კირიაკოს მიცოტაკისი: რკინიგზის ტრაგედიის საპროტესტო აქციები ხაზს უსვამს „უსაფრთხო და თანამედროვე“ სატრანსპორტო სისტემის აუცილებლობას.

საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრმა პირობა დადო, რომ გააუმჯობესებს ქვეყნის სარკინიგზო ინფრასტრუქტურას, რადგან, მისი კრიზისში მყოფი მთავრობა ემზადება ნდობის ვოტუმისთვის. ეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ იქნა მიღებული, რაც უამრავი ადამიანი გამოვიდა ქუჩებში 2023 წლის მატარებლის კატასტროფის მეორე წლისთავზე – ტრაგედიამ, რომელმაც 57 ადამიანი შეიწირა, ბერძნული საზოგადოება შეძრა.

პარასკევს, ასობით ათასი მოქალაქე გამოვიდა ქუჩებში, ორ დღეში კი კირიაკოს მიცოტაკისმა აღიარა, რომ „უსაფრთხო და თანამედროვე“ სატრანსპორტო სისტემის შესაქმნელად საკმარისი ზომები არ იქნა მიღებული. მისი თქმით, თანამედროვე ბერძნული ისტორიის ყველაზე მასშტაბურმა დემონსტრაციებმა ნათლად აჩვენა, რომ საჭიროა მოქმედება.

ტრაგედია ორი წლის წინ ათენი-თესალონიკის რკინიგზის ხაზზე მოხდა, სადაც სტუდენტებით სავსე სამგზავრო მატარებელი, რომელიც ტემპეს ხეობაში გადიოდა, პირდაპირ შეეჯახა სატვირთო მატარებელს.

„ჩვენი ინფრასტრუქტურა უნდა მოდერნიზდეს და გახდეს უსაფრთხო, რადგან ის, რაც ბოლო წლებში გაკეთდა, უბრალოდ არ არის საკმარისი,“ – განაცხადა მიცოტაკისმა თავის ყოველკვირეულ ონლაინ მიმართვაში, რომელიც მთლიანად მიეძღვნა 2023 წლის 28 თებერვლის ღამის კატასტროფას, რომელმაც უმეტესად ახალგაზრდების სიცოცხლე იმსხვერპლა.

„მოქალაქეებმა – როგორც მათ, ვინც პროტესტზე გამოვიდა, ისე მათ, ვინც ჩუმად გლოვობდა – მოითხოვეს ის, რაც ცხადია: სიმართლე და სამართალი მსხვერპლთათვის, ისეთი სახელმწიფო, რომელიც იმოქმედებს, რათა ასეთი ტრაგედია აღარ განმეორდეს, და ბოლოს, უსაფრთხო, თანამედროვე საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, რომელსაც ჩვენი ქვეყანა იმსახურებს.“

პრემიერ-მინისტრმა პირობა დადო, რომ ცვლილებები დაიწყება ათენი-თესალონიკის ხაზიდან, სადაც ერთსა და იმავე ლიანდაგზე ორი მატარებელი ერთმანეთისკენ დიდი სიჩქარით გადაადგილდებოდა.

პარასკევის საპროტესტო აქციების მასშტაბმა უდავოდ აჩვენა, რომ მიცოტაკისი 2019 წლის ივლისში არჩევის შემდეგ, უდიდეს პოლიტიკურ გამოცდას განიცდის.

მატარებლის კატასტროფის მსხვერპლებს მიეძღვნა 24 საათიანი გაფიცვა საბერძნეთში, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს საჰაერო მოძრაობის კონტროლიორებმა (შედეგად შეჩერდა ყველა შიდა და საერთაშორისო ფრენა), მეზღვაურებმა, მატარებლის მძღოლებმა, ექიმებმა, ადვოკატებმა და მასწავლებელებმა. დაიკეტა ბიზნესები, თეატრებმა გააუქმეს წარმოდგენები.

კრიტიკოსები პრემიერს ადანაშაულებენ, რომ მან უპირატესობა მიანიჭა თავისი „ახალი დემოკრატიის“ პარტიის ინტერესებს და არა საზოგადოების აღშფოთებას – რაც, იშვიათი შეცდომაა პოლიტიკოსისთვის, რომელიც კრიზისების მართვის უნარით იყო ცნობილი.

პოლიტიკური ანალიტიკოსი მარია კარაკლიუმი აცხადებს: „მისი, როგორც მმართველის, მიმართ ნდობა ნელ-ნელა ქრება. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ამ მთავრობას მასშტაბური საზოგადოებრივი წინააღმდეგობა ხვდება. ხალხი ძალიან განაწყენებულია. საქმე უკვე მხოლოდ მატარებლის ავარიას არ ეხება – ეს არის ფართო პოლიტიკური კრიზისი.“

ორი წლის შემდეგ, ამ ტრაგედიის გამო ჯერ არცერთი ოფიციალური პირი არ დასჯილა, ხოლო საბერძნეთის სამართლებრივი სისტემის ნელი მუშაობის გამო, სასამართლო პროცესი ჯერ კიდევ არ დაწყებულა.

გაბრაზება კიდევ უფრო გაამძაფრა იმის შეგრძნებამ, რომ ხელისუფლება საქმის მიჩქმალვას ცდილობს. ეს ეჭვები განსაკუთრებით გააძლიერა ავიაციისა და სარკინიგზო კატასტროფების ბერძნული სამსახურების 178-გვერდიანმა ანგარიშმა, რომელიც პროტესტების წინა ღამეს გამოქვეყნდა. დოკუმენტი მიუთითებდა, რომ შემთხვევის ადგილზე შესაძლოა უცნობი, მაღალფეთქებადი ნივთიერება იყო, რაც აჩენს ეჭვს, რომ სატვირთო მატარებელს, შესაძლოა, უკანონო ქიმიკატები გადაჰქონდა.

ანგარიშში ასევე ხაზგასმულია, რომ შემთხვევის ადგილის გაწმენდისას არ იყო დაცული სათანადო წესები მტკიცებულებების მოპოვების მიმართ, რამაც, როგორც დოკუმენტში წერია, „გამოძიებისთვის მნიშვნელოვანი მასალების დაკარგვა“ გამოიწვია.

სასამართლოში ამ კვირაში ახალ მოწმეებს გამოიძახებენ, რადგან იზრდება ეჭვი, რომ მთავარი მტკიცებულებები შეგნებულად იქნა დამალული.

კვირას მიცოტაკისმა აღიარა, რომ ანგარიშის დასკვნები ნათლად აჩვენებს ვითარებას, რომელიც „საკმაოდ შორს დგას იმ იდეალისგან, რომელსაც ჩვენ ვესწრაფვით.“ ამასთან, მან საბერძნეთის მოქალაქეებს მოუწოდა, არ დაკარგონ ნდობა სასამართლო სისტემის მიმართ.

„სამართლებრივი სახელმწიფოს პირობებში, მხოლოდ სასამართლოს აქვს პასუხისმგებლობა, ავტორიტეტი და შესაძლებლობა, ნათელი მოჰფინოს საქმეს, რომელმაც ჩვენ ამდენი ტკივილი მოგვაყენა – და არა პოლიტიკურ პარტიებს ან საზოგადოებრივ აზრს,“ – დაწერა მან.

თუმცა, გამოკითხვები აჩვენებს, რომ ბერძნების დიდი უმრავლესობა უკვე აღარ ენდობა სახელმწიფო ინსტიტუტებსა და სასამართლო სისტემას. Pulse-ის კვლევით, რომელიც ამ კვირაში ჩატარდა, ბერძნების 82%-მა უპასუხა, რომ მატარებლის კატასტროფა იყო „ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი“ ან „ყველაზე მნიშვნელოვანი“ პრობლემა ქვეყანაში, ხოლო 66%-მა განაცხადა, რომ არ იყვნენ კმაყოფილი ავარიის გამოძიებით.

ამ ფონზე, ოპოზიციური პარტიები ხელისუფლებას მტკიცებულებების დაფარვაში ადანაშაულებენ და გადადგომისკენ მოუწოდებენ. მიმდინარე კვირას, პარლამენტი სავარაუდოდ განიხილავს, შექმნას თუ არა კომიტეტი კატასტროფის შესაძლო პოლიტიკური პასუხისმგებლობის გამოსაძიებლად.

ამასობაში, ტრაგედიის მსხვერპლთა ხსოვნის პატივსაცემად, დემონსტრანტები პარლამენტის წინ ღამის თევას აგრძელებენ.