მგონი, ყველას გამოგვიცდია ის არცთუ ისე სასიამოვნო შეგრძნება, როცა დღის განმავლობაში რამდენიმე კომპლიმენტს მიიღებ და მათ ნაცვლად, მხოლოდ ის ერთი არასასიამოვნო კომენტარი გებეჭდება თავში, რომელიც ვიღაცამ დაუფიქრებლად წამოისროლა. თითქოს, მათემატიკური ბალანსით, ერთ ცუდს ბევრი სასიამოვნო უნდა ჯაბნიდეს. არადა, ასე არ ხდება და შემთხვევითი სულაც არ არის.

ჩვენი ტვინი უარყოფით გამოცდილებას ხშირად უფრო ძლიერად იმახსოვრებს, ვიდრე დადებითს. ამის მიზეზი ევოლუციური მემკვიდრეობაა — ისტორიულად, ადამიანის მთავარი ამოცანა ბედნიერება კი არა, უსაფრთხოება და გადარჩენა იყო. სწორედ ამიტომ, ყველაფერი, რაც საფრთხეს, უარყოფას ან უხერხულობას ჰგავს, ჩვენი ტვინისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სიგნალია.

ფსიქოლოგიაში ამას ნეგატიურობის მიკერძოებას (Negativity Bias) უწოდებენ. ეს გულისხმობს იმას, რომ ცუდი გამოცდილება უფრო დიდ და ღრმა კვალს ტოვებს ჩვენზე, ვიდრე — კარგი.

ფოტო: Harry Tennant/Pinterest

კრიტიკა განსაკუთრებით მტკივნეული მაშინაა, როცა მას უბრალოდ კომენტარად კი არა, საკუთარი თავის შეფასებად აღვიქვამთ. მაგალითად, შენიშვნა შეიძლება რეალურად ერთ კონკრეტულ ქმედებას ეხებოდეს, მაგრამ ჩვენში ისე ითარგმნოს, რომ თითქოს საკმარისად კარგები არ ვართ.

გარდა ამისა, კომპლიმენტებს ხშირად ვაუფასურებთ. კარგ სიტყვებზე ადვილად ვფიქრობთ, რომ ზრდილობისთვის თქვეს, უბრალოდ გვამხნევებენ ან სინამდვილეში ასე არ ფიქრობენ. ეს განსაკუთრებით კარგად მაშინ ჩანს, როცა სტრესში ვართ, დაღლილები და საკუთარი თავის ნაკლებად გვჯერა. ასეთ დროს კრიტიკა ბევრად უფრო ღრმად გვებეჭდება და დიდხანსაც მოგვყვება.

სინამდვილეში, ტვინი ამას განგებ არ აკეთებს — ის უბრალოდ ჩვენს დაცვას ცდილობს. და როგორც ყველა სხვა შემთხვევაში, ახლაც შეგვიძლია ეს ცოდნა ჩვენსავე სასიკეთოდ გამოვიყენოთ — კომპლიმენტების მიღება ვისწავლოთ და მათი დაჯერებაც.

გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია იმის გააზრებაც, რომ, როცა ვიღაც გვაკრიტიკებს, მაინცდამაინც ჩვენი პიროვნების შეფასება არაა ეს, ერთი ადამიანის სუბიექტური აზრია კონკრეტულ დეტალზე.