უდაბნოს პეიზაჟის შესახებ მრავალწლიანი და უჩვეულო დავა დასრულდა და აშშ-ის ილინოისის შტატში ფედერალურმა მოსამართლემ მხარი დაუჭირა შოტლანდიელ ხელოვანს, პიტერ დოიგს. მხატვარს ედავებოდნენ, რომ ეს ნახატი მან დახატა, თუმცა დოიგი ნამუშევრის ავტორობას კატეგორიულად უარყოფდა. 2025 წლის 29 ივლისს სასამართლომ ძალაში დატოვა წინა გადაწყვეტილება, რომლის მიხედვითაც ჩიკაგოელი გალერისტი პიტერ ბარტლოუ, სურათის მფლობელი რობერტ ფლეჩერი და მათი ადვოკატი ვილიამ ზისკე ვალდებულნი არიან დოიგს 2,5 მილიონი დოლარი გადაუხადონ, მათ შორის იურიდიული ხარჯების ანაზღაურებით.

დავა 2013 წელს დაიწყო, როდესაც ფლეჩერმა და ბარტლოუმ სარჩელი შეიტანეს დოიგისა და მისი გალერეის წინააღმდეგ. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ 1976 წელს შესრულებული და პიტ დოიჯის (Pete Doige) ხელმოწერილი პეიზაჟის ავტორი პიტერ დოიგი (Peter Doig) იყო. ფლეჩერის თქმით, მან ეს ტილო 100 დოლარად შეიძინა ტანდერ ბეის ციხის ერთ-ერთი პატიმრისგან, სადაც ის მუშაობდა. მისი ვერსიით, პატიმარი სწორედ დოიგი იყო, რომელმაც ნამუშევარი ციხეში ხატვის კურსზე შექმნა.

ფლეჩერმა 2011 წელს გაიგო, რომ დოიგის ნამუშევრები აუქციონებზე მილიონობით დოლარად იყიდებოდა, და ჩათვალა, რომ მისი ტილოც შესაძლოა დიდ ფასად გაეყიდა. ბარტლოუ დოიგს დაუკავშირდა ნახატის ავტორობის დასადასტურებლად, თუმცა დოიგის წარმომადგენელმა გორდონ ვენეკლასენმა, კატეგორიულად უარყო კავშირი ნამუშევართან.

დოიგის ადვოკატებმა სასამართლოში წარადგინეს მტკიცებულებები, რომ იგი არასოდეს ყოფილა კანადაში დაპატიმრებული და არც კრიმინალური წარსული ჰქონია. მათ ასევე იპოვეს მერლინ დოიჯ ბოვარდი, რომლის გარდაცვლილი ძმა, პიტერ ედვარდ დოიჯი, 1970-იან წლებში ნამდვილად იხდიდა სასჯელს იმავე დაწესებულებაში და ხატავდა მსგავს ნამუშევრებს. დოიჯის დის თქმით, სურათზე გამოსახული ადგილი მათი ბავშვობის გარემოს ჰგავს არიზონაში, სადაც ისინი ცხოვრობდნენ.

მიუხედავად ამისა, ფლეჩერი, ბარტლოუ და მათი ადვოკატი წლების განმავლობაში აგრძელებდნენ დავას. 2016 წელს სასამართლომ დაადგინა, რომ სურათი არ იყო პიტერ დოიგის ნამუშევარი და ავტორად პიტერ დოიჯი დაასახელა. დოიგმა შემდეგ მოითხოვა მომჩივანებისთვის სანქციების დაწესება მავნე და ბოროტად გამოყენებული სარჩელის გამო. 2023 წელს მათ სასამართლომ 2,5 მილიონი დოლარის გადახდა დააკისრა, ხოლო 2025 წლის ივლისში ეს გადაწყვეტილება სააპელაციო სასამართლომაც ძალაში დატოვა. დოიგმა თქვა, რომ ამ თანხას გადასცემს საქველმოქმედო ორგანიზაციას, რომელიც პატიმრებს ხელოვნების შესაძლებლობებს აზიარებს.

ვინ არის პიტერ დოიგი?

პიტერ დოიგი შოტლანდიაში დაიბადა, მოზარდობის პერიოდში კი კანადაში ცხოვრობდა. ახალგაზრდობაში მუშაობდა გაზის საბურღზე.

დავამდე ფლეჩერი ამტკიცებდა, რომ 1975 წელს დოიგი ტანდერ ბეის უნივერსიტეტში შეხვდა, ხოლო მალევე LSD-ის ფლობის ბრალდებით ახალგაზრდულ ციხეში მოხვდა, სადაც ხატვის კურსზე შექმნა სწორედ ის პეიზაჟი, რომელიც ფლეჩერის სახლს ამშვენებდა. ფლეჩერის ვერსიით, დოიგმა ნამუშევარი მას $100-ად, სამსახურის პოვნაში დახმარების სანაცვლოდ, მიჰყიდა.

დოიგი კი კატეგორიულად უარყოფდა ამ ისტორიას, ამბობდა, რომ არასოდეს ყოფილა ტანდერ ბეიში და 1979 წლამდე ტილოზე ხატვაც არ დაუწყია. ის ასევე ღიად ამბობს: "მოდი, ვაღიაროთ — შესაძლოა, ერთხელ ან ორჯერ მიმიღია LSD, მაგრამ ეს სურათი მე არ დამიხატავს. ეს ისტორია თავიდან ბოლომდე არასწორია". მისი გალერისტის თქმით, ხელმოწერა აშკარად არ ემთხვევა დოიგისას, ხოლო კრიტიკოსები აღნიშნავდნენ, რომ სურათი სტილისტურად სრულიად განსხვავდებოდა მისი ცნობილ ნამუშევრებისგან.

წლების განმავლობაში გაჭიანურებული და მტკიცებულებებით სავსე ეს ათწლიანი დავა კი საბოლოოდ დოიგის სასარგებლოდ დასრულდა.