5 ჩვევა, რომელიც სიცოცხლეს 10 წლით გაგიხანგრძლივებთ
ფოტო: Alamy
34-წლიანი კვლევის შედეგად, რომელშიც სიცოცხლის ხანგრძლივობის და სხვადასხვა ჩვევის კავშირი იყო შესწავლილი, გაირკვა, რომ ამ ხუთ თავისებურებას ადამიანის სიცოცხლის დაახლოებით 10 წლით გახანგრძლივება შეუძლია.
ჰარვარდის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა 123 000 მოხალისეს სპეციფიკური კითხვარი შეავსებინებს, რომლითაც მათი ცხოვრების სტილი ისაზღვრებოდა, მეცნიერებმა მათი სამედიცინო ისტორიაც გააანალიზეს, რათა დაედგინათ, რამდენად უფრო დიდ ხანს ცოცხლობდნენ ადამიანები, რომლებიც ჯანსაღად იკვებებოდნენ, აკონტროლებდნენ საკუთარ წონას, ვარჯიშობდნენ რეგულარულად, არ ეწეოდნენ და ალკოჰოლს მხოლოდ ზომიერად სვამდნენ.
როდესაც მეცნიერებმა სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა გამოთვალეს, ამ ჩვევების გავლენა ცალსახა აღმოჩნდა. ქალები, რომლებიც ამ ხუთივე წესს იცავდნენ, მათთან შედარებით, ვინც არც ერთს ითვალისწინებდა, საშუალოდ 14 წლით უფრო მეტ ხანს ცოცხლობდნენ. კაცები კი, ანალოგიურ შემთხვევაში, 12 წლით უფრო მეტს.
"როდესაც კვლევას ვატარებდით, რა თქმა უნდა, წინასწარ ვიცოდი, რომ ამ ჩვევების მქონე ადამიანები უფრო დიდი ხნის განმავლობაში იცოცხლებდნენ. მაგრამ გასაკვირი განსხვავების მასშტაბი იყო, მე ამხელა სხვაობას ვერ წარმოვიდგენდი", — აცხადებს კვლევის თანაავტორი მეირ სტემპფერი.
კვლევაში ეს ხუთი ჩვევა შემდეგნაირადაა დახასიათებული:
- არამწეველობა;
- სხეულის მასის ინდექსი 18,5-სა და 25-ს შორის;
- ყოველდღიურად მინიმუმ 30-წუთიანი ზომიერი ვარჯიში;
- კაცებისთვის დღეში 300 მილილიტრზე, ქალებისთვის 150 მილილიტრზე ნაკლები სასმელის მიღება;
- ხილით, ბოსტნეულით და დაუცეხვავი მარცვლეულით მდიდარი რაციონი, რომელიც ნაკლებად შეიცავს წითელ ხორცს, გაჯერებულ ცხიმებსა და შაქარს.
მათთან შედარებით, ვინც არც ერთ ჩამოთვლილ რჩევას არ ითვალისწინებდა, ქალებსა და კაცებს, რომლებიც მსგავსი ჯანსაღი ცხოვრების სტილით ცხოვრობდნენ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებით დაღუპვის 82%-ით ნაკლები შანსი ჰქონდათ. კიბოთი დაღუპვის რისკი კი 65%-ით იყო შემცირებული.
აღსანიშნავია, რომ ყველამ ვიცით, თუ რა არის ჩვენი ჯანმრთელობისთის სასარგებლო. უცნაური კი ისაა, რომ ამ ჩვევების გამომუშავებას მაინც ვერ ვახერხებთ.
"ადამიანებმა პასუხისმგებლობა უნდა აიღონ და პირველი ნაბიჯი გადადგან. საზოგადოებამ კი ასეთი გადაწყვეტილებები უნდა წაახალისოს. ადამიანები ზოგჯერ ფიქრობენ, რომ მათ უკვე დააგვიანეს. თუმცა რეალობა ისაა, რომ ასეთ გადაწყვეტილებებსა და ცვლილებებს შედეგი ყოველთვის აქვს", — აცხადებს სტემპფერი.
-
The Testaments-ის მეორე სეზონზე მუშაობა დაიწყო — რას ამბობენ სერიალის შემქმნელები The Testaments-ის მეორე სეზონზე მუშაობა დაიწყო — რას ამბობენ სერიალის შემქმნელები
გადახედვა
-
"გახდა აგრესიული და განახორციელა თავდასხმა პოლიციელზე — ქვით დაუზიანა ჯანმრთელობა" — ალექსანდრე დარახველიძე გორის ინციდენტზე "გახდა აგრესიული და განახორციელა თავდასხმა პოლიციელზე — ქვით დაუზიანა ჯანმრთელობა" — ალექსანდრე დარახველიძე გორის ინციდენტზე
გადახედვა
-
CERN-ში ნაწილაკის ახალი მდგომარეობა აღმოაჩინეს CERN-ში ნაწილაკის ახალი მდგომარეობა აღმოაჩინეს
გადახედვა
-
როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს როგორ გამოიყურებოდნენ პირველი ევროპელები — მეცნიერებმა ახალი მოდელი შექმნეს
გადახედვა
-
რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის რატომ ჰქონდა შუა საუკუნეების ირლანდიას კანონები ფუტკრებისთვის
გადახედვა
-
ლაშა აბისონაშვილის დედა: "როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]" ლაშა აბისონაშვილის დედა: "როგორც გავიგე, აპირებდნენ რომ წამალი ჩაედოთ მისთვის [პაპუნა ლოცულაშვილისთვის]"
გადახედვა
-
ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: რუსეთი სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს ხილი, ყვავილები, მინერალური წყალი: რუსეთი სომხეთიდან საქონლის შეტანას კრძალავს
გადახედვა
-
ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან? ქვიზი: არჩევ თუ ვერა სუნელებს ერთმანეთისგან?
-
ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — კახა კალაძე გორში მომხდარ ძალადობაზე ფაქტი არის ძალიან მძიმე, გულგრილი ვერც ერთი ადამიანი ვერ დარჩებოდა — კახა კალაძე გორში მომხდარ ძალადობაზე
გადახედვა
-
"თითქოს პატიმარი გათავისუფლდა" — 88 დღის შემდეგ ირანში ინტერნეტი დაბრუნდა "თითქოს პატიმარი გათავისუფლდა" — 88 დღის შემდეგ ირანში ინტერნეტი დაბრუნდა
გადახედვა
-
ნიდერლანდებში, ტბაში მარნეულელი 18 წლის ბიჭი დაიხრჩო ნიდერლანდებში, ტბაში მარნეულელი 18 წლის ბიჭი დაიხრჩო
გადახედვა
-
რუსეთმა და თალიბანმა სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი რუსეთმა და თალიბანმა სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებას მოაწერეს ხელი
გადახედვა
-
ნიკა გვარამია, ზურა ჯაფარიძე და გიგა ლემონჯავა აშშ-ის სახდეპის წარმომადგენლებს შეხვდნენ ნიკა გვარამია, ზურა ჯაფარიძე და გიგა ლემონჯავა აშშ-ის სახდეპის წარმომადგენლებს შეხვდნენ
გადახედვა
-
საბავშვო ბაღში 2 წლის ბავშვის ცემის ბრალდებით დაკავებულ აღმზრდელს ბრალი წარუდგინეს საბავშვო ბაღში 2 წლის ბავშვის ცემის ბრალდებით დაკავებულ აღმზრდელს ბრალი წარუდგინეს
გადახედვა
-
რომის პაპმა Ferrari-ის პირველი ელექტრომობილი გამოცადა, საჩუქრად კი საჭე შერჩა რომის პაპმა Ferrari-ის პირველი ელექტრომობილი გამოცადა, საჩუქრად კი საჭე შერჩა
-
ახალი კვლევის თანახმად, ზედმეტი ძილიც სწრაფ დაბერებასთან ასოცირდება ახალი კვლევის თანახმად, ზედმეტი ძილიც სწრაფ დაბერებასთან ასოცირდება
გადახედვა
-
გიორგი ფხაკაძე: ამ ეტაპზე საქართველოში დადასტურებულია დენგეს ერთი შემთხვევა გიორგი ფხაკაძე: ამ ეტაპზე საქართველოში დადასტურებულია დენგეს ერთი შემთხვევა
გადახედვა
-
დიპლომატიის აკადემიის 2026 წლის სავარაუდო ბიუჯეტი 2 993 675 ლარი იქნება — "ქართული ოცნების" ახალი კანონპროექტი დიპლომატიის აკადემიის 2026 წლის სავარაუდო ბიუჯეტი 2 993 675 ლარი იქნება — "ქართული ოცნების" ახალი კანონპროექტი
გადახედვა
-
ირაკლი ზარქუა: პოლიციელი გმირია და ემსახურება მართლწესრიგს, მაგრამ არის გადაცდომები, სადაც მთავარი არის კანონი ირაკლი ზარქუა: პოლიციელი გმირია და ემსახურება მართლწესრიგს, მაგრამ არის გადაცდომები, სადაც მთავარი არის კანონი
გადახედვა
-
სითი მოლში ბავშვთა დაცვის დღე საზეიმოდ აღინიშნება! სითი მოლში ბავშვთა დაცვის დღე საზეიმოდ აღინიშნება!
-
მეთიუ პერის პირად ასისტენტს 41-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა მეთიუ პერის პირად ასისტენტს 41-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა
გადახედვა
კომენტარები