რამდენად სახიფათოა სინათლის სიჩქარის 20%-ით მოგზაურობა?
ფოტო: Breakthrough Starshot
Breakthrough Starshot ინოვაციური პროექტია, რომელმაც უახლოეს ვარსკვლავებამდე მგზავრობის დრო 25 წლამდე უნდა შეამციროს. ამისთვის ხომალდი უზარმაზარი “მზის აფრით” იქნება აღჭურვილი, რომელიც მზისგან გამოტყორცნილ მაღალსიჩქარიან ნაწილაკებს დაიჭერს და ამ ნაწილაკებისგან შექმნილი წნევით უზარმაზარ სიჩქარეს მიაღწევს.
თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს პროექტი ქაღალდზე “მუშაობს”, კოსმოსის რეალური გარემო შეიძლება სერიოზულ საფრთხეებს შეიცავდეს. კოსმოსური ხომალდის და მისი მოგზაურობის მოდელირებისას, ერთი შეხედვით, ყველაფერი კარგად მიდის, თუმცა, როგორც დადგინდა, ხომალდს დამატებითი ჯავშანი დასჭირდება, რათა კოსმოსურ მტვერთან შეჯახებამ მწყობრიდან არ გამოიყვანოს.
Breakthrough Starshot სინათლის სიჩქარის მეხუთედამდე აჩქარდება, ამ სიჩქარეზე კი ერთ ატომთან შეჯახებაც კი შეიძლება კატასტროფის ტოლფასი იყოს. საფრთხის სერიოზულობის დასადგენად, ოთხი ასტრონომისგან შემდგარმა გუნდმა კვლევა ჩაატარა.
როგორც იცით, ვარსკვლავებს შორის სივრცე ცარიელი არაა. აწ უკვე გარდაცვლილი ვარსკვლავების, ზეახალი ვარსკვლავებისა თუ უბრალოდ გაზის ღრუბლების გროვები ყველა მიმართულებით გვიღობავენ გზას.
იდეაში, ატომთან შეჯახება ხომალდს დიდად ვერაფერს დაუშავებს - მთავარი პრობლემა აქ ის კინეტიკური ენერგიაა, რომელიც Breakthrough Starshot-ს შეჯახებისას ექნება - ამ ენერგიას შეუძლია შეჯახების ადგილი იმდენად გააცხელოს, რომ ხომალდის ზედაპირი უბრალოდ აორთქლდეს კოსმოსში.
ასტრონომებმა Starshot-ის კოსმოსური მოგზაურობის სიმულაციისთვის სილიციუმ დიოქსიდი სხვა ატომებით დაბომბეს, შემდეგ კი სპექტრომეტრებით გააანალიზეს ის ნივთიერებები, რომლებიც კოსმოსში ყველაზე მეტადაა გავრცელებული. როგორც აღმოჩნდა, ყველაზე ხშირად კოსმოსში ჰელიუმის და წყალბადის მოხეტიალე ატომებს შეხვდებით. უფრო მძიმე ატომები კი, რომლებმაც შეიძლება სერიოზული ზიანი მოუტანოს ხომალდს, ბევრად იშვიათად გვხვდება ვარსკვლავთშორის სივრცეში.
მისიის უფრო სერიოზულ პრობლემას კოსმოსური მტვრის ნაწილაკები წარმოადგენენ. როგორც წესი, მტვერი მძიმე ელემენტებისგან შედგება და მისი ოდნავ მოზრდილი ნაწილაკიც კი შეიძლება ხომალდის დაღუპვის მიზეზი გახდეს და როდესაც ვამბობთ “მოზრდილს”, იგულისხმება 15 მიკრომეტრი დიამეტრის მქონე ნაწილაკები. ასეთი ზომის ნაწილაკთან ამ სიჩქარეზე შეჯახება სასიკვდილო იქნება.
როგორც კვლევამ აჩვენა, კოსმოსური გაზი ნაკლებად სახიფათოა და შეუძლია ხომალდის ზედაპირის მხოლოდ 0.1 მილიმეტრი დააზიანოს. მტვერთან შეჯახებამ კი შეიძლება ხომალდის ზედაპირის 1,5 მილიმეტრის აორთქლება და ათი მილიმეტრის სიღრმეზე დნობა გამოიწვიოს. მაშინ, როდესაც ხომალდისთვის თითოეულ გრამ წონას მნიშვნელობა აქვს, შეიძლება ასეთი მცირე დაზიანებაც კი პრობლემა გახდეს.
ავტორებმა პრობლემის გადაწყვეტის თუ ზიანის შემცირების რამდენიმე ვერსია განიხილეს. პირველი მათგანი “აფრის” ზომის შემცირებას გულისხმობს, რაც კოსმოსურ ნაწილაკებთან შეჯახების შანსს შეამცირებს. ასევე განიხილება მზის აფრაზე მობმული კაფსულა-ხომალდისთვის უფრო დინამიკური ფორმების მინიჭებაც, რათა მაქსიმალურად შემცირდეს შეჯახების ზედაპირი.
შეჯახებისას გამოყოფილი სითბოს გასანეიტრალებლად, ხომალდის ზედაპირის გრაფიტის თხელი ფენით დაფარვაც განიხილება ვარიანტად.
ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა, რომელსაც ასტრონომების გათვლები ჯერ არ შეხებია, შეჯახებისას ხომალდის სიჩქარის ცვლილებაა. თითოეული შეჯახება წარმოქმნის აორთქლებულ ელემენტთა პატარა ღრუბელს, რომელიც ხომალდის სიჩქარეს ოდნავ შეანელებს.
ასე რომ, ეს მიკრო შეჯახებები უახლოეს ვარსკვლავებამდე და მათ პლანეტებამდე მისვლას საკმაოდ გაგვირთულებს. მათ გავლენა მოგზაურობის სიჩქარესა და დროზე, ასევე გამოიწვევს ხომალდის გაბარიტების მინიმალიზაციას, რაც ნიშნავს, რომ ასეთ მოგზაურობაში მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის სენსორები და გადამცემები შეიძლება გავუშვათ.
მიუხედავად Breakthrough Starshot-ის პროექტის მომხიბვლელობისა, მოგზაურობა ვარსკვლავებამდე ძალიან, ძალიან რთული იქნება.
-
რა მტკიცებულებებით ედავება პროკურატურა ნ.ი.-ს გიგა ავალიანის საქმეზე ძალადობის წაქეზებას — საქმის დეტალები რა მტკიცებულებებით ედავება პროკურატურა ნ.ი.-ს გიგა ავალიანის საქმეზე ძალადობის წაქეზებას — საქმის დეტალები
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის Student Card-ისა და sCool Card-ის მფლობელები ქუთაისში ტრანსპორტზე შეღავათიანი ტარიფით ისარგებლებენ საქართველოს ბანკის Student Card-ისა და sCool Card-ის მფლობელები ქუთაისში ტრანსპორტზე შეღავათიანი ტარიფით ისარგებლებენ
-
ქვიზი: გამოიცანი ცნობილი ადამიანი ერთი მინიშნებით ქვიზი: გამოიცანი ცნობილი ადამიანი ერთი მინიშნებით
-
2008 წლის ომის შედეგები დღემდე ძირს უთხრის საქართველოს უსაფრთხოებას, სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას — ევროკავშირის პრესპიკერის განცხადება 2008 წლის ომის შედეგები დღემდე ძირს უთხრის საქართველოს უსაფრთხოებას, სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას — ევროკავშირის პრესპიკერის განცხადება
გადახედვა
- აშშ-ის საელჩო: შეერთებული შტატები კვლავ ღრმად შეშფოთებულია საქართველოს ტერიტორიის განგრძობადი ოკუპაციით აშშ-ის საელჩო: შეერთებული შტატები კვლავ ღრმად შეშფოთებულია საქართველოს ტერიტორიის განგრძობადი ოკუპაციით
-
უკრაინის საგარეო უწყება: 2008 წლის აგრესიაზე რეაგირების ნაკლებობამ გზა გაუხსნა ფართომასშტაბიან ომებს უკრაინის საგარეო უწყება: 2008 წლის აგრესიაზე რეაგირების ნაკლებობამ გზა გაუხსნა ფართომასშტაბიან ომებს
გადახედვა
-
სტრასბურგის სასამართლო და 2008 წლის ომის საქმეები — საიას ბრძოლა დაზარალებულთა უფლებებისა და კომპენსაციებისთვის სტრასბურგის სასამართლო და 2008 წლის ომის საქმეები — საიას ბრძოლა დაზარალებულთა უფლებებისა და კომპენსაციებისთვის
გადახედვა
-
21-ე საუკუნის საუკეთესო თრილერი რომანები — ნახეთ The New York Times-ის სია 21-ე საუკუნის საუკეთესო თრილერი რომანები — ნახეთ The New York Times-ის სია
გადახედვა
-
აგვისტოს ომიდან 18 წელი გავიდა — ევროპული სახელმწიფოების საგარეო უწყებების განცხადებები აგვისტოს ომიდან 18 წელი გავიდა — ევროპული სახელმწიფოების საგარეო უწყებების განცხადებები
გადახედვა
-
POG: გიორგი ბარამიძის განცხადებაზე გამოძიება სამშობლოს ღალატისა და საბოტაჟის ფაქტზე დაიწყო POG: გიორგი ბარამიძის განცხადებაზე გამოძიება სამშობლოს ღალატისა და საბოტაჟის ფაქტზე დაიწყო
გადახედვა
-
ცელიანი სიკვდილივით გამოწყობილი კაცი, რომელიც პაციენტებს სახურავიდან აშტერდებოდა, ამტკიცებს, რომ ყვავი იყო ცელიანი სიკვდილივით გამოწყობილი კაცი, რომელიც პაციენტებს სახურავიდან აშტერდებოდა, ამტკიცებს, რომ ყვავი იყო
გადახედვა
-
მიიღეთ 25%-იანი ფასდაკლება კომფორტერში შერჩეულ კოლექციაზე ნაწილ-ნაწილ გადახდისას მიიღეთ 25%-იანი ფასდაკლება კომფორტერში შერჩეულ კოლექციაზე ნაწილ-ნაწილ გადახდისას
-
საქართველოს ბანკის მობილბანკის მორიგი განახლება — ახალი შესაძლებლობები მომხმარებლებისთვის საქართველოს ბანკის მობილბანკის მორიგი განახლება — ახალი შესაძლებლობები მომხმარებლებისთვის
-
ქართველი ფიზიკოსის ახალი კვლევა: ინოუეს ტელესკოპმა მზის მაგნიტური ველის უნიკალური კადრები გადაიღო ქართველი ფიზიკოსის ახალი კვლევა: ინოუეს ტელესკოპმა მზის მაგნიტური ველის უნიკალური კადრები გადაიღო
გადახედვა
-
როგორ უნდა გადავურჩეთ მზის სიკვდილს? — ახალი კვლევა როგორ უნდა გადავურჩეთ მზის სიკვდილს? — ახალი კვლევა
გადახედვა
-
საია: სტრასბურგმა მზია ამაღლობელის საქმეზე რიგით მეოთხე საჩივარი დაარეგისტრირა საია: სტრასბურგმა მზია ამაღლობელის საქმეზე რიგით მეოთხე საჩივარი დაარეგისტრირა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე: "ყალბი შინაარსი იქმნება, თითქოს საქართველოში უარყოფითი გარემოა შექმნილი რუსი ტურისტებისთვის" ირაკლი კობახიძე: "ყალბი შინაარსი იქმნება, თითქოს საქართველოში უარყოფითი გარემოა შექმნილი რუსი ტურისტებისთვის"
გადახედვა
-
ქვიზი: შენ უკეთ ერკვევი გეოგრაფიულ ტერმინებში თუ მერვეკლასელი? ქვიზი: შენ უკეთ ერკვევი გეოგრაფიულ ტერმინებში თუ მერვეკლასელი?
-
"რუსთაველის გამზირზე თვითმცლელში მცირეწლოვანი ბავშვი იმყოფებოდა" — GWP სამართლებრივ ზომებს მიმართავს "რუსთაველის გამზირზე თვითმცლელში მცირეწლოვანი ბავშვი იმყოფებოდა" — GWP სამართლებრივ ზომებს მიმართავს
გადახედვა
-
ComCom-მა პროსამთავრობო ტელეკომპანია POSTV 2 500 ლარით დააჯარიმა ComCom-მა პროსამთავრობო ტელეკომპანია POSTV 2 500 ლარით დააჯარიმა
გადახედვა
-
ჯივიპი რუსთაველის გამზირზე წყალმომარაგების ქსელების სარეაბილიტაციო არეალში მომხდარი ინციდენტის შესახებ განცხადებას ავრცელებს ჯივიპი რუსთაველის გამზირზე წყალმომარაგების ქსელების სარეაბილიტაციო არეალში მომხდარი ინციდენტის შესახებ განცხადებას ავრცელებს
კომენტარები