გიორგი ცხვიტავას იუთუბ-ინტერვიუების ახალი ეპიზოდის სტუმარმა, IO Consulting-ის თანადამფუძნებელმა, დირექტორმა და კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტმა, ანზორ მეხრიშვილმა რუსული არმიის პირველ სამიზნე უკრაინულ "დელტაზე" ისაუბრა. მისი თქმით, "დელტა" ფრონტის მართვის უახლესი სისტემაა, რომელიც სხვადასხვა წყაროდან — დრონების ვიდეონაკადებიდან, თანამგზავრებიდან, რადარებიდან და მოქალაქეების მიერ ჩატბოტებში გამოგზავნილი შეტყობინებებიდან — ინფორმაციას ერთ ელექტრონულ რუკაზე, რეალურ დროში კრებს. სისტემის გამართულ მუშაობას კი დიდწილად "სტარლინკის" ქსელი უზრუნველყოფს.

ანზორ მეხრიშვილის თქმით, პლატფორმა უკრაინას აძლევს საშუალებას, მინიმალური ადამიანური რესურსითა და დისტანციურად მართვადი მოწყობილობებით დაიცვას ტერიტორია, რაც ბევრად უფრო იაფი და ეფექტურია, ვიდრე ტრადიციული ტანკები თუ ავიაცია. სწორედ ამიტომ, სისტემა რუსული ჰაკერების მუდმივი თავდასხმის ობიექტია, თუმცა მისი დაცვის მექანიზმები დასავლური სტანდარტების დონეზეა და მასობრივ გაჟონვას გამორიცხავს.

კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ რუსეთმა ჰიბრიდული ომის წარმოება ჯერ კიდევ 2007 წელს ესტონეთში დაიწყო, ხოლო 2008 წელს, საქართველოში სამხედრო ინტერვენციამდე ორი-სამი კვირით ადრე განხორციელდა მასშტაბური კიბერშეტევები კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე.

მეხრიშვილის შეფასებით, 2008 წელთან შედარებით, დღეს საქართველოში კიბერსივრცე უფრო განვითარებულია, თუმცა საფრთხეც ბევრად დიდია საზოგადოების მასობრივი გაციფრულების გამო.

"2008 წელს არ იყო მზად საერთოდ საქართველოს კიბერსივრცე მსგავსი ტიპის ოპერაციების წინააღმდეგ და შეგვიძლია ვთქვათ რომ საკმარისი ზიანიც მიიღო თუმცა იქიდან გამომდინარე რომ არც მოსახლეობა იყო მაინცდამაინც გაციფრულებული, ნაკლებად იგრძნო. იგივე რომ დღეს მოხდეს, რაც 2008-ში მოხდა, გაცილებით დიდი პანიკა იქნება. საზოგადოებაში თუ გაითიშება სახელმწიფო სექტორის სერვისები, გაითიშება ვებგვერდები, ელექტრონული სისტემები, რომელსაც დღეს ვიყენებთ აქტიურად," — განაცხადა მან გადაცემაში.

ანზორ მეხრიშვილის თქმით, თანამედროვე კონფლიქტებში მთავარი მიზანი კრიტიკული ინფრასტრუქტურის მწყობრიდან გამოყვანა და საზოგადოებაში პანიკისა და ხელისუფლებისადმი უნდობლობის დათესვაა.

საქართველოში მოქმედებს კანონი ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ, რომელიც კერძო და სახელმწიფო სტრუქტურებს IT სისტემების დაცვას ავალდებულებს, თუმცა, ბიზნესის მენეჯმენტს ხშირად უჭირს ამ ხარჯების გაღება. ექსპერტმა გადაცემაში კონკრეტული ქართული კომპანიის მაგალითიც ახსენა, რომელიც ფულის გამოძალვის მიზნით მიტანილი შეტევის მსხვერპლი გახდა.

"...ერთი სოციალური ინჟინერიის შეტევის, რომელიც არ იყო მიზანმიმართული ქვეყნის და საზოგადოების დასაზიანებლად, ანუ ვიღაცას უნდოდა ფულის გამოძალვა, მსხვერპლი გახდა ქართული კომპანია და, აი, ამ ერთმა პატარა შეცდომამ იქონია ის გავლენა, რომ მოსახლეობის რაღაც ნაწილს, რომელიც მის პროდუქციას მოიხმარს, გაუძვირდა ღირებულება იმიტომ, რომ მან ის დაკარგული თანხა უნდა ამოიღოს. ანუ კიბერშეტევამ, რომელიც შეიძლება არ ხორციელდებოდეს კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაზე, თითოეულ ჩვენგანზე, ჩვენ ჯიბესა და ჩვენ კეთილდღეობაზე შეიძლება იქონიოს გავლენა," — აღნიშნა მან.

მისივე თქმით, რუსული საინფორმაციო ჯგუფები მასობრივად იყენებენ დეზინფორმაციასა და "ტროლბოტებს" საზოგადოებრივი აზრის შესაცვლელად და არჩევნებზე გავლენის მოსახდენად.

ანზორ მეხრიშვილის თქმით, ამის ნათელი მაგალითი ახლა სომხეთის არჩევნებია, სადაც მოსკოვი პრემიერ ნიკოლ ფაშინიანის წინააღმდეგ მასშტაბურ პროპაგანდას აწარმოებს, მანიპულირებს რელიგიური თემებითა და ყარაბაღის ომის მტკივნეული ჭრილობებით. ამ გამოწვევების საპასუხოდ, ის მთავარ გამოსავალს საზოგადოებაში კრიტიკული აზროვნების გაძლიერებაში, მედიაწიგნიერების განვითარებასა და არგუმენტირებული, ფაქტებზე დაფუძნებული ინფორმაციის გავრცელებაში ხედავს.

სრული ინტერვიუ ნახეთ აქ: