როგორ იქცა პოლიციისთვის ნასროლი სენდვიჩი წინააღმდეგობის სიმბოლოდ
იუსტიციის დეპარტამენტის თანამშრომელი სამსახურიდან გაათავისუფლეს და ბრალიც წაუყენეს, მას შემდეგ, რაც ფედერალურ ოფიცერს სენდვიჩი ესროლა. ახლა მისი სახე წინააღმდეგობის სიმბოლოა — და იყიდება მაისურებზეც.
სადაც პროტესტის მოძრაობები ფესვებს იდგამენ, იქ წინააღმდეგობის სიმბოლოც ჩნდება. ვაშინგტონში, მას შემდეგ რაც ტრამპის ადმინისტრაციამ ეროვნულ გვარდიას ქუჩებში პატრულირება დაავალა, ამ პროტესტის სიმბოლო გახდა კაცი, რომელმაც სენდვიჩი ისროლა. მისი სახელი, უბრალოდ, "სენდვიჩის კაცია".
პროტესტის მონაწილე Subway-ის სენდვიჩს მაღლა სწევს აქციაზე თეთრი სახლის წინ, 16 აგვისტო.
ფოტო: ქეილა ბარტკოვსკი / The Washington Post
სენდვიჩის კაცის ნამდვილი სახელი შონ ჩარლზ დანია, ვაშინგტონის მცხოვრები და იუსტიციის დეპარტამენტის ყოფილი თანამშრომელი, რომლის მიერ ფედერალური ოფიცრისთვის სენდვიჩის სროლა ვიდეოზეა აღბეჭდილი და ინციდენტიდან მალევე გავირუსდა. შონი ამჟამად გასამართლებას ელის.
ვიდეოში ჩანს დანი როგორ იშვერს ხელს გზაზე გადამსვლელი ოფიცრებისკენ, აგინებს და ყვირის "ფაშისტებო!", შემდეგ კი სკანდირებს "სირცხვილი! არ მინდა ჩემს ქალაქში იყოთ!" რამდენიმე წუთში მიდის, უკან ბრუნდება, კვლავ უყვირის და ესვრის (სალიამის, როგორც The Washington Post-მა დაადასტურა) სენდვიჩს. ის რამდენიმე დღეში 20-მა ფედერალურმა ოფიცერმა მისივე კართან დააკავა.
ჟანინ პირომ, კოლუმბიის ოლქის პროკურორმა, წინა ოთხშაბათს X-ზე ატვირთულ ვიდეოში განაცხადა, რომ დანს სისხლის სამართლის ბრალს წაუყენებენ, ბრალდება რვა წლით თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს. მეორე დღეს, გენერალურმა პროკურორმა პემ ბონდიმ X-ზე დაწერა, რომ დანი იუსტიციის დეპარტამენტიდანაც გაათავისუფლეს. "სწორედ ეს არის იმ ღრმა სახელმწიფოს (Deep State) მაგალითი, რომელსაც ბოლო შვიდი თვეა ვებრძვით, როცა იუსტიციის დეპარტამენტის გარდაქმნას ვცდილობთ", — დაწერა მან.
დანი და მისი ადვოკატი კომენტარისგან ამ ეტაპზე თავს იკავებენ.
სენდვიჩის სროლიდან ერთ კვირაში, დანის სახე ქალაქში და სოციალურ მედიაში გაჩნდა. ვრცელდება მიმები და სხვადასხვა ნახატები. აქციაზე მანიფესტანტები Subway-ის სენდვიჩებს მაღლა წევენ, როგორც წინააღმდეგობის სიმბოლოს. და ახლა უკვე ამ ნახატიანი მაისურის ყიდვაც შესაძლებელია.
საპროტესტო ხელოვნება ვაშინგტონისთვის ახალი არ არის. ის ქალაქის ქუჩებში 2020 წელს, ჯორჯ ფლოიდის მკვლელობის შემდგომი დემონსტრაციებისას შეიჭრა: მე-16 ქუჩაზე ორ კორპუსზე ყვითელი საღებავით დაიწერა Black Lives Matter, პოლიციის ძალადობის მსხვერპლთა სახელებით გაკეთებული ბანერები კი კოლუმბიის ოლქის ბიბლიოთეკის ადგილობრივი ისტორიის კოლექციაში შეიტანეს, ხოლო ფრაზა "I can’t breathe" (ვერ ვსუნთქავ) ადგილობრივ ჩიხებსა და კედლებზე მიმოიფანტა.
ახლა კი ერთი პოსტერი, რომელიც სენდვიჩის კაცს ეძღვნება და ადამს მორგანში, დიუპონტ სირკლში, იუნიონ მარკეტსა და სხვა პოპულარულ უბნებში გამოჩნდა, იმიტირებს ქუჩის არტისტ ბენქსის ნამუშევარს — Flower Thrower (ყვავილის მსროლელი). ეს ნამუშევარი, რომელიც პირველად პალესტინის დასავლეთ სანაპიროზე გამოჩნდა, გამოსახავს კაცს, რომელიც ყვავილების თაიგულის სროლას აპირებს, ნაცვლად იმისა, რომ, ვთქვათ, ხელყუმბარა ისროლოს. ვაშინგტონში კი ყვავილები სენდვიჩით ჩაანაცვლეს.
ბენქსის ორიგინალი სტენსილი "ყვავილის მსროლელი"
სენდვიჩის მსროლელი კაცის სტენსილი ვაშინგტონში
"ვინც ეს ჩაანაცვლა, ყვავილებიდან სენდვიჩზე — ეს ბრწყინვალე ქუჩის ხელოვნების ნამუშევარი შექმნა", — თქვა ჯეფრი იან როსმა, ბალტიმორის უნივერსიტეტის კრიმინოლოგმა, რომელიც სპეციალიზებულია გრაფიტისა და ქუჩის ხელოვნებაში — "და როცა ვინმე ამ პერიოდის ისტორიას დაწერს, ეს აუცილებლად ერთ-ერთ საკულტო გამოსახულებად იქცევა".
როსის აზრით, ინციდენტი "იდეალური ქარიშხალი" იყო ვირუსულობისთვის. (ერთადერთი დეტალი, რაც უკეთესი შეიძლებოდა ყოფილიყო — თუ დანი რაიმე, კოლუმბიის ოლქთან უფრო მეტად ასოცირებულ საჭმელს ისროდა). ერთის მხრივ, ამბის ირონია არის დანის სამსახურში — არა მხოლოდ ფედერალურ ოფისში, არამედ ფედერალურ სისხლის სამართლის სააგენტოში. მეორეს მხრივ, კი ეს არის სისხლის სამართლის ბრალი, რაც მან "გადაჭარბებულ ბრალდებად", მოიხსენია, რამაც ხალხის ყურადღება კიდევ უფრო მიიქცია.
ვაშინგტონში, ჰეისთრიტის გასწვრივ გადაღებული პოსტერები, რომლებზეც სენდვიჩის მსროლელია გამოსახული.
ფოტო: ჯულია დემარი ნიხინსონი / AP
და, რაც ყველაზე მთავარია, ფაქტი, რომ ინციდენტი კლასიკურად კომიკური გამოვიდა: დახეთქებული სენდვიჩი, პოლიციის უშედეგო დევნა, გადაგდებული საგნის ძალიან ახლო კადრი, რომელიც კვლავაც Subway-ის შეფუთვაში დევს.
"რეალურად რომ ვთქვათ", — ამბობს როჩესტერის ხელოვანი ადამ გოლდფარბი, — "არავის უნდა სენდვიჩის გაფუჭება. მაგრამ ამ ადმინისტრაციას რომ შეხედო — სისასტიკე, კორუფცია, ელემენტარული დემოკრატიული ღირებულებებისა და სოციალური ნორმების უპატივცემულობა — ხშირად გრძნობ, თითქოს არაფრის გაკეთება არ შეგიძლია. ამიტომ სრულიად მესმის ეს: ‘უბრალოდ რაღაც უნდა გავაკეთო,’ შეგრძნება და შენს ხელში სენდვიჩია".
გოლდფარბი, რომელიც კოლუმბიის ოლქში 15 წელი ცხოვრობდა, ახლა ამ ინციდენტის პატივსაცემად მაისურებს ყიდის. ერთ მათგანზე, ანიმაციური სენდვიჩი, სიტყვა “წინააღმდეგობის ზემოთ”, მეკობრესავით თვალსახვევითაა გამოსახული. მას უნდოდა შეექმნა პერსონაჟი, "რომელიც აშკარად ბევრ რამეს გადაურჩა და უკვე მობეზრდა". ჯერჯერობით არცერთი არ გაყიდულა.
ლორეინ ჰუ, ლინოლეუმისა და ხის ბლოკის გრავიურის ოსტატი, რომელიც ჩრდილოეთ ვირჯინიაში ცხოვრობს, ჩვეულებრივ ქმნის ნამუშევრებს Dungeons and Dragons-ისა და სხვა ფენტეზი თამაშების თემაზე. გასულ კვირას ქმარს ხუმრობით უთხრა, რომ Etsy-ის მაღაზიაში სენდვიჩის კაცთან დაკავშირებული ნამუშევარი უნდა გაეყიდა. მისი დიზაინი? კოლუმბიის ოლქის დროშა, სადაც სამი ვარსკვლავი და ორი ხაზი სენდვიჩებითაა შეცვლილი.
ხელოვან ლორეინ ჰუს "სენდვიჩის კაცით" შთაგონებულმა დიზაინმა ადგილობრივი საქველმოქმედო ორგანიზაციებისთვის თანხა შეაგროვა
ფოტო: ლორეინ ჰუ
ჯერჯერობით Etsy-ის საიტზე $4,300-ზე ღირებულების პროდუქტი გაყიდა, მათ შორის მაისურები, ჩანთები, პინები და ციფრული პრინტები. ეს თანხა მან ადგილობრივ საქველმოქმედო ორგანიზაციებს გადაურიცხა: Miriam’s Kitchen, Capital Area Food Bank, Food Not Bombs DC და სხვებს. ჰუს აზრით, მისი დიზაინი ადამიანებისთვის გასაგებია იმდენად, "რამდენადაც სიურეალისტური და ობიექტურად უვნებელია სენდვიჩის სროლის აქტი".
"ნორმალურ სამყაროში, დიახ, პოლიციისთვის ან სამართალდამცველისთვის სენდვიჩის სროლა უპატივცემულობა იქნებოდა, მაგრამ დიდ სურათში ეს ისეთი რამ არ არის, რისთვისაც ციხეში ჩაგსვამდნენ", — თქვა მან — "ამიტომ ვფიქრობ, ეს პატარა უწყინარი სიმბოლო, სენდვიჩი, სწორედ მისი სიურეალისტური ბუნების გამო გახდა ყველასთვის ასეთი მნიშვნელოვანი სიმბოლო".
როსიც ეთანხმება. მისთვის ხელოვნება წინააღმდეგობის მოძრაობის კრიტიკული ნაწილია. "ბრძოლა მხოლოდ გრაფიტით, ქუჩის ხელოვნებით ან საჯარო ხელოვნებით არ მიმდინარეობს, მაგრამ ეს ნამდვილად მნიშვნელოვანი, კონტექსტური გზაა, რომ ადამიანებმა გაიგონ, რა ხდება", — თქვა როსმა — "და ვფიქრობ, ეს ინციდენტი გამოხატავს, რამდენად აბსურდულია თეთრი სახლის პოლიტიკა".
პროტესტის ნიშნად აწეული პური
ფოტო: ალექს კენტი / Getty Images
-
ჩარლზ III: მე და ჩემი მეუღლე გულთბილად ვულოცავთ ქართველ ხალხს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ჩარლზ III: მე და ჩემი მეუღლე გულთბილად ვულოცავთ ქართველ ხალხს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს
გადახედვა
-
"მანქანა ტექნიკით წაგვართვა პოლიციამ" — პოლიცია ოპოზიციის ალიანსს აქციაზე ტექნიკის შეტანის უფლებას არ აძლევს "მანქანა ტექნიკით წაგვართვა პოლიციამ" — პოლიცია ოპოზიციის ალიანსს აქციაზე ტექნიკის შეტანის უფლებას არ აძლევს
გადახედვა
-
მარკო რუბიო სომხეთში ჩავიდა მარკო რუბიო სომხეთში ჩავიდა
გადახედვა
-
რომის პაპი: ყოვლისშემძლე ღმერთმა, წმინდა ნინოს შუამდგომლობით, მიანიჭოს ქართველებს უსაფრთხოდ და მშვიდობით ცხოვრების უფლება რომის პაპი: ყოვლისშემძლე ღმერთმა, წმინდა ნინოს შუამდგომლობით, მიანიჭოს ქართველებს უსაფრთხოდ და მშვიდობით ცხოვრების უფლება
გადახედვა
-
ბელარუსის ოპოზიციის ლიდერი სვეტლანა ტიხანოვსკაია ქართველ ხალხს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს ბელარუსის ოპოზიციის ლიდერი სვეტლანა ტიხანოვსკაია ქართველ ხალხს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს
გადახედვა
-
ალენ სიმონიანი: ვუსურვებთ მშვიდობას, კეთილდღეობასა და უწყვეტ პროგრესს საქართველოსა და მის ხალხს ალენ სიმონიანი: ვუსურვებთ მშვიდობას, კეთილდღეობასა და უწყვეტ პროგრესს საქართველოსა და მის ხალხს
გადახედვა
-
"26 მაისი ჩვენი ქვეყნის თავისუფლების, ერთიანობისა და ღირსების სიმბოლოა" — ომბუდსმენი ქართველებს 26 მაისს ულოცავს "26 მაისი ჩვენი ქვეყნის თავისუფლების, ერთიანობისა და ღირსების სიმბოლოა" — ომბუდსმენი ქართველებს 26 მაისს ულოცავს
გადახედვა
-
ისრაელის ელჩი ქართველებს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს ისრაელის ელჩი ქართველებს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს
გადახედვა
-
პოლონეთის, ლატვიის, ესტონეთის, რუმინეთის საგარეო უწყებები საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ პოლონეთის, ლატვიის, ესტონეთის, რუმინეთის საგარეო უწყებები საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
სხვადასხვა ქვეყნის ლიდერები მიხეილ ყაველაშვილს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ სხვადასხვა ქვეყნის ლიდერები მიხეილ ყაველაშვილს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
შიო III: ჭეშმარიტი თავისუფლება, პირველ რიგში, პასუხისმგებლობა, უფლის რწმენა და შინაგანი სიმტკიცე, პატიოსანი და ზნეობრივი ცხოვრებაა შიო III: ჭეშმარიტი თავისუფლება, პირველ რიგში, პასუხისმგებლობა, უფლის რწმენა და შინაგანი სიმტკიცე, პატიოსანი და ზნეობრივი ცხოვრებაა
გადახედვა
-
პარტნიორი ქვეყნების ლიდერები ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ პარტნიორი ქვეყნების ლიდერები ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავენ
გადახედვა
-
უნგრეთის პრემიერი პეტერ მადიარი საკუთარ და მინისტრების ხელფასებს 2-ჯერ ამცირებს უნგრეთის პრემიერი პეტერ მადიარი საკუთარ და მინისტრების ხელფასებს 2-ჯერ ამცირებს
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: ზოგიერთს დღესაც სურს, მოგვინგრიოს ჩვენი ორი საყრდენი, არ ვიდგეთ ფეხზე, მათ წესებს მივყვეთ და საკუთარზე უარი ვთქვათ. ეს არ გამოვა შალვა პაპუაშვილი: ზოგიერთს დღესაც სურს, მოგვინგრიოს ჩვენი ორი საყრდენი, არ ვიდგეთ ფეხზე, მათ წესებს მივყვეთ და საკუთარზე უარი ვთქვათ. ეს არ გამოვა
გადახედვა
-
ილჰამ ალიევი ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს ილჰამ ალიევი ირაკლი კობახიძეს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს
გადახედვა
-
დღეს, 26 მაისს, ოპოზიციის ალიანსის ორგანიზებით საპროტესტო აქცია გაიმართება დღეს, 26 მაისს, ოპოზიციის ალიანსის ორგანიზებით საპროტესტო აქცია გაიმართება
გადახედვა
-
მარკო რუბიო: აშშ-ის სახელით, ვულოცავ ქართველ ხალხს ეროვნულ დღეს მარკო რუბიო: აშშ-ის სახელით, ვულოცავ ქართველ ხალხს ეროვნულ დღეს
გადახედვა
-
26 მაისთან დაკავშირებული ღონისძიებები 12:00 საათიდან დაიწყება — პროგრამა 26 მაისთან დაკავშირებული ღონისძიებები 12:00 საათიდან დაიწყება — პროგრამა
გადახედვა
-
მოისმინეთ განდაგანა ევროვიზიის ხორვატი მონაწილეების შესრულებით (ვიდეო) მოისმინეთ განდაგანა ევროვიზიის ხორვატი მონაწილეების შესრულებით (ვიდეო)
-
ტესტი: გამოიცანი ელემენტი დნობის ტემპერატურით ტესტი: გამოიცანი ელემენტი დნობის ტემპერატურით
-
"რაღაც მოდის" — რა იციან მეცნიერებმა პოტენციური "სუპერ" ელ-ნინიოს შესახებ "რაღაც მოდის" — რა იციან მეცნიერებმა პოტენციური "სუპერ" ელ-ნინიოს შესახებ
გადახედვა
კომენტარები