დედამიწის ორბიტაზე მონაცემთა ცენტრების განთავსება სურს ჩინეთს დედამიწის ორბიტაზე მონაცემთა ცენტრების განთავსება სურს
გადახედვა
-
11 თებერვალს ტექნოლოგიებითა და მეცნიერებით დაინტერესებული ქალებისთვის ღონისძიება გაიმართება 11 თებერვალს ტექნოლოგიებითა და მეცნიერებით დაინტერესებული ქალებისთვის ღონისძიება გაიმართება
გადახედვა
-
გალტ & თაგარტმა საქართველოში ელ-კომერციის სექტორის წარმომადგენლებთან კვლევის შედეგები წარადგინა გალტ & თაგარტმა საქართველოში ელ-კომერციის სექტორის წარმომადგენლებთან კვლევის შედეგები წარადგინა
-
ტრამპმა ვებსაიტი TrumpRx ჩაუშვა, სადაც ამერიკელები მედიკამენტების ფასდაკლებით ყიდვას შეძლებენ ტრამპმა ვებსაიტი TrumpRx ჩაუშვა, სადაც ამერიკელები მედიკამენტების ფასდაკლებით ყიდვას შეძლებენ
გადახედვა
-
როგორი ამინდი იქნება 10 თებერვლამდე? როგორი ამინდი იქნება 10 თებერვლამდე?
გადახედვა
-
ჯუჯა შიმპანზეებს წარმოსახვის უნარი აქვთ? — რა აჩვენა მეცნიერთა ექსპერიმენტმა ჯუჯა შიმპანზეებს წარმოსახვის უნარი აქვთ? — რა აჩვენა მეცნიერთა ექსპერიმენტმა
გადახედვა
-
ზამთრის ოლიმპიური თამაშები იწყება — საქართველოს ბანკი ოლიმპიური ნაკრების მთავარი სპონსორი ზამთრის ოლიმპიური თამაშები იწყება — საქართველოს ბანკი ოლიმპიური ნაკრების მთავარი სპონსორი
-
აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტი სომხეთს 9 თებერვალს ეწვევა აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტი სომხეთს 9 თებერვალს ეწვევა
გადახედვა
-
ბოლო 2 დღეში საბრძოლო მასალა და ნარკოტიკული საშუალებები ამოიღეს — დაკავებულია 39 პირი ბოლო 2 დღეში საბრძოლო მასალა და ნარკოტიკული საშუალებები ამოიღეს — დაკავებულია 39 პირი
გადახედვა
-
მიქელანჯელოს ახლად აღმოჩენილი ფეხის ესკიზი $23 მილიონად გაიყიდა მიქელანჯელოს ახლად აღმოჩენილი ფეხის ესკიზი $23 მილიონად გაიყიდა
გადახედვა
-
ლევან ხაბეიშვილს ანგარიშები დაუყადაღეს და თეა წულუკიანის საჩივრის საფუძველზე 9 000-ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა ლევან ხაბეიშვილს ანგარიშები დაუყადაღეს და თეა წულუკიანის საჩივრის საფუძველზე 9 000-ლარიანი ჯარიმა დაეკისრა
გადახედვა
-
ტექოლიმპიადების ჰაბის — Olyinfo ოლიმპიადამ, საქართველოს ყველა კუთხიდან 3000-მდე მოსწავლე გააერთიანა ტექოლიმპიადების ჰაბის — Olyinfo ოლიმპიადამ, საქართველოს ყველა კუთხიდან 3000-მდე მოსწავლე გააერთიანა
-
შალვა პაპუაშვილი: კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების შესახებ II მოსმენისთვის კონკრეტული ფორმულირება იქნება — რა არის დასჯადი შალვა პაპუაშვილი: კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების შესახებ II მოსმენისთვის კონკრეტული ფორმულირება იქნება — რა არის დასჯადი
გადახედვა
-
ჯანდაცვის სამინისტრო: ფსიქოტროპულების ჭარბი ოდენობით გამოწერის გამო, 10 მედიკოსს პროფესიული პასუხისმგებლობები დაეკისრა ჯანდაცვის სამინისტრო: ფსიქოტროპულების ჭარბი ოდენობით გამოწერის გამო, 10 მედიკოსს პროფესიული პასუხისმგებლობები დაეკისრა
გადახედვა
-
ქვიზი: რამდენად კარგად იცნობ ნიკოლოზ ბარათაშვილს? ქვიზი: რამდენად კარგად იცნობ ნიკოლოზ ბარათაშვილს?
-
სეს-მ Fire Wok-ს, "ბამბუს" და კვების კიდევ 7 ობიექტს თბილისში საწარმოო პროცესი შეუჩერა სეს-მ Fire Wok-ს, "ბამბუს" და კვების კიდევ 7 ობიექტს თბილისში საწარმოო პროცესი შეუჩერა
გადახედვა
კომენტარები