რატომ დგება ქალაქში სიჩუმე, როცა თოვს
ფოტო: Georgia About
თოვლის შემდეგ ქალაქი თითქოს იცვლება. ქუჩები, რომლებიც ჩვეულებრივ ხმაურით არის სავსე, უცნაურად მშვიდი და ჩუმი ხდება. ეს შეგრძნება ბევრისთვის ნაცნობია და, როგორც ირკვევა, სრულიად რეალური საფუძველი აქვს.
ერთი შეხედვით, სიჩუმის ნაწილი მარტივად ასახსნელია: თოვლის დროს ადამიანები უფრო ხშირად რჩებიან სახლში, გზებზე ნაკლები მანქანა მოძრაობს, ფრინველები კი უამინდობისას იმალებიან და ნაკლებ ხმას გამოსცემენ. თუმცა ეს მხოლოდ ნახევარი პასუხია. თოვლის მიერ შექმნილი სიჩუმე მხოლოდ ადამიანების ქცევით არ აიხსნება, მას მეცნიერული მიზეზებიც აქვს.
თოვლი ძველ თბილისში
ფოტო: Georgia About
ფიზიკის თვალსაზრისით, მთავარი ფაქტორი არის ის, რომ თოვლი ხმის შთანთქმას ახდენს. ხმა ტალღების სახით ვრცელდება ჰაერში და ჩვეულებრივ მყარ ზედაპირებზე, ასფალტზე, შენობებსა და მიწაზე ირეკლება. სწორედ ეს ანარეკლი ქმნის ქალაქის მუდმივ ფონურ ხმაურს. მაგრამ როცა ლანდშაფტს ახალი თოვლის ფენა ფარავს, ეს პროცესი იცვლება.
თოვლი ფოროვანი მასალაა. თითოეული თოვლის ფანტელი ექვსწახნაგოვანი კრისტალისგან შედგება და მის შიგნით პატარა ჰაერის უამრავი სივრცეა. სწორედ ეს სივრცეები მოქმედებს, როგორც ბუნებრივი ხმის ჩამხშობი: ხმოვანი ტალღები თოვლის ფენაში ხვდება, იშლება, ენერგიას კარგავს და აღარ ირეკლება უკან. შედეგად, გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილი უბრალოდ ქრება.
ხმაურის შემცირების შესაფასებლად მეცნიერები ხმის შთანთქმის კოეფიციენტს იყენებენ, რიცხვით მაჩვენებელს, რომელიც აღწერს, ხმოვანი ენერგიის რა ნაწილს შთანთქავს კონკრეტული ზედაპირი. ეს კოეფიციენტი მერყეობს 0-დან 1-მდე: ნულს უახლოვდება ისეთი ზედაპირი, რომელიც ხმას თითქმის მთლიანად ირეკლავს, ხოლო ერთთან მიახლოებული მნიშვნელობა ნიშნავს, რომ ზედაპირი ხმოვან ტალღებს თითქმის სრულად შთანთქავს. მაგალითად, 0.5 მიუთითებს, რომ ზედაპირზე მოხვედრილი ხმოვანი ენერგიის დაახლოებით 50% შთანთქმულია, ხოლო დარჩენილი ნაწილი ირეკლება ან ვრცელდება. თოვლის შემთხვევაში ეს მაჩვენებელი დაახლოებით 0.5-დან 0.9-მდე მერყეობს, რაც ნიშნავს, რომ განსაკუთრებით ახალ და ფაფუკ თოვლს შეუძლია გარემოში არსებული ხმების დიდი ნაწილის "ჩახშობა" და სწორედ ამიტომ იქმნება სიჩუმის შეგრძნება თოვლის შემდეგ. ყველაზე ეფექტურია ახლად ჩამოვარდნილი, ფაფუკი თოვლი, რადგან მასში ჰაერის სივრცეები ყველაზე დიდი და სტრუქტურა ყველაზე ფოროვანია.
თოვლის მხოლოდ თხელი ფენა საკმარისი არ არის ხმაურის შესამჩნევად შესამცირებლად. როგორც წესი, საჭიროა რამდენიმე სანტიმეტრი თოვლი, რათა სიჩუმის ეფექტი მკაფიოდ იგრძნობოდეს. რაც უფრო სქელი და ფაფუკია თოვლის საფარი, მით უფრო ძლიერია მისი ხმის ჩამხშობი უნარი.
ეს სიჩუმე, როგორც წესი, დროებითია. როცა თოვლი დნობას იწყებს, ფანტელები ფორმას იცვლიან, მათ შორის არსებული ჰაერის სივრცე მცირდება და ხმის შთანთქმის უნარიც თანდათან ქრება. უფრო მეტიც, თუ თოვლი დადნება და შემდეგ კვლავ გაიყინება, ის ყინულად გადაიქცევა. ყინული კი ხმას აღარ შთანთქავს, არამედ პირიქით, ირეკლავს, რის შედეგადაც გარემო შეიძლება უფრო ხმაურიანიც კი გახდეს.
ამიტომ ის სიჩუმე, რომელიც ახალ თოვლს მოჰყვება, ხანმოკლეა, ისეთივე წარმავალი, როგორიც თავად თოვლი. სწორედ ეს ხდის მას განსაკუთრებულს: რამდენიმე საათით ან დღით სამყარო გვთავაზობს იშვიათ სიმშვიდეს, რომელსაც ვერანაირი ხელოვნური ხმაურის ჩამხშობი ვერ ჩაანაცვლებს.
-
როგორი იყო დედობა ჰომო ერექტუსებისთვის როგორი იყო დედობა ჰომო ერექტუსებისთვის
გადახედვა
-
დეა კულუმბეგაშვილი ახალ ფილმზე ემა სტოუნთან ერთად მუშაობს დეა კულუმბეგაშვილი ახალ ფილმზე ემა სტოუნთან ერთად მუშაობს
გადახედვა
-
მარსის ბრუნვა ჩქარდება — მიზეზი შეიძლება "უარყოფითი მასის ანომალიაა" იყოს მარსის ბრუნვა ჩქარდება — მიზეზი შეიძლება "უარყოფითი მასის ანომალიაა" იყოს
გადახედვა
-
ადვოკატი: ალეკო ელისაშვილის წინააღმდეგ 1 წლის წინ სასამართლოს არქივში გაჩენილ ხანძარზე გამოძიება იწყება ადვოკატი: ალეკო ელისაშვილის წინააღმდეგ 1 წლის წინ სასამართლოს არქივში გაჩენილ ხანძარზე გამოძიება იწყება
გადახედვა
-
მეცნიერებმა ყველაზე ასაკოვანი ხის დნმ გაშიფრეს, რათა დიდხანს სიცოცხლის საიდუმლო ამოეხსნათ მეცნიერებმა ყველაზე ასაკოვანი ხის დნმ გაშიფრეს, რათა დიდხანს სიცოცხლის საიდუმლო ამოეხსნათ
გადახედვა
-
როგორ ცვლის 500 Global in Eurasia-ს მონაწილე Quissly ონლაინ შოპინგს როგორ ცვლის 500 Global in Eurasia-ს მონაწილე Quissly ონლაინ შოპინგს
-
ევროკავშირი-სომხეთის პირველი სამიტი 2026 წლის 4 და 5 მაისს გაიმართება ევროკავშირი-სომხეთის პირველი სამიტი 2026 წლის 4 და 5 მაისს გაიმართება
გადახედვა
-
თურქი მსახიობი, ჰანდე ერჩელი, სამედიცინო ექსპერტიზაზე გადაიყვანეს თურქი მსახიობი, ჰანდე ერჩელი, სამედიცინო ექსპერტიზაზე გადაიყვანეს
გადახედვა
-
თენგიზ შარმანაშვილი: ვერავინ ვერ შეგვასწრებს NATO-ში, ძალიან კარგად იცით თენგიზ შარმანაშვილი: ვერავინ ვერ შეგვასწრებს NATO-ში, ძალიან კარგად იცით
გადახედვა
-
ChatGPT-მ ორიგინალი მათემატიკური დამტკიცება შექმნა ChatGPT-მ ორიგინალი მათემატიკური დამტკიცება შექმნა
გადახედვა
-
როგორ ეცემა იუპიტერს მეხი და რამდენად ძლიერია? როგორ ეცემა იუპიტერს მეხი და რამდენად ძლიერია?
გადახედვა
-
10+ ტიპის ადამიანი, რომელიც საზოგადოებრივ ტრანსპორტში ყველას გვირყევს აურას 10+ ტიპის ადამიანი, რომელიც საზოგადოებრივ ტრანსპორტში ყველას გვირყევს აურას
გადახედვა
-
სემეკმა "თელასი" 35 ათასი ლარით დააჯარიმა სემეკმა "თელასი" 35 ათასი ლარით დააჯარიმა
გადახედვა
-
POG: 16 საბავშვო ბაღის მშენებლობის საქმეზე ₾4.7 მლნ-ის მითვისებისთვის 9 პირის სამართლებრივი დევნა დაიწყო, 4 — დაკავებულია POG: 16 საბავშვო ბაღის მშენებლობის საქმეზე ₾4.7 მლნ-ის მითვისებისთვის 9 პირის სამართლებრივი დევნა დაიწყო, 4 — დაკავებულია
გადახედვა
-
შალვა პაპუაშვილი: პრობლემა არის NATO-ში შალვა პაპუაშვილი: პრობლემა არის NATO-ში
გადახედვა
-
"ვთვლი, რომ ივანიშვილი არის დასამხობი" — პროკურატურამ სასამართლოზე ნათქვამი ამ ფრაზისთვის ბაჩო ახალიას ახალი ბრალი წარუდგინა "ვთვლი, რომ ივანიშვილი არის დასამხობი" — პროკურატურამ სასამართლოზე ნათქვამი ამ ფრაზისთვის ბაჩო ახალიას ახალი ბრალი წარუდგინა
გადახედვა
-
ძალიან იმედგამაცრუებელია ეს განცხადება — შალვა პაპუაშვილი ომბუდსმენზე ძალიან იმედგამაცრუებელია ეს განცხადება — შალვა პაპუაშვილი ომბუდსმენზე
გადახედვა
-
JRC-ის პროექტი AINews WAN-IFRA 2026 წლის Digital Media Awards-ის ფინალისტი გახდა JRC-ის პროექტი AINews WAN-IFRA 2026 წლის Digital Media Awards-ის ფინალისტი გახდა
გადახედვა
-
ტრანსგენდერ ქალებს ქალთა ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობა აეკრძალათ ტრანსგენდერ ქალებს ქალთა ოლიმპიურ თამაშებზე ასპარეზობა აეკრძალათ
გადახედვა
-
Bedford Falls ახალი მუსიკალური ალბომით დაბრუნდა — მოისმინეთ LAZYBONES Bedford Falls ახალი მუსიკალური ალბომით დაბრუნდა — მოისმინეთ LAZYBONES
გადახედვა
-
ნახეთ — როგორ გამოიყურებიან ჰანა მონტანას მსახიობები 20 წლის შემდეგ ნახეთ — როგორ გამოიყურებიან ჰანა მონტანას მსახიობები 20 წლის შემდეგ
გადახედვა
კომენტარები