იწვევს თუ არა შოკოლადი დამოკიდებულებას?
ფოტო: Getty Images
თუ თქვენ იმ მილიონობით ადამიანთა რიგს მიეკუთვნებით, ვინც შოკოლადის დანახვისას გულგრილი ვერ რჩება, არ ინერვიულოთ, ამის გამო ვერავინ გაგამტყუნებთ.
შოკოლადთან დაკავშირებით, სანერვიულო სულ სხვა რამ არის. ალბათ ხშირად გაგიგიათ, რომ დიდი რაოდენობით შოკოლადის მოხმარება წონის მატებას და ამასთან ერთად, დამოკიდებულებასაც იწვევს.
შოკოლადთან მიმართებით სამე რთულადაა. უნდა ითქვას, რომ მისი მოთხოვნილება ორგანიზმს ხშირად უჩნდება. ამის მიზეზი კი მარტივია: ტკბილეულისა და მაღალ კალორიული საკვების მიღება ჩვენს განწყობაზე დადებითად მოქმედებს. ტკბილი და ცხიმიანი საკვები სეროტონინის გამოყოფას უწყობს ხელს, რომელიც განწყობის ამაღლებასა და დეპრესიის დამარცხებაში გვეხმარება.
კვლევები აჩვენებს, რომ ვინაიდან ამ ტიპის საკვები ადამიანის ტვინის სიამოვნების ცენტრს აღაგზნებს, ადამიანები შესაძლოა ტკბილ და ცხიმიან საკვებზე დამოკიდებულები გახდნენ. ხშირად ისეც ხდება, რომ შოკოჰოლიკებს ნარკოტიკებზე დამოკიდებული ადამიანების მსგავსი გამოვლინებებიც აქვთ. მაგ: ცუდი მადა, ე.წ "ლომკა", აღელვება და ცუდი ხასიათი.
თქვენ შეიძლება თვლიდეთ, რომ დამოკიდებული ხართ შოკოლადზე და ამას ხმამაღლა ამბობდეთ, მაგრამ მოდით გადავხედოთ რას ამბობენ მეცნიერები. საინტერესოა თავად სიტყვა დამოკიდებულების განსაზღვრება. როგორ ხასიათდება ის?
დამოკიდებულების დასადგენად საჭიროა ამ ფუნდამენტური სიმპტომების გამოვლენა:
- დაუოკებელი მოთხვონილება;
- ამ მოთოვნილებაზე დანებება და საკუთარ თავზე კონტროლის დაკარგვა;
- მიუხედავად ნეგატიური შედეგებისა, ამა თუ იმ პროდუქტის განუწყვეტლივ მოხმარება;
ასე განმარტავენ მეცნიერები ნარკოტიკებზე დამოკიდებულებას, თუმცა, მათი თქმით, ამგვარი გამოვლინებები საჭმლის მიმართაც ხდება ხოლმე. ზოგიერთი კვლევა აჩვენებს, რომ შოკოლადის მოხმარებისას შოკოჰოლიკების ტვინში ისეთივე პროცესები ვითარდება, როგორიც ნაკრკომანის შემთხვევაში ნარკოტიკების მოხმარებისას.
ზოგიერთი ვერსიით, შოკოლადის შემადგენლობაში პენილეთილამინის არსებობა ამტკიცებს, რომ ტკბილეული მართლაც იწვევს დამოკიდებულებას. ეს კარგ არგუმენტად არ გამოდგება, რადგან არსებობს უამრავი პროდუქტი, რომელშიც პენილეთილამინის უფრო მაღალი კონცენტრაცია ვლინდება. მაგ: ყველი, ავოკადო და ა.შ. ამის მიუხედავად, ეჭვი მაქვს არც ერთი თქვენგანი არ გაირბენს დილის სამ საათზე ასობით მეტრს მაღაზიამდე, რომ ავოკადო შეიძინოს.
1994 წელს ჩატარდა კვლევა, რომელსაც ძალიან საინტერესო შედეგი მოჰყვა. კვლევის ობიექტებს მკვლევრებმა სპეციალური პაკეტების შეკვრა მისცეს. ზოგიერთ პაკეტში მოთავსებული იყო ჩვეულებრივი, ზოგიერთში კი თეთრი შოკოლადი (რომელიც შოკოლადის აქტიურ ელემენტებს არ შეიცავს). ამას გარდა, არსებობდა მესამე ალტერნატივაც - კაკაოთი გავსებული უგემოვნო კაფსულები. ექსპერიმენტის მონაწილეებს სამიდან ერთ-ერთი უნდა აერჩიათ და ეჭამათ მხოლოდ მაშინ, როდესაც შოკოლადის მოთხოვნილება გაუჩნდებოდათ. მეცნიერები ვარაუდობდნენ, რომ თუ შოკოლადი მართლაც იწვევს დამოკიდებულებას, ექსპერიმენტის მონაწილეების მოთხოვნილება კაკაოს კაფსულებს უნდა დაეკმაყოფილებინათ. მათი აზრით, სწორედ მას აირჩევდნენ ყველაზე ხშირად. ეს ასე არ მოხდა. ექსპერიმენტის მონაწილეებმა თეთრი შოკოლადი აირჩიეს, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უკანასკნელი ჩვეულებრივი შოკოლადის არც ერთ ძირითად ინგრედიენტს არ შეიცავდა.
ალბათ დაიბენით, თუმცა საბოლოო ჯამში, უნდა ითქვას, რომ შოკოლადის მოთხოვნილება გამოწვეულია იმით, რომ ის ძალიან, ძალიან გემრიელია. სინამდვილეში დამოკიდებულება და მიჩვევა არაფერ შუაშია, ყოველშემთხვევაში, ამას მეცნიერები ვერ და არ ადასტურებენ.
-
მიხეილ სააკაშვილი: დენის ტარიფის გაზრდაში მთავარი ფაქტორი არის ივანიშვილის ბიტკოინები მიხეილ სააკაშვილი: დენის ტარიფის გაზრდაში მთავარი ფაქტორი არის ივანიშვილის ბიტკოინები
გადახედვა
-
"მასე შენს ყოფილებს ესაუბრე" — გიორგი შარაშიძე ირაკლი ზარქუას "მასე შენს ყოფილებს ესაუბრე" — გიორგი შარაშიძე ირაკლი ზარქუას
გადახედვა
-
RFE/RL: თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ამერიკული სამხედრო თვითმფრინავი დაეშვა RFE/RL: თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში ამერიკული სამხედრო თვითმფრინავი დაეშვა
გადახედვა
-
NYT-მა დაითხოვა ჟურნალისტი, რომელმაც წიგნის მიმოხილვის დასაწერად AI გამოიყენა NYT-მა დაითხოვა ჟურნალისტი, რომელმაც წიგნის მიმოხილვის დასაწერად AI გამოიყენა
გადახედვა
-
24 000+ ცხოველმოყვარული აქტივისტისა და 40+ ორგანიზაცია: ნუ აქრობთ მიუსაფარ ცხოველებს, ჩაატარეთ სტერილიზაცია-კასტრაციის სრულფასოვანი პროგრამა 24 000+ ცხოველმოყვარული აქტივისტისა და 40+ ორგანიზაცია: ნუ აქრობთ მიუსაფარ ცხოველებს, ჩაატარეთ სტერილიზაცია-კასტრაციის სრულფასოვანი პროგრამა
გადახედვა
-
რატომ არის მნიშვნელოვანი ევერესტის ოლიმპიადაში მონაწილეობა? რატომ არის მნიშვნელოვანი ევერესტის ოლიმპიადაში მონაწილეობა?
-
ზელენსკი: ჩვენ შევთავაზეთ რუსეთს ცეცხლის შეწყვეტა აღდგომის დღესასწაულზე, საპასუხოდ კი "შაჰედებს" ვიღებთ ზელენსკი: ჩვენ შევთავაზეთ რუსეთს ცეცხლის შეწყვეტა აღდგომის დღესასწაულზე, საპასუხოდ კი "შაჰედებს" ვიღებთ
გადახედვა
-
ქვიზი: გაიშვებოდი თუ არა მთვარეზე? ქვიზი: გაიშვებოდი თუ არა მთვარეზე?
-
ლევან მაჭავარიანი: თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ირაკლი კობახიძე არის საუკეთესო პრემიერმინისტრი საქართველოს ისტორიაში ლევან მაჭავარიანი: თამამად შემიძლია ვთქვა, რომ ირაკლი კობახიძე არის საუკეთესო პრემიერმინისტრი საქართველოს ისტორიაში
გადახედვა
-
ყირიმში რუსული სამხედრო თვითმფრინავი ჩამოვარდა — ბორტზე მყოფი 29 ადამიანი დაიღუპა ყირიმში რუსული სამხედრო თვითმფრინავი ჩამოვარდა — ბორტზე მყოფი 29 ადამიანი დაიღუპა
გადახედვა
-
თბილისში ტრამვაის ხაზის პროექტზე ტენდერი დასრულდა — სატენდერო წინადადებები წარმოადგინეს 3-მა თურქულმა და 1-მა ჩინურმა კომპანიამ თბილისში ტრამვაის ხაზის პროექტზე ტენდერი დასრულდა — სატენდერო წინადადებები წარმოადგინეს 3-მა თურქულმა და 1-მა ჩინურმა კომპანიამ
გადახედვა
-
როგორ შეიცვალა ხელოვნური ინტელექტის მოდელები — მარტის 3 მთავარი სიახლე როგორ შეიცვალა ხელოვნური ინტელექტის მოდელები — მარტის 3 მთავარი სიახლე
-
მოძრაობა "ერთიანი ნეიტრალური საქართველო" ხელისუფლებასთან საჯარო სატელევიზიო დებატებს ითხოვს მოძრაობა "ერთიანი ნეიტრალური საქართველო" ხელისუფლებასთან საჯარო სატელევიზიო დებატებს ითხოვს
გადახედვა
-
ტეილორ სვიფტმა ახალი მუსიკალური კლიპი ელიზაბეთ ტეილორს მიუძღვნა ტეილორ სვიფტმა ახალი მუსიკალური კლიპი ელიზაბეთ ტეილორს მიუძღვნა
გადახედვა
-
ვეტცელი 1908 — ბაზისბანკი თანამედროვე სტუმარ-მასპინძლობის გასტრონომიური სახლის მხარდამჭერია ვეტცელი 1908 — ბაზისბანკი თანამედროვე სტუმარ-მასპინძლობის გასტრონომიური სახლის მხარდამჭერია
-
ალდაგი მომხმარებლებს ავტოპასუხისმგებლობის დაზღვევას ინოვაციურ ფასად — თვეში 10 ლარად სთავაზობს ალდაგი მომხმარებლებს ავტოპასუხისმგებლობის დაზღვევას ინოვაციურ ფასად — თვეში 10 ლარად სთავაზობს
-
1-ელი აპრილიდან პლასტმასის ჭურჭლის რეალიზაცია აიკრძალა 1-ელი აპრილიდან პლასტმასის ჭურჭლის რეალიზაცია აიკრძალა
გადახედვა
-
ბექა გოცირიძეზე "თავდასხმის" ბრალდებით დაკავებულ თორნიკე თოშხუას და მინდია შერვაშიძეს 1-1 წლით პატიმრობა მიესაჯათ ბექა გოცირიძეზე "თავდასხმის" ბრალდებით დაკავებულ თორნიკე თოშხუას და მინდია შერვაშიძეს 1-1 წლით პატიმრობა მიესაჯათ
გადახედვა
-
საქართველოს დაცულ ტერიტორიებზე შესასვლელი ბილეთის ფასები გაძვირდა და 3-დან 20 ლარამდე გახდა საქართველოს დაცულ ტერიტორიებზე შესასვლელი ბილეთის ფასები გაძვირდა და 3-დან 20 ლარამდე გახდა
გადახედვა
-
მთავრობა საპატრიარქოს დაფუძნებულ 53 საგანმანათლებლო დაწესებულებას ბიუჯეტიდან ₾43 035 000-ს გამოუყოფს მთავრობა საპატრიარქოს დაფუძნებულ 53 საგანმანათლებლო დაწესებულებას ბიუჯეტიდან ₾43 035 000-ს გამოუყოფს
გადახედვა
-
6 რეკორდი, რომლებსაც Artemis 2-ის ასტრონავტები მთვარის მისიის დროს დაამყარებენ 6 რეკორდი, რომლებსაც Artemis 2-ის ასტრონავტები მთვარის მისიის დროს დაამყარებენ
გადახედვა
კომენტარები